Шеров Дилмурод Хамра ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилмани ишлаб чиқиш ва параметрларини асослаш”, 05.07.01 – Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Т5445.
Илмий раҳбар: Равшанов Шавкат Улашович, техника фанлари номзоди, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қишлоқ хўжалигини механизациялаш илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қишлоқ хўжалигини механизациялаш илмий-тадқиқот институти, DSc.05/13.05.2020.Т.112.01.
Расмий оппонентлар: Раҳматов Орифжон, техника фанлари доктори, профессор; Мамажанов Султонали Исломалиевич, техника фанлари номзоди, катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Қишлоқ хўжалиги техникаси ва технологияларини сертификатлаш ва синаш маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилмани ишлаб чиқиш ва параметрларини асослаш орқали кунжут ҳосилини янчишни механизациялаштириш ҳамда қўл меҳнати сарфи ва бошқа харажатларни камайтиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
янчиш қурилмасининг конструктив схемаси ва технологик иш жараёни кунжут ҳосили янчилишини талаблар даражасида таъминланиши ҳисобга олиниб ишлаб чиқилган;
қурилманинг конструктив ўлчамлари ва иш режимлари уруғларни ажратиш тўлиқлиги юқори ҳамда шикастланиши минимал бўлиши шартидан кунжут поялари, кўсаклари ва уруғларининг физик-механик хоссаларини ҳисобга олган ҳолда асосланган;
технологик жараённи ифодалайдиган аналитик боғланишлар ва математик моделлар иш жараёнида янчиш бармоқларининг кунжут уруғлари билан ўзаро таъсирлашишига боғлиқ равишда келтириб чиқарилган;
янчиш қурилмасининг мақбул параметрлари унинг агротехник иш кўрсаткичларини баҳолайдиган регрессия тенгламаларини биргаликда кунжут ҳосилини ажратиш тўлиқлиги ва кунжут уруғларининг шикастланиш даражаси шартларидан йечиш орқали аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилмани ишлаб чиқиш ва параметрларини асослаш бўйисҳа олинган натижалар асосида:
кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилмага дастлабки талаблар ва техник топшириқ ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 5-майдаги 05/01-05/02-05/04-03-173-сон маълумотномаси). Натижада, кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилманинг конструксиуасини ишлаб сҳиқиш имкони уаратилган;
ишлаб сҳиқилган кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилманинг тажриба нусхаси Қишлоқ хўжалигини механизациялаш илмий-тадқиқот институтининг тажриба участкаси ва Қорақалпоғистон Республикаси Беруний туманидаги фермер хўжаликларида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 5-майдаги 05/01-05/02-05/04-03-173-сон маълумотномаси). Натижада, кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилма қўлланилганда уруғни ажратиш тўлиқлиги 98,2 % ва уруғнинг шикастланиши 1,8 % ни ташкил этган;
кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилманинг саноат нусхаларини ишлаб чиқиш ва тайёрлаш учун унинг лойиҳа-конструкторлик ҳужжатлари (дастлабки талаблар, техник топшириқ ва чизмалар) “БМКБ-Агромаш” АЖ да лойиҳалаш жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 5-майдаги 05/01-05/02-05/04-03-173-сон маълумотномаси). Натижада, асосланган параметрларга эга бўлган кунжут ҳосилини янчиб оладиган қурилмани ишлаб сҳиқариш имкони уаратилган.