Абдуллаева Замира Мухторовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“Иқтисодиётни рақамлаштириш шароитида олий таълим хизматларини ривожлантириш йўналишлари”,
08.00.05 – “Хизмат кўрсатиш тармоқлари иқтисодиёти (иқтисодиёт фанлари)”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Iqt4918.
Илмий раҳбар: Насимов Дилмурод Абдуллоевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Шароф Рашидов номидаги Самарқанд давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти, DSc.03/25.12.2024.I.18.01
Расмий оппонентлар: Шадиева Гулнора Мардиевна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор;
Очилов Акрам Одилович , иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади рақамли иқтисодиёт шароитида олий таълим хизматларини ривожлантириш бўйича илмий-амалий тавсия ва таклифларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
асосий ишлаб чиқарувчи куч сифатида инсон капитали самарадорлигини билим ва малаканинг глобал оқимларига богʼлиқлиги, ушбу оқимларни тезлаштириш ва кенгайтириш, таълим хизматларини устувор ахборот-коммуникация технологияларига боғлашга асосланган ҳолда “Виртуал Мобилитй” таълими жараёнини жорий этиш, “Глобал Леарнинг Ҳуб” хорижий таълим дастурларини интеграция қилишга кўра “Рақамли Интернационализация Платформаси”ни ишлаб чиқиш таклифи асосланган;
олий таълим хизматларида рақамли технологиялардан фойдаланиш орқали кадрларнинг рақамли компетенцияларини баҳолаш рақамли компетенциявий малака даражаларини «юқори» (C=0,63-1,0), «ўрта» (Б=0,33-0,62) ва «паст» (А=0-0,32) гуруҳлари бўйича табақалаштирилган ҳода баҳолаш ва ҳар бир гуруҳ бўйича индикаторларни таснифлаш мезонларига кўра такомиллаштирилган;
олий таълим хизматлари сифатини баҳолаш ёндашуви кўп омилли индекс усулига кўра рақамли технологиялардан фойдаланиш даражаси, таълим дастурларининг иш берувчилар талабларига мувофиқлиги, талабалар ва битирувчиларнинг қониқиш даражаси, инновацион фаолиятни ривожлантириш мезонлар асосида такомиллаштирилган;
олий таълим муассасаларида ақлли тизимларни бошқариш стратегияси ақлли кампуслар яратишга кўра таълим муассасалари инфратузилмасини сунъий интеллект ва буюмлар интернетидан фойдаланган ҳолда ҳамда технологик ривожланган илмий ҳамкорликни кучайтириш мақсадларини шакллантириш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Иқтисодиётни рақамлаштириш шароитида олий таълим хизматлари бўйича ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялар асосида:
асосий ишлаб чиқарувчи куч сифатида инсон капитали самарадорлигини билим ва малаканинг глобал оқимларига богʼлиқлиги, ушбу оқимларни тезлаштириш ва кенгайтириш, таълим хизматларини устувор ахборот-коммуникация технологияларига богʼлаш асосланган ҳолда “Виртуал Мобилитй” таълими жараёнини жорий этиш, “Глобал Леарнинг Ҳуб” хорижий таълим дастурларни интеграция қилишга кўра “Рақамли Интернационализация Платформаси”ни ишлаб чиқиш таклифи олий таълим муассасалари, хусусан академик мустақиллик берилган Самарқанд давлат университети, «Ипак йўли» туризм ва маданий мерос халқаро университети, ТАТУ Самарқанд филиали “Рақамли иқтисодиёт”, “.Билимлар иқтисодиёти” каби фанлар ўқув-услубий ҳужжатларига киритилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 11-июндаги 02/01-01-220-сон маълу-мотномаси). Таклиф олий таълим муассасаларининг халқаро билимлар алмашинувини таъминлаш ҳамда талабалар ва профессор-ўқитувчиларнинг халқаро тажриба орттириш сало-ҳиятларини 1,4 мартага оширишга муайян даражада хизмат қилган;
олий таълим хизматларида рақамли технологиялардан фойдаланиш орқали кадрларнинг рақамли компетенцияларини баҳолаш рақамли компетен-циявий малака даражаларини «юқори» (C=0,63-1,0), «ўрта» (Б=0,33-0,62) ва «паст» (А=0-0,32) гуруҳлари бўйича табақалаштирилган ҳода баҳолаш ва ҳар бир гуруҳ бўйича индикаторларни таснифлаш мезонларига кўра такомиллаштириш таклифи олий таълим муассасалари, хусусан академик мустақиллик берилган Самарқанд давлат университети, «Ипак йўли» туризм ва маданий мерос халқаро университети, ТАТУ Самарқанд филиали “Рақамли иқтисодиёт”, “.Билимлар иқтисодиёти” каби фанлар ўқув-услубий ҳужжатларига киритилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 11-июндаги 02/01-01-220-сон маълумотномаси). Таклиф олий таълим муассасалари профессор-ўқитувчилари рақамли компетенциялари кўрсаткичларининг аниқлик даражасини 1,5 мартага оширишга муайян даражада хизмат қилган;
олий таълим хизматлари сифатини баҳолаш ёндашуви кўп омилли индекс усулига кўра рақамли технологиялардан фойдаланиш даражаси, таълим дастурларининг иш берувчилар талабларига мувофиқлиги, талабалар ва битирувчиларнинг қониқиш даражаси, инновацион фаолиятни ривожлантириш мезонлар асосида такомиллаштириш таклифи олий таълим муассасалари, хусусан академик мустақиллик берилган Самарқанд давлат университети, «Ипак йўли» туризм ва маданий мерос халқаро университети, ТАТУ Самарқанд филиали “Рақамли иқтисодиёт”, “.Билимлар иқтисодиёти”каби фанлар ўқув-услубий ҳужжатларига киритилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 11-июндаги 02/01-01-220-сон маълумотномаси). Таклиф олий таълим хизматлари сифатини доимий мониторинг қилиш ва ривожлантириш имконини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган;
олий таълим муассасаларида ақлли тизимларни бошқариш стратегияси ақлли кампуслар яратишга кўра таълим муассасалари инфратузилмасини сунъий интеллект ва буюмлар интернетидан фойдаланган ҳолда ҳамда технологик ривожланган илмий ҳамкорликни кучайтириш мақсадларини шакллантириш асосида такомиллаштириш бўйича таклиф олий таълим муассасалари, хусусан академик мустақиллик берилган Самарқанд давлат университети, «Ипак ёли» туризм ва маданий мерос халқаро университети, ТАТУ Самарқанд филиали “Рақамли иқтисодиёт”, “.Билимлар иқтисодиёти”каби фанлар ўқув-услубий ҳужжатларига киритилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 11-июндаги 02/01-01-220-сон маълу-мотномаси). Таклиф олий таълим муассасаларининг халқаро стандартларга мос замонавий инфратузилмани яратиш (такомиллаштириш) ва хорижий илмий ҳамкорликларни кучайтириш имконини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган.