Мамараджабова Боғзода Абдилхакимовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): «Шахс ўзини ўзи англаш стратегиясининг оилавий муносабатларга таъсири», 19.00.01 – Психология тарихи ва назарияси. Умумий психология. Шахс психологияси (психология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/P1242.
Илмий раҳбар: Шарафутдинова Хадичахон Гулямутдиновна, психология фанлар доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Расмий оппонентлар: Умаров Баҳриддин Менгбоевич, психология фанлари доктори, профессор; Шамшетова Анжим Карамиддиновна, психология фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат шарқшунослик университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: шахс ўзини ўзи англаш стратегиясининг оилавий муносабатларга таъсирини тадқиқ этиш ва оптималлаштириш.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
шахснинг рефлексив хусусиятлари «шахсий Мен» ва «ижтимоий Мен»нинг оилавий муносабатлар таъсирида уйғунлашувига кўра «Мен» кучи юқори шахсларни ўз-ўзини англашида танқидийлик, хатти-ҳаракат ва хулқ-атворни тафтиш қилувчанлик, ўзидан мамнунлик, камчиликларига нисбатан холислик ва таҳлилчанликни кучайтириши исботланган;
шахснинг онтогенетик ривожланиш босқичларидаги рефлексив хусусиятлар ўз-ўзига ишонч ва ўз-ўзига муносабат ўз-ўзини англаш стратегиясини тавсифловчилар сифатида намоён бўлиши «Мен» кучи таъсирига боғлиқлиги туфайли ўз-ўзини идора қилиш, ички зиддият ва ўз-ўзини айблаш ўз-ўзини англашни дифференсацияловчи ўз-ўзига муносабат хусусиятлари орқали намоён бўлиши аниқланган;
шахснинг ўз-ўзини англашида самимийлик, ўзини қабул қилувчанлик, «оилавий Мен», мулоқотдаги “психотерапевтик” хусусиятларининг таркиб топиши туфайли эр-хотинлар қарашларидаги мослик фарзандларга эътиборлилик ва оиланинг умумий символларини (яхши севги-муҳаббат, ишонч ва садоқат, оилавий анъаналар, оилавий тадбирлар, эр-хотиннинг бир-бирига садоқати) таъминловчи психологик омил эканлиги далилланган;
ўз-ўзига эътибор қаратиш ва назорат қилиш, ўзини шахсий тимсолини  шаклланиши билан боғлиқ жиҳатларга кўра мулоқотда ҳис-туйғуларни англаш ва тартибга солиш, тафаккур тарзи, мулоқот қилишни ўрганиш, ижтимоий муҳит ва инсонлар орасида фаолликнинг юқори бўлиши муҳиимлиги туфайли шахснинг ўз-ўзини англаш стратегиясига психоедуктив таъсир этиш орқали оилавий муносабатларда ижтимоий ролларни барқарорлаштириш мумкинлиги тасдиқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Шахс ўзини ўзи англаш стратегиясининг оилавий муносабатларга таъсири юзасидан ўтказилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
рефлекцияни шакллантириш ҳисобига «шахсий Мен» ва «ижтимоий Мен»нинг уйгʻунлашувига эришиш «Мен» кучи юқори шахсларни ўз-ўзини англашида танқидийлик, хатти-ҳаракат ва хулқ-атворни тафтиш қилувчанлик, ўзидан мамнунлик, ўз камчиликларига нисбатан холислик ҳамда таҳлилчанликни кучайтириши исботланганлигига доир илмий таклиф-тавсиялар Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 7-декабрдаги №-ПМ-274-сонли буйругʻига асосан «Умумий психология» модулига киритилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 10-декабрдаги №-ПМ-274-а-сон маълумотномаси). Натижада, ўтказилган ўқув курсларида шахснинг ўз-ўзини англаш стратегияси ҳақида маълумот беришга эришилган;
шахснинг онтогенетик ривожланиш босқичларида ўз-ўзига ишонч ва ўз-ўзига муносабат ўз-ўзини англаш стратегиясини тавсифловчилар сифатида намоён бўлганда «Мен» кучи таъсирида ўз-ўзини идора қилиш, ички зиддият ва ўз-ўзини айблаш ўз-ўзини англашнинг дифференсацияловчи ўз-ўзига муносабат хусусиятлари эканлиги аниқланганлигига оид илмий хулосалар, таклиф ва тавсиялар Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 7-декабрдаги №-ПМ-274-сонли буйругʻига асосан «Шахс психологияси» модулига киритилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 10-декабрдаги №-ПМ-274-а-сон маълумотномаси). Бунинг натижасида модулга киритилган вазифалар ижросини таъминлашда, шахс ўз-ўзини англаш стратегиясида Мен кучи, Мен тимсоли ва ўзига муносабати муҳим амалий асос бўлиб хизмат қилган;
шахснинг ўз-ўзини англашида самимийлик, ўзини қабул қилувчанлик, «оилавий Мен», мулоқотдаги «психотерапевтик» хусусиятларининг таркиб топиши эр-хотинлар қарашларида мосликни таъминлаши ҳисобидан фарзандларга эʼтиборлик ва оиланинг умумий символларини (яхши севги-муҳаббат, ишонч ва садоқат, оилавий анʼаналар, оилавий тадбирлар, эр-хотиннинг бир-бирига садоқати) таъминловчи психологик жиҳатлар эканлиги далилланганлигига оид илмий асосланган таклиф ва тавсиялар Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 7-декабрдаги №-ПМ-274-сонли буйругʻига асосан «Умумий психология» модулига киритилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 10-декабрдаги №-ПМ-274-а-сон маълумотномаси). Натижада, курс тингловчиларига шахснинг ўз-ўзини англашнинг оилавий муносабатларга таъсири ҳақида маълумот беришга хизмат қилган;
ўз-ўзига эʼтибор қаратиш ва ўзини назорат қилиш, ўзининг шахсий тимсолини шакллантириши, ҳис-туйгʻуларини англаш ва тартибга солиш, ўз тафаккур тарзи, мулоқот қилишни ўрганиш, ижтимоий муҳит ва инсонлар орасида фаоллик шахс ўзини ўзи англаш стратегиясини психокоррексиялашнинг муҳим таркибий жиҳатлари эканлиги эмпирик тасдиқланганлигига оид таклиф ва тавсиялар Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 7-декабрдаги №-ПМ-274-сонли буйругʻига асосан «Психологик коррексия» модулига киритилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети Психология ўқув-илмий марказининг 2024-йил 10-декабрдаги №-ПМ-274-а-сон маълумотномаси). Натижада, курс тингловчиларида ўз-ўзини англашни психокоррексиялаш бўйича тренинглар ташкил этиш бўйича тасаввурларни шакллантиришга хизмат қилган.