Урақов Сайфиддин Мухидиновичнинг
диссертация ҳимоясисиз ихтиро патенти асосида
фан доктори (DSc) илмий даражасини бериш бўйича эълон матни 

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Чўл ўсимликлари уруғларини қаноцизлантириш ва аероекиш усули ҳамда қурилмаларининг илмий-техникавий ечимлари”, 05.07.01 - Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.2.DSc/Т801     
Илмий маслаҳатчи: Астанақулов Комил Дуллиевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қишлоқ  хўжалигини  механизациялаш илмий-тадқиқот  институти, DSc.05/13.05.2020.Т.112.01.
Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг ихтирога патенти: “Саксаул уруғини аероекиш усули” (№ИАП 06867), “Чўл ўсимликларининг уруғларини қаноцизлантириш учун қурилма” (№ИАП 6865), “Уруғларни аероекиш учун қурилма” (№ИАП 06868). 
II. Тадқиқотнинг мақсади: сҳўллардаги етиб бориш қийин ва нотекис жойларда ҳам чўл ўсимликлари уруғларини экиш имконини берадиган аероекиш усули ва уни амалга оширадиган техника воситаларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
чўл ўсимликлари уруғларига ишлов бериш (қаноцизлантириш-тозалаш, зарурат бўлса қобиқлаш) ва экиш воситаси сифатида мотоделтапланлардан фойдаланишни кўзда тутадиган аероекиш усули ишлаб чиқилиб, ушбу усулни технологик амалга ошириш имконияти асослаб берилган;
чўл ўчимликлари уруғларига чўткали барабан қиллари билан тешикли  элак сиртида эластик таъсир этиб уруғларнинг қанотларини ажратиш ва қаноцизлантирилган уруғларнинг тешиклар орқали ишлов бериш зонасидан чиқиб кетиш имконини берадиган қурилма конструксияси ишлаб чиқилган;
илк бор мотоделтапланларга ўрнатиб, чўл ўсимликлари уруғини экиш имконини берадиган, устма-уст жойлаштирилган уруғ бункери ва миқдорлаш камералари ҳамда уруғларни тўзитиб тарқатадиган ҳаво тарновларидан иборат  уруғ экиш қурилмаси конструксияси ишлаб чиқилган;
мотоделтапланлар ва уларга ўрнатилган экиш қурилмаси билан қаноцизлантирилган чўл ўсимликлари уруғларини аероекиш усулини амалга оширишнинг технологик имкониятлари ҳамда уларнинг мақбул конструксиялари асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: 
Чўл ўсимликлари уруғларини қаноцизлантириш ва аероекиш усули ҳамда қурилмаларининг илмий-техникавий ечимлари бўйича олинган натижалар асосида:
саксовул ва бошқа чўл ўсимликлари уруғларини нотекис ва экиш қийин жойларга ҳам экиш имконини берадиган аероекиш усулига Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк давлат муассасасининг ихтирога патенти олинган (“Саксовул уруғини аероекиш усули” ИАП №06867 – 2022 й.). Натижада, ер усти механизация воситалари учун етиб бориш қийин бўлган, етиб бориб бўлмайдиган ёки носамарадор майдонларда уларнинг узоқ-яқин жойлашганлиги, релефининг текис-нотекислигига қарамасдан мавжуд ўсимлик қопламига шикаст етказмаган ва уларни тўлиқ сақлаб қолган ҳолда уруғ экиш билан боғлиқ ўрмон-мелиорация ишларини юқори иш унумида кам меҳнат сарфи ва эксплуатацион харажатлар билан амалга оширишга эришилган.
чўл ўсимликлари, жумладан саксовул уруғларини қаноцизлантириб, аероекишга тайёрлайдиган қурилмага Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк давлат муассасасининг ихтирога патенти олинган (“Чўл ўсимликларининг уруғларини қаноцизлантириш учун қурилма” ИАП №06865 – 2022 й.). Натижада, чўл ўсимликлари уруғларининг уруғдан ташқари қисмларини олиб ташлаш ҳисобига экиладиган уруғли аралашма таркибида уруғларнинг улушини 95 фоиздан ошириш имконига эга бўлинган;
мотоделтапланларга ўрнатиб, уруғларни аероекишни амалга оширадиган қурилмага Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк давлат муассасасининг ихтирога патенти олинган (“Уруғларни аероекиш учун қурилма” ИАП №06868 – 2022 й.). Натижада, чўл ўсимликлари уруғларини кам энергия ва сарф-харажатлар билан белгиланган талаблар даражасида экиш имконини берадиган қурилма конструксиясини ишлаб чиқиш имконига эга бўлинган;
ишлаб чиқилган чўл ўсимликлари уруғларини аероекиш усули, уруғларни қаноцизлантирадиган ва аероекиш қурилмалари Қорақалпоғистон Республикаси ва Навоий вилояти ўрмончилик хўжаликларида ҳамда республиканинг бошқа ҳудудларида 301000 гектар майдонда жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025-йил 16-октябрдаги 03-03/1-03/3-10388-сон маълумотномаси). Натижада уруғларни экишга тайёрлаш сифати 2,5-3,0 марта яхшиланган, уруғларни 99,5 – 100,0 % даражасида қаноцизлантириш, қаноцизлантирилган уруғларнинг тозалигини 87,0 – 90,0 % га етказиш, ёнилғи сарфи – 0,25 кг/ҳа, уруғларни тақсимланиш бир хиллигини аероекиш воситаси ҳаракат йўналиши бўйича 97,0 % гача, қамров кенглиги бўйича 92,0 % гача етказишга эришилган, аероекиш усули ва уни амалга оширадиган қурилмаларни жорий этиш натижасида олинган иқтисодий самара 1 гектар майдон учун 149 588,3 сўмни, 1 тонна уруғлик учун 2 938 887,6 сўмни ташкил этгани ҳолда, жами экилган майдон ва уруғлик бўйича иқтисодий самара 18 824 692 956,7 сўмни ташкил этган;
уруғларини аероекиш усули ва уни амалга оширишда қўлланиладиган чўл ўсимликлари уруғларини қаноцизлантириш қурилмаси ҳамда мотоделтапланларга ўрнатилиб ишлатиладиган аероекиш қурилмасининг конструксияси ва уларнинг лойиҳа-конструкторлик ҳужжатлари “АГРО-ПАРВОЗ” кўп тармоқли авиация ишлаб чиқариш корхонаси ишлаб чиқариш жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025-йил 16-октябрдаги 03-03/1-03/3-10388-сон маълумотномаси). Натижада УОС-1 чўл ўсимликлари уруғларини қаноцизлантириш қурилмаси ва учиш воситаси сифатида “Поиск-06” СХ мотоделтаплани ҳамда унга ўрнатилиб ишлатиладиган УСМ русумли уруғларни аероекиш қурилмасининг саноат нусхасини ишлаб чиқариш имконияти яратилган.