Каримов Рустам Жахонгир ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.02–Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш - “Тўқув дастгоҳида табиий ипакдан тўқима шакллантиришда арқоқ зичлаш жараёнини такомиллаштириш”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Т5396
Илмий раҳбар: Ахунбабаев Охунжон Абдурахмонович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, DSc.03/04.10.2023.Т.174.01
Расмий оппонентлар: Алиева Дилбар Ганиевна, техника фанлари доктори, профессор; Хасанов Баҳодир Кимсанович, техника фанлари фалсафа доктори(PhD), доцент
Етакчи ташкилот: Андижон давлат техника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: тўқув дастгоҳида табиий ипакдан тўқима шакллантириш жараёнида арқоқ зичлаш жараёнини такомиллаштириш орқали ипак тўқималарининг сифатини ошириш ва ишлаб чиқариш самарадорлигини яхшилашдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
тадқиқот давомида ипак тўқима сифатини ошириш учун арқоқ зичлаш жараёнининг оптималлаштирилган параметрлари аниқланган ҳамда тўқув жараёнининг динамик модели ишлаб чиқилган;
танда ипларининг таранглигини автоматик равишда бошқарувчи такомиллашган эллипс тоқова таёқчаларидан иборат бўлган тарангловчи мослама конструкцияси ишлаб чиқилган;
такомиллаштирилган конструкцияга тегишли технологик кўрсаткичлар (ип таранглиги, ип узилиши, тўқима сифати) назарий жиҳатдан таҳлил қилинган ва эллипс траектория ўлчамлари билан боғлиқ қонуниятлар ишлаб чиқилган;
ип узилишини камайтириш, тўқима сифати ошириш учун танда ипларининг таранглиги ва дастгоҳ бош валининг айланиш тезлигини мақбул қийматлари регрессион математик модел орқали аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Танда ипларининг таранглигини бошқариш орқали арқоқ зичлаш жараёнини барқарорлаштириш ва ипак тўқима сифатини ошириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
тадқиқот натижасида ишлаб чиқилган янги механик тизим “КҲИВА СИЛК ФАБРИC” МЧЖ корхонасида ишлаб чиқариш жараёнига жорий этилган (“Ўзбекипаксаноат” уюшмасининг 2025 йил 29-июлдаги 4-2/1306 – сон маълумотномаси). Натижада янги тизимнинг танда ипларидаги тарангликни компенсация қилиш орқали ип узилиши сонини 35–50% га камайтириши, газлама сифатини ошириши ва тўқув жараёнининг барқарорлигини таъминлашига эришилган ҳамда корхонада кутилаётган йиллик иқтисодий самарадорлик битта дастгоҳ учун 4,315 млн (тўрт миллион уч юз ўн беш миллион) сўмни, 20 та дастгоҳ учун эса 86,3 млн (саксон олти миллион уч юз минг) сўмни ташкил қилган.