Умарова Хилола Уктамовнанинг
педагогика фанлари доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): Олий таълим ташкилотларида замонавий бошқарув тизимини ривожлантиришнинг методологик жараёнлари. 13.00.07 – Таълимда менежмент.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.DSc/Ped1215.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.03/30.01.2020.Ped.26.01.
Расмий оппонентлар: Ҳакимова Дилдора Машрабжоновна педагогика фанлари доктори (DSc), доцент, Усманова Умида Айбековна педагогика фанлари доктори (DSc), профессор, Юлдашев Максуд Абдуллаевич педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Нукус давлат педагогика институти. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади. олий таълим ташкилотларида замонавий бошқарув тизимини ривожлантиришнинг методологик жараёнларини такомиллаштириш юзасидан илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
олий таълим ташкилотларининг институционал ривожланиш даражасини аниқ ва солиштирма баҳолаш, стратегик трансформациянинг устувор йўналишларини белгилаш, рақамли ва академик ривожланиш динамикасини тизимли таҳлил қилиш имконини берадиган педагогик-методологик ёндашув ишлаб чиқилган; 
олий таълим ташкилотларида бошқарув самарадорлиги ва институционал барқарорликни таъминлашга қаратилган замонавий корпоратив бошқарувнинг комплекс модели таклиф этилган;
олий таълим ташкилотларида замонавий бошқарув тизимининг шаклланиши ва ривожланишига таъсир этувчи латент (яширин) институционал омилларни аниқланиш, уларнинг бошқарув жараёнларига интегратив таъсирини чуқур таҳлил қилиш ва аналитик коррекция орқали диагностик моделлаштириш амалиёти илмий асосланган;
педагогик олий таълим ташкилотларида амалиётни ташкил этишнинг янгиланган модели кўра “4+2” тартиби, “бир устоз – бир талаба” тамойили ва тўлиқ рақамлаштирилган амалиёт бошқаруви асосида талабанинг касбий компетенцияларини реал вақт даврида шакллантиришга имкон берувчи узлуксиз, индивидуал ва диагностик назоратга эга бўлган инновацион институционал-педагогик модел ишлаб чиқилган;
олий таълим ташкилотида замонавий бошқарувнинг методик жиҳатлари бошқарув субъектлари ва объектлари ўртасидаги ўзаро муносабатларни KPI ва benchmarking орқали индивидуал ҳамда диагностик мониторинги таълим жараёнида шаффофлик ва ҳисобдорликни оширишига кўра менежментнинг горизонтал ва вертикал интеграциясини қўллаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Олий таълим ташкилотларида замонавий бошқарув тизимининг методологик жиҳатларини такомиллаштириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
олий таълим ташкилотларининг институционал ривожланиш даражасини аниқ ва солиштирма баҳолаш, стратегик трансформациянинг устувор йўналишларини белгилаш, рақамли ва академик ривожланиш динамикасини тизимли таҳлил қилиш имконини берадиган педагогик-методологик ёндашуви педагогик олий таълим ташкилотлари (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг маълумотномаси) томонидан амалиётга татбиқ этилган. Ишлаб чиқилган мазкур методологик ёндашувни амалиётга татбиқ этиш натижасида олий таълим ташкилоти бошқарув тизими, рақамли инфратузилмаси, академик ва илмий фаоллиги, инновацион салоҳияти ҳамда молиявий барқарорлиги мувофиқлашган ҳолда тизимли равишда ривожланишига хизмат қилади. ОТТда ташкилий жараёнларнинг самарадорлигини 1,5–2 бараварга ошириш, ресурсларни ўз вақтида ва холис индикаторлар асосида тақсимлаш орқали харажатларни 15–22%гача камайтириш имконини беради;
олий таълим ташкилотларида бошқарув самарадорлиги ва институционал барқарорликни таъминлашга қаратилган замонавий корпоратив бошқарувнинг комплекс модели педагогик олий таълим ташкилотлари (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг маълумотномаси) томонидан амалиётга татбиқ этиш учун қабул қилинган. Ушбу таклифни амалиётга татбиқ этиш натижасида ОТТининг институционал ривожланиши, ташкилий барқарорлиги ва бошқарув жараёнлари сифатини сезиларли даражада оширишга хизмат қилади. Бу эса ўз навбатида, бошқарув жараёнларида ишонч муҳитини мустаҳкамлаб, коррупцион рискларни 25–30%гача камайтиришга хизмат қилади. Натижада, университетнинг институционал барқарорлиги, кадрлар сиёсати, академик жараёнларда шаффофлик ва саноат билан интеграцияланган таълим модели ривожланади;
олий таълим ташкилотларида замонавий бошқарув тизимининг шаклланиши ва ривожланишига таъсир этувчи латент (яширин) институционал омилларни аниқланиш, уларнинг бошқарув жараёнларига интегратив таъсирини чуқур таҳлил қилиш ва аналитик коррекция орқали диагностик моделлаштириш таклифи педагогик олий таълим ташкилотлари (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг маълумотномаси) томонидан амалиётга татбиқ этилган. Ушбу модел орқали бошқарув самарадорлигини пасайтирувчи яширин омиллар 25–30% аниқликда очиб берилган, уларни нейтраллаштириш ёки оптималлаштиришга қаратилган қарорлар қабул қилиш тезлиги ва сифати 1,5–1,8 бараварга ошган, стратегик бошқарувнинг прогностик аниқлиги эса 25–30%га яхшиланган. Натижада университет бошқарувидаги латент институционал рисклар камайиб, ички бошқарув архитектурасининг барқарорлиги ва ташқи халқаро ҳамкорлик учун институционал тайёргарлик даражаси сезиларли равишда ошган;
педагогик олий таълим ташкилотларида амалиётни ташкил этишнинг янгиланган модели кўра “4+2” тартиби, “бир устоз – бир талаба” тамойили ва тўлиқ рақамлаштирилган амалиёт бошқаруви асосида талабанинг касбий компетенцияларини реал вақт даврида шакллантиришга имкон берувчи узлуксиз, индивидуал ва диагностик назоратга эга бўлган инновацион институционал-педагогик модели педагогик олий таълим ташкилотлари (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг маълумотномаси) томонидан амалиётга татбиқ этиш учун қабул қилинган. Мазкур моделни жорий этиш натижасида амалиётнинг ташкилий ва услубий шакли, жараённи баҳолаш ва мониторинг тизими рақамли муҳитда индивидуал ва диагностик назоратга асосланган яхлит тизимга айланган. Бу эса ўз навбатида, келажак ўқитувчиларнинг касбий компетенцияларини 25%га ошишига, амалиётдаги хатоликлар ҳажмини 70%гача камайишига хизмат қилган. Шунингдек, битирувчиларнинг меҳнат бозорига мослашувчанлиги 15–20%гача тезлашиши ва таълим ташкилотлари ўртасидаги вертикал ҳамкорлик даражаси 1,5 баробаргача кучайишига хизмат қилади;
олий таълим ташкилотида замонавий бошқарувнинг методик жиҳатлари бошқарув субъектлари ва объектлари ўртасидаги ўзаро муносабатларни KPI ва benchmarking орқали индивидуал ҳамда диагностик мониторинги таълим жараёнида шаффофлик ва ҳисобдорликни оширишига кўра менежментнинг горизонтал ва вертикал интеграциясини қўллаш асосида такомиллаштириш таклифи педагогик олий таълим ташкилотлари (Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг маълумотномаси) томонидан амалиётга татбиқ этилган. Ушбу илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида олий таълим ташкилотларида бошқарув қарорларининг объективлиги, таълим жараёнининг шаффофлиги ва ҳисобдорлиги ошади, KPI ва benchmarking асосида индивидуал ҳамда диагностик мониторинг орқали менежментнинг вертикал ва горизонтал интеграцияси таъминланади ҳамда институционал барқарор ривожланиш учун мустаҳкам амалий асос яратилади.