Латипов Ҳикматилло Абдулхамидовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Айрим озиқ-овқат қўшилмаларига лазер нури ёрдамида ишлов бериш технологиясини такомиллаштириш», 02.00.09 – Товарлар кимёси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.3.PhD/Т5820.
Илмий раҳбар: Махсумов Абдухамид Гофурович, кимё фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат университети, DSc.03/29.10.2021.К/Т.60.05.
Расмий оппонентлар: Ахмадалиев Махамаджон Ахмадалиевич, техника фанлари доктори, профессор; Дехқонов Раҳматилла Султонович, кимё фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: лазер нурлари ёрдамида доривор ўсимликлардан тайёрланган айрим озиқ-овқат қўшилмаларини ишлаб чиқариш технологиясини такомиллаштириш, лазер нурлари ёрдамида ишлов берилган озиқ-овқат қўшилмаларининг кимёвий таркиби ва хусусиятларини аниқлаш ҳамда уларни синфлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
“Асшифо” ва “Астош” номли озиқ-овқат қўшилмалари ишлаб чиқаришнинг мавжуд технологияси замонавий лазер технологиясини интеграция қилиш асосида такомиллаштирилган;
турли вақт оралиғида лазер нурлари билан ишлов берилган “Асшифо” ва “Астош” озиқ-овқат қўшилмалари наъмуналари орасида, мос равишда, 10 ва 15 дақиқа давомида ишлов берилган наъмуналарининг антирадикал фаоллиги бошқаларга нисбатан юқори эканлиги ДППҲ методида аниқланган;
Асшифо ва Астош озиқ-овқат қўшилмалари ишлаб чиқаришда ноанъанавий манбаларни қўллашни интеграция қилиш асосида такомиллаштирилган технология ишлаб чиқилган;
илк маротаба Асшифо ва Астош озиқ-овқат қўшилмалари ишлаб чиқаришда лазер нурларини қўлланганда озиқ-овқат қўшилмаларининг антирадикал фаоллиги ДППҲ методида текширилиб, юқори эканлиги аниқланган;
илк маротаба Асшифо ва Астош озиқ-овқат қўшилмаларига лазер нурлари билан ишлов берилганда, таркибидаги аминокислоталар, витаминлар, полифеноллар, макро, микро элементлар таркиби ва миқдорлари замонавий физик-кимёвий тадқиқ қилиш усуллари ёрдамида аниқланган;
Асшифо ва Астош озиқ-овқат қўшилмалари олишда лазер нурлари билан ишлов беришнинг оптимал критерийлари танланган, бунда ишлов бериш вақти 10 дақиқа, частота 50 Гс эканлиги аниқланган;
Астош ва Асшифо озиқ-овқат қўшилмалари олишнинг технологик жараёнлари босқичларга ажратилиб, лазер нурларидан фойдаланиб озиқ-овқат қўшилмаси олишнинг такомиллаштирилган технологияси ишлаб чиқилган;
лазер нурлари ёрдамида ишлов берилган Асшифо ва Астош озиқ-овқат қўшилмаларига ташқи иқтисодий фаолиятдаги товарлар номенклатураси бўйича синфланиб, уларга янги халқаро товар код рақамлари ишлаб чиқилган;
лазер нурларидан фойдаланиб, таркиби бойитилган озиқ-овқат қўшилмаларининг шифобахшлик хусусиятлари, анъанавийга нисбатан юқори эканлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Лазер нурлари билан ишлов бериш билан такомиллаштирилган технологияси асосида озиқ-овқат қўшилмаларини ишлаб чиқиш ва уларнинг кимёвий таркибини аниқлаш ҳамда синфлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
лазер нури ёрдамида ишлов берилган “Асшифо” ва “Астош” озиқ-овқат қоʻшилмасини ишлаб чиқариш учун технологик йўриқнома (ТЙ №303271760-09:2024) Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Санитария-эпидемиология осойишталик ва жамоат саломатлиги назорати томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиология осойишталик ва жамоат саломатлиги назоратининг 2025 йил 20 январдаги 020299-сон маълумотномаси). Натижада, лазер нури ёрдамида ишлов берилган табиий биологик фаол озиқ-овқат қўшилмаларини ишлаб чиқариш имконини берган;
лазер нурлари ёрдамида ишлов берилган “Асшифо” ва “Астош” озиқ-овқат қўшилмалари товар сифатида синфланиб, уларга ташқи иқтисодий фаолиятдаги товарлар номенклатураси бўйича қуйидагича: “лазен нурлари ёрдамида ишлов берилган доривор ўсимликлар асосида ишлаб чиқилган табиий композицион озиқ-овқат қўшилмалари” учун – 1212 30 300 1  товар коди ишлаб чиқилиб божхона амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг 2024 йил 20 июндаги 17/05-24-1186-сон маълумотномаси). Натижада, шу каби озиқ-овқат қўшилмаларини экспорт ва импорт қилишда улардан ундириладиган бож тўловларини назорат қилиш имконини берган.