Курбанова Азиза Толибовнанинг
фан доктори (DSc) ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Артпедагогика воситасида талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантириш”, 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: № B2025.1.DSc/Ped1040.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти.
Илмий маслаҳатчи: Ходжаев Бегзод Худойбердиевич педагогика фанлари доктори, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Алфраганус Университй, PhD.03/25.08.2025.Ped.193.02 асосидаги бир марталик Илмий кенгаш
Расмий оппонентлар: Мардонов Шукрулло Қолдошевич, педагогика фанлари доктори, профессор; Хакимова Мухаббат Файзиевна, педагогика фанлари доктори, профессор; Алламберганова Мухаббат Хасанбаевна, педагогика фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади артпедагогика воситасида талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
талабаларнинг рақамли компетенсиялари ижодий фаолиятни рақамли муҳитда ташкил этиш, бошқариш ва баҳолаш қобилиятини ифодаловчи сифатлар мажмуи эканлиги “генератив кино”, “трансмедиа ҳикоячилик” ва “рақамли драматургия” концептларининг мазкур жараёнда аниқ воқеланишини назарий-концептуал жиҳатдан асослаш орқали аниқлаштирилган;
талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг психологик-педагогик хусусиятлари лойиҳа асосида ўқитиш, экспериментал ва итератив (ўрган – синаб кўр – таҳлил қил – такомиллаштир – қайта ўрган) ўрганиш жараёнларини технократик парадигма билан интегративлигини таъминлашга устуворлик бериш асосида аниқлаштирилган;
талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг артпедагогик модели дидактик компоненти рақамли платформалар, виртуал продакш, мултимодал интерактив ресурсларни рақамли кино технологиялари асослари ва ихтисослик модулларига татбиқ этиш имкониятларини кенгайтириш асосида такомиллаштирилган;
талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг педагогик шарт-шароитлари санъат таълими йўналишларида умумкасбий фанларни ўқитиш жараёнига рақамли технологияларни трансформациялашга доир нарратив-экпрессия функсиясини бажариши форматив, сумматив, метакогнитив, ёндош баҳолаш бўйича продуктивлик даражаси валидлигини ҳисобга олиш орқали такомиллаштирилган;
артпедагогика воситасида талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик таъминоти талабаларнинг рақамли фаолиятини сунъий интеллект ёрдамида таҳлил қилиш, рефлексив баҳолаш, ижодий рақамли маҳсулот яратиш ва профессионал фаолият контекстида қўллаш жараёнларига мувофиқ тарзда “Мултимодал контекстуал санъат-таълим” ва “Креатив Арт-лаб” муаллифлик технологияларини ишлаб чиқиш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Артпедагогика воситасида талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантириш бўйича тадқиқот натижалари асосида:
талабаларнинг рақамли компетенсиялари ижодий фаолиятни рақамли муҳитда ташкил этиш, бошқариш ва баҳолаш қобилиятини ифодаловчи сифатлар мажмуи эканлигини “генератив кино”, “трансмедиа ҳикоячилик” ва “рақамли драматургия” концептларининг мазкур жараёнда аниқ воқеланишини назарий-концептуал жиҳатдан асослаш орқали аниқлаштиришга доир таклифлардан “Педагогик фаолиятда рақамли технологиялардан фойдаланиш методикаси” дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сон буйруғи, 382934 қақамли нашр рухсатномаси). Натижада, “Педагогик фаолиятда рақамли технологиялардан фойдаланиш методикаси” фанини касбий соҳага йоъналтириб оъқитиш самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг психологик-педагогик хусусиятларини лойиҳа асосида ўқитиш, экспериментал ва итератив ўрганиш жараёнларини технократик парадигма билан интегративлигини таъминлашга устуворлик бериш асосида аниқлаштиришга доир амалий таклиф ва тавсиялардан “Таълимда ахборот технологиялари” номли дарслигининг мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 27-декабрдаги 485-сон буйруғи, 643682 қақамли нашр рухсатномаси). Натижада, “Ахборот технологиялари” фани доирасида рақамли визуал воситалар, мултимедиа муҳитлари ва интерактив технологиялар фойдаланиш имконияти кенгайтирилган;
талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг артпедагогик модели дидактик компонентини рақамли платформалар, виртуал продакш, мултимодал интерактив ресурсларни рақамли кино технологиялари асослари ва ихтисослик модулларига татбиқ этиш имкониятларини кенгайтириш асосида такомиллаштиришга доир амалий таклиф ва тавсиялардан ИЛ-4821091576 рақамли “Масофавий технологиялардан фойдаланган ҳолда олий таълим ва қайта тайёрлаш малака ошириш тизимларида ўқув фаолиятини ташкил этиш” (2023-2024 йй.) амалий лойиҳасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 18-июлдаги 02/01-01-291-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларда рақамли компетенсияларни ривожлантиришнинг амалий-технологик тизимини такомиллаштиришга хизмат қилган;
талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг педагогик шарт-шароитлари санъат таълими йўналишларида умумкасбий фанларни ўқитиш жараёнига рақамли технологияларни трансформациялашга доир нарратив-экпрессия функсиясини бажариши форматив, сумматив, метакогнитив, ёндош баҳолаш бўйича продуктивлик даражаси валидлигини ҳисобга олиш орқали такомиллаштиришга доир амалий таклиф ва тавсиялардан “Педагогик фаолиятда рақамли технологиялардан фойдаланиш методикаси” номли дарсликни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сон буйруғи, 382934 қақамли нашр рухсатномаси). Натижада, сунъий интеллект ва рақамли технологиялардан санъат таълимида фойдаланиш самарадорлигини оширишга эришилган;
артпедагогика воситасида талабаларнинг рақамли компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик таъминотини талабаларнинг рақамли фаолиятини сунъий интеллект ёрдамида таҳлил қилиш, рефлексив баҳолаш, ижодий рақамли маҳсулот яратиш ва профессионал фаолият контекстида қўллаш жараёнларига мувофиқ тарзда “Мултимодал контекстуал санъат-таълим” ва “Креатив Арт-лаб” муаллифлик технологияларини ишлаб чиқиш асосида такомиллаштиришга доир амалий таклиф ва тавсиялардан “Таълимда ахборот технологиялари” номли дарсликни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сон буйруғи, 382934 қақамли нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларда рақамли компетенсияларни ривожлантиришнинг дидактик асосларини такомиллаштиришга хизмат қилган.