Улашева Умида Махмадамин қизининг
фалсафа доктори (PhD) ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): қизининг “Бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик компетентлигини ривожлантириш методикаси” мавзусидаги 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (филологик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2019.3.DSc/Ped110.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Шароф Рашидов  номидаги Самарқанд давлат университети.
Илмий раҳбар: Ходжамқулов Умид Негматович, педагогика фанлари доктори, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, DSc.03/30.04.2021.Ped.82.01.
Расмий оппонентлар: Матчонов Сапа Муродович, педагогика фанлари доктори, профессор, Олимов Ширинбой Шарофович, педагогика фанлари доктори, профессор. 
 Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади мақсади умумтаълим мактабларида бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик компетентлигини ривожлантириш бўйича методик ва дидактик таъминотни такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик кўникмаларини ривожлантиришнинг адабий-дидактик хусусиятлари адабиёт дидактикасининг назарий принципларини инновасион ёндашувлар асосида амалий таълим жараёнига татбиқ этиш ва унинг натижаларини тажриба-синов ишлари жараёнида педагогик ва методик жиҳатдан таҳлил қилиш орқали асосланган;
бадиий матнлардан дарс жараёнида фойдаланишнинг дидактик ва компетенсиявий талаблари матннинг мазмунини тушуниш, таҳлил қилиш ва талқин қилишга ёʻналтирилган методик ёндашувлар ҳамда ўқувчиларнинг ёш хусусиятларига мос ўқув материалларини танлаш ва уларни таълим стандартлари ҳамда компетенсиявий ёндашув тамойилларига мувофиқлаштириш орқали аниқлаштирилган;
бадиий матнни тушунишнинг компетенсиявий модели илмий моделлаштиришнинг фанлараро ёндашув ва интеграсия тамойилларига мувофиқ таълим жараёнининг асосий таркибий қисмлари бўлган мақсад, мазмун, педагогик жараён, натижа ва баҳолаш компонентларини ўзаро боғлиқ ҳолда тизимлаштириш ҳамда инновасион ва интерактив методларни таълим жараёнида самарали қўллашнинг дидактик ва методик асосланган амалий механизмларини ишлаб чиқиш асосида такомиллаштирилган;
ўқувчилар лингвистик компетентлигини ривожлантиришда бадиий адабиётдан фойдаланишнинг методик ва дидактик таъминоти интегратив ёндашув, танқидий ва ижодий фикрлашни рағбатлантирувчи усулларни когнитив фаоллик ва рефлексив таҳлилга кўра таълим жараёнининг мазмуний ва методик асосларини мустаҳкамлаш ҳамда компетенсиявий талабларга кўра ўқув материалларини фанлараро уйғунлаштириш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Умумтаълим мактабларида бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик компетентлигини ривожлантиришнинг методик ва дидактик таъминотини такомиллаштириш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
адабиёт дидактикасининг назарий принципларини инновасион ёндашувлар асосида амалий таълим жараёнига татбиқ этиш ва унинг натижаларини тажриба-синов ишлари жараёнида педагогик ва методик жиҳатдан таҳлил қилиш орқали асосланган бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик кўникмаларини ривожлантиришнинг адабий-дидактик хусусиятлари бўйича илмий хулоса ва таклифлардан Ўзбекистон республикаси маданият вазирлиги Ўзбекистон давлат хореография академияси да бажарилган ФЗ-2019-081663-рақамли “Ўзбек миллий рақс санъатини тарғиб этишга бағишланган веб-сайд ва мултимедия маҳсулотларини тўпламини яратиш” номли лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Ўзбекистон республикаси маданият вазирлиги Ўзбекистон давлат хореография академиясининг 2024 йил 25 декабрдаги 1/04-154-сон маълумотномаси). Натижада, бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик кўникмаларини ривожлантиришнинг дидактик таъминоти такомиллаштиришга хизмат қилган;
Натижада, бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик кўникмаларини ривожлантиришнинг дидактик таъминоти такомиллаштиришга хизмат қилган;
матннинг мазмунини тушуниш, таҳлил қилиш ва талқин қилишга ёʻналтирилган методик ёндашувлар ҳамда ўқувчиларнинг ёш хусусиятларига мос ўқув материалларини танлаш ва уларни таълим стандартлари ҳамда компетенсиявий ёндашув тамойилларига мувофиқлаштириш орқали аниқлаштирилган бадиий матнлардан дарс жараёнида фойдаланишнинг дидактик ва компетенсиявий талаблари, илмий моделлаштиришнинг фанлараро ёндашув ва интеграсия тамойилларига мувофиқ таълим жараёнининг асосий таркибий қисмлари бўлган мақсад, мазмун, педагогик жараён, натижа ва баҳолаш компонентларини ўзаро боғлиқ ҳолда тизимлаштириш ҳамда инновацион ва интерактив методларни таълим жараёнида самарали қўллашнинг дидактик ва методик асосланган амалий механизмларини ишлаб чиқиш асосида такомиллаштирилган бадиий матнни тушунишнинг компетенсиявий модели бўйича таклиф ва тавсиялардан Ўзбекистон республикаси маданият вазирлиги Ўзбекистон давлат хореография академиясида бажарилган Ф3-2019081773-рақамли фундаментал лойиҳани бажаришда,хусусан, “Ўзбек болалар рақслари, рақс либослари ва тақинчоқлари номларининг ўзбекча-русча-инглизча-францусча қисқача изоҳли луғатни яратишда фойдаланилган. (Ўзбекистон республикаси маданият вазирлиги Ўзбекистон давлат хореография академиясининг Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетининг 2024- йил 25 декабрдаги 1/04-153-сон маълумотномаси). Натижада, бадиий адабиёт воситасида ўқувчиларнинг лингвистик кўникмаларини ривожлантиришда дарсдан ташқари табирлар мажмуини такомиллаштиришга хизмат қилган;
интегратив ёндашув, танқидий ва ижодий фикрлашни рағбатлантирувчи усулларни когнитив фаоллик ва рефлексив таҳлилга кўра таълим жараёнининг мазмуний ва методик асосларини мустаҳкамлаш ҳамда компетенсиявий талабларга кўра ўқув материалларини фанлараро уйғунлаштириш асосида такомиллаштирилган ўқувчилар лингвистик компетентлигини ривожлантиришда бадиий адабиётдан фойдаланишнинг методик ва дидактик таъминотига оид таклиф ва тавсиялардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканалида эфирга узатилган “Таълим ва тараққиёт”, “Бедорлик”, “Ижод завқи”, “Миллат ва манавият” номли дастурлар ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясини “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат муассасасининг 2024 йил 25 -декабрдаги 26-36-930-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларнинг лингвистик компетентлигини такомиллаштириш методикасини оммалаштиришга хизмат қилган.