Рахмиддинов Иззатилло Обиджон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): Ўзбекистон Республикасида эксплуатация қилинаётган махсус ўзиюрар ҳаракат таркибини модернизация қилиш ва хизмат муддатини узайтириш, 05.08.05 – “Темир йоълларнинг ҳаракатланувчи таркиби, поездларни тортиш ва электрлаштириш” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси роъйхатга олинган рақам: № B2025.2.PhD/Т5740
Илмий раҳбар Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони:
Файзибаев Шерзод Сабирович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат транспорт университети.
ИК фаолият коърсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат транспорт университети ҳузуридаги DSc.15/31.08.2022.Т.73.07 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Третяков Александр Владимирович, техника фанлари доктори, профессор; Зафаров Диёр Шуҳратжон ўғли, техника фанлари номзоди, доцент в.б.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети
Диссертация йўналиши амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: АДМ-1 автомотрисаларнинг жорий техник ҳолатини баҳолаш, қолдиқ ресурсини аниқлаш ва уларнинг ишончлилигини ошириш мақсадида модернизация қилиш орқали хавфсиз фойдаланиш муддатини узайтириш имкониятини илмий асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
АДМ-1 автомотриса рамасининг кучланганлик-деформация ҳолати, динамик кучлар таъсирида рама элементларининг юкланганлиги ва ресурсини баҳолаш имконини берувчи чекли элементли модели ишлаб чиқилган;
АДМ-1 автомотриса рамасининг мустаҳкамлигини баҳолаш учун ҳаракат давомидаги динамик кучлар таъсирини инобатга олувчи юриш синовини ўтказиш дастури ишлаб чиқилган;
АДМ-1 автомотриса рамасининг кучланганлик-деформация ҳолати ва турли эксплуатацион режимларда таъсир этувчи омилларни инобатга олган ҳолда қолдиқ ресурсини баҳолаш алгоритми ишлаб чиқилган;
АДМ-1 автомотриса рамасидаги юкланганлигини баҳолашда уларнинг жорий техник ҳолати ва эксплуатация жараёнида таъсир этувчи омилларни инобатга олган ҳолда қолдиқ ресурсини аниқлаш услубиёти ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон темир йўлларида фойдаланилаётган АДМ-1 туридаги махсус ўзиюрар ҳаракат таркибларининг хизмат муддатини узайтириш бўйича олинган натижалар асосида:
АДМ-1 автомотриса рама конструксиянинг чекли элементли ҳисобий моделлари асосида ишлаб чиқилган мустаҳкамликка ҳисоблаш услубияти Тошкент электр таъминоти масофасида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 21-апрелдаги 4/Э669-сонли маълумотномаси). Натижада рама конструксияларининг юкланганлиги юқори жойлари реал эксплуатацион ҳолатларда аниқланган;
АДМ-1 автомотриса рама конструксиясининг хизмат муддатини узайтириш ва қолдиқ ресурсини аниқлаш услубиёти Бухоро темир йўл машиналарини таъмирлаш устахонасида (ПДМ–Бухоро) жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 21-апрелдаги 4/Э669-сонли маълумотномаси). Натижада, АДМ-1 автомотрисанинг юк кўтарувчи рама конструксиясининг мустаҳкамлиги ва эксплуатацион ишончлилиги оширилиб, унинг хизмат муддати яна 27 йилгача узайтириш имконияти илмий асосланган;
609-рақамли АДМ-1 автомотрисаси рама конструксиясини такомиллаштириш бўйича таъмирлаш-конструкторлик ишлари амалга оширилди ҳамда “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ Бухоро минтақавий темир йўл узели таркибидаги Самарқанд электр таъминоти дистанциясига қарашли “Зиёвуддин тортиш нимстанцияси”да амалиётга жорий этилди (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлигининг 2025-йил 21-апрелдаги 4/Э669-сонли маълумотномаси). Натижада, кутилаётган иқтисодий самарадорлик тахминан 215 000 000 ( икки юз ўн беш миллион) сўмни ташкил этган.