Курбанбаев Журабек Эрувбаевичнинг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ҳисоб сиёсатини шакллантириш методологиясини халқаро стандартлар асосида такомиллаштириш”. 08.00.08 - “Бухгалтерия ҳисоби, иқтисодий таҳлил ва аудит”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.DSc/Iqt882
Илмий маслаҳатчи: Вахабов Алишер Васикович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент Кимё халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент Кимё халқаро университети, DSc.03/08.05.2025.I.133.01.
Расмий оппонентлар: Каримов Акрам Аббасович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Ҳотамов Комил Раббимович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Боронов Бобур Фарходович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор в.б..
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
II. Тадқиқотнинг мақсади молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига асосан ҳисоб сиёсатини шакллантириш методологиясини такомиллаштиришга доир илмий таклиф ва амалий тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра “ҳисоб сиёсати” тушунчасининг иқтисодий мазмуни тадбиркорлик субъекти томонидан молиявий ҳисоботларни тайёрлашда ва тақдим этишда қўлланиладиган муайян тамойиллар, усуллар, одатлар, қоидалар ва амалиётларни танлаш, изчиллик ва самарадорликни таъминлаш имконияти нуқтаи назаридан такомиллаштирилган;
ҳисоб сиёсатини шакллантиришда 1-сон БҲМС «Молиявий ҳисоботни тақдим этиш ва ҳисоб сиёсати» қоидаларини 8-сон БҲХС «Ҳисоб сиёсати, ҳисоб баҳоларидаги ўзгаришлар ва хатолар» стандартига уйғунлаштириш ва мувофиқлаштириш орқали ҳисоб сиёсатининг меъёрий-ҳуқуқий асослари такомиллаштирилган;
барқарорлик стандартларини ҳисоб сиёсатида акс эттириш мақсадида ҳисоб сиёсатини шакллантириш ва ишлаб чиқишда, услубий жиҳатдан ифодаланадиган таркибий қисмида “Барқарорлик билан боғлиқ молиявий ахборотлар”, “Иқлим билан боғлиқ ахборотлар” бўлимларини киритиш таклифи асосланган;
ҳисоб сиёсатини бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти 1-сон БҲМС таркибидан чиқариб, алоҳида миллий стандарт кўринишида ифодалаш орқали 18-сонли БҲМС стандартларнинг кетма-кетликдаги тартиб рақамлари бўйича бўш турган рақамга киритилиши асосида ҳисоб сиёсати бўйича миллий стандартни алоҳида стандарт сифатида тан олиш ва унинг тартиб-қоидаларини халқаро стандартларга тўлиқ мувофиқлаштириш имкони асосланган;
“Иссиқлик электр станциялари” АЖнинг танланган ҳисоб сиёсати асосидаги молиявий ҳолати бўйича маълумотларга кўра ишлаб чиқилган солиқ мақсадларидаги ҳисоб сиёсати асосида 2030 йилга қадар молиявий кўрсаткичлари прогноз қилинган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Халқаро стандартларга асосан ҳисоб сиёсатини шакллантиришнинг методологик асосларини тaкoмиллaштириш бўйичa олинган илмий натижалар aсoсидa:
услубий ёндашувга кўра “ҳисоб сиёсати” тушунчасининг иқтисодий мазмуни тадбиркорлик субъекти томонидан молиявий ҳисоботларни тайёрлашда ва тақдим этишда қўлланиладиган муайян тамойиллар, усуллар, одатлар, қоидалар ва амалиётларни танлаш, изчиллик ва самарадорликни таъминлаш имконияти нуқтаи назаридан такомиллаштириш билан боғлиқ назарий ва услубий тавсифдаги ишланмалардан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Бухгалтерия ҳисоби” номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2018 йил 25 августдаги 744-сонли буйруғига асосан). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда акциядорлик жамиятларида ҳисоб сиёсатини танлаш ва уни МҲХС асосида ташкил қилиш, ҳисоб сиёсатини шакллантириш ва уни ишлаб чиқиш бўйича қоидаларини молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига (МҲХС)га уйғунлаштириш бўйича назарий билимларни янада кенгайтириш имкони яратилган;
ҳисоб сиёсатини шакллантиришда 1-сон БҲМС «Молиявий ҳисоботни тақдим этиш ва ҳисоб сиёсати» қоидаларини 8-сон БҲХС «Ҳисоб сиёсати, ҳисоб баҳоларидаги ўзгаришлар ва хатолар» стандартига уйғунлаштириш ва мувофиқлаштириш орқали ҳисоб сиёсатининг меъёрий-ҳуқуқий асослари такомиллаштириш таклифи “Ҳудудий электр тармоқлари”, “Иссиқлик электр станциялари” АЖ лари амалиётига жорий этилган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025 йил 15 майдаги 01-04-16/1025-сонли маълумотномаси, “Иссиқлик электр станциялари” АЖнинг 2025 йил 4 июлдаги 05-06/1147-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида корхоналарда бухгалтерия ҳисоби миллий стандартлари (БҲМС) асосида ишлаб чиқилган ҳисоб сиёсатини халқаро стандартлар (МҲХС)га мувофиқ такомиллаштириш имкони яратилган;
барқарорлик стандартларини ҳисоб сиёсатида акс эттириш мақсадида ҳисоб сиёсатини шакллантириш ва ишлаб чиқишда, услубий жиҳатдан ифодаланадиган таркибий қисмида “Барқарорлик билан боғлиқ молиявий ахборотлар”, “Иқлим билан боғлиқ ахборотлар” бўлимларини киритиш таклифи “Ҳудудий электр тармоқлари” АЖ,  “Иссиқлик электр станциялари” АЖ корхоналари амалиётига жорий этилган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025 йил 15 майдаги 01-04-16/1025-сонли маълумотномаси, “Иссиқлик электр станциялари” АЖнинг 2025 йил 4 июлдаги 05-06/1147-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида корхонада ушбу ахборотларни ҳисоб сиёсатида акс эттиришда барқарор ривожланиш билан боғлиқ хавф ва имкониятларни мониторинг қилиш, барқарор ривожланиш хавфи ва имкониятларини баҳолаш, устуворликларини аниқлаш ва мониторинг қилиш учун фойдаланадиган жараёнларни аниқлаш имконини берган;
ҳисоб сиёсатини бухгалтерия ҳисоби миллий стандарти 1-сон БҲМС таркибидан чиқариб, алоҳида миллий стандарт кўринишида ифодалаш орқали 18-сонли БҲМС стандартларнинг кетма-кетликдаги тартиб рақамлари бўйича бўш турган рақамга киритилиши асосида ҳисоб сиёсати бўйича миллий стандартни алоҳида стандарт сифатида тан олиш ва унинг тартиб-қоидаларини халқаро стандартларга тўлиқ мувофиқлаштириш таклифи “Ҳудудий электр тармоқлари” АЖ,  “Иссиқлик электр станциялари” АЖ корхоналари амалиётига жорий этилган (“Ҳудудий электр тармоқлари” АЖнинг 2025 йил 15 майдаги 01-04-16/1025-сонли маълумотномаси, “Иссиқлик электр станциялари” АЖнинг 2025 йил 4 июлдаги 05-06/1147-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида корхоналарда ҳисоб сиёсатининг изчиллиги таъминланган ва ҳисоб баҳосидаги ўзгаришларни амалий жиҳатдан қўллашга эришилган;
“Иссиқлик электр станциялари” АЖнинг танланган ҳисоб сиёсати асосидаги молиявий ҳолати бўйича маълумотларга кўра ишлаб чиқилган солиқ мақсадларидаги ҳисоб сиёсати асосида 2030 йилга қадар прогноз қилинган молиявий кўрсаткичларидан акциядорлик жамияти таркибидаги корхоналар фаолиятини иқтисодий ривожлантиришнинг истиқбол дастурларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (“Иссиқлик электр станциялари” АЖнинг 2025 йил 4 июлдаги 05-06/1147-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида солиқ мақсадларидаги ҳисоб сиёсати асосида прогноз қилинган корхоналар фаолиятини иқтисодий ривожлантиришнинг молиявий кўрсаткичларининг аниқлиги ҳамда ўзаро мувофиқлигини таъминлаш имкони яратилган.