Рахимов Дилшоджон Турдиали ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“ЙЎл қурилиш ташкилотларининг молиявий барқарорлигини таъминлаш”, 08.00.07 – “Молия, пул муомаласи ва кредит”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Iqt4464
Илмий раҳбар: Хусанов Қахрамон Нишонович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент Халқаро университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент Халқаро университети, DSc.22/29.12.2023.I.175.01
Расмий оппонентлар: Рўзиева Дилобар Исомжоновна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Алимардонов Мухаммадали Ибрагимович, иқтисодиёт фанлари доктори,профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-технология институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ЙЎл қурилиш ташкилотларининг молиявий барқарорлигини таъминлаш масалалари бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
йўл қурилиш ташкилотларида молиявий ресурслардан самарали фойдаланиш, рақамлаштирилган лойиҳа бошқаруви ва замонавий ёндашувлар асосида молиявий самарадорликни баҳоловчи молиявий барқарорлик индекси кўрсаткичлар тизими такомиллаштирилган;
йўл қурилиш ташкилотларининг молиявий барқарорлигини таъминлашда лойиҳаларнинг ижтимоий таъсири, молиявий барқарорлик имкониятлари ва натижаларига эришиш даражасини баҳолаш асосида халқаро кредитлар ва халқаро молия институтлари маблағларидан самарали фойдаланишнинг устувор йўналишлар таклиф этилган;
йўл қурилиш ташкилотларида лойиҳалар самарадорлигини оширишда давлат субсидиялари ва хусусий инвестицияларни ҳажм ва сифат кўрсаткичлари асосида интеграция қилувчи узоқ муддатли ва мувозанатлашган давлат-хусусий шериклик механизми таклиф қилинган;
умумий фойдаланишдаги автомобил йўлларини эксплуатация қилиш ишларини хусусий секторга ауцорсинг асосида топширишни ташкил этиш ҳамда молиялаштириш жараёнларини автоматлаштириш, маълумотларни реал вақтда таҳлил қилиш ва молиявий жараёнларнинг шаффофлигини таъминловчи интеграциялаган ахборот тизимини яратиш таклиф қилинган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. ЙЎл қурилиш ташкилотларининг молиявий барқарорлигини таъминлаш масалалари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
йўл қурилиш ташкилотларида молиявий ресурслардан самарали фойдаланиш, рақамлаштирилган лойиҳа бошқаруви ва замонавий ёндашувлар асосида молиявий самарадорликни баҳоловчи молиявий барқарорлик индекси кўрсаткичлар тизими такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитаси фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2025-йил 27-майдаги № 04-2369 сонли маълумотномаси). Натижада, йўл қурилиш ташкилотларининг лойиҳа бошқарув жараёнларининг функсионал самарадорлиги 35 фоизга ошиши, молиявий ресурслардан фойдаланиш натижадорлиги 25 фоизга яхшиланиши ҳамда лойиҳаларни молиялаштириш муддати ўртача 30 фоизга қисқариш орқали, ижтимоий таъсирни баҳолаш жараёнларида шаффофлик даражаси оширишга, турли манфаатдор томонларнинг қарор қабул қилиш жараёнида иштирок этиш имкониятлари кенгайтиришга ва уларнинг ишонч индекси сезиларли даражада ўсгани кузатилган.
йўл қурилиш ташкилотларининг молиявий барқарорлигини таъминлашда лойиҳаларнинг ижтимоий таъсири, молиявий барқарорлик имкониятлари ва натижаларига эришиш даражасини баҳолаш асосида халқаро кредитлар ва халқаро молия институтлари маблағларидан самарали фойдаланишнинг устувор йўналишлар таклифи Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитаси амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2025-йил 27-майдаги № 04-2369 сонли маълумотномаси). Натижада, йўл қурилиш ташкилотларига халқаро кредитлар ва молия институтларидан 1,2 триллион сўмлик маблағ жалб қилинган бўлиб, бу лойиҳаларнинг ижтимоий таъсири ва самарадорлиги 450 миллиард сўмга тенг қўшимча иқтисодий ва ижтимоий фойда келтирган ҳолда молиявий барқарорликни таъминлашда 320 миллиард сўмлик қўшимча ресурслар яратилган;
йўл қурилиш ташкилотларида лойиҳалар самарадорлигини оширишда давлат субсидиялари ва хусусий инвестицияларни ҳажм ва сифат кўрсаткичлари асосида интеграция қилувчи узоқ муддатли ва мувозанатлашган давлат-хусусий шериклик механизми таклифи Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитаси амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2025-йил 27-майдаги № 04-2369 сонли маълумотномаси). Натижада, лойиҳаларни молиялаштириш учун давлат субсидиялари ва хусусий инвестициялар маблағи 500 миллиард сўмга ошган, молиявий ресурслардан самарали фойдаланиш ҳисобига 350 миллиард сўм қўшимча маблағ тежалган, ҳамда лойиҳаларнинг ижтимоий-иқтисодий натижадорлиги 420 миллиард сўмлик қўшимча ижобий таъсир кўрсатган ҳолда йўл қурилиш жараёнларининг молиявий барқарорлиги учун 280 миллиард сўмлик қўшимча молиявий ресурс яратилган;
умумий фойдаланишдаги автомобил йўлларини эксплуатация қилиш ишларини хусусий секторга ауцорсинг асосида топширишни ташкил этиш ҳамда молиялаштириш жараёнларини автоматлаштириш, маълумотларни реал вақтда таҳлил қилиш ва молиявий жараёнларнинг шаффофлигини таъминловчи интеграциялаган ахборот тизимини яратиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитаси амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги Ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2025-йил 27-майдаги № 04-2369 сонли маълумотномаси). Натижада, молиялаштириш жараёнлари 480 миллиард сўмга автоматлаштирилган, маълумотларни таҳлил қилиш вақти 60 фоизга қисқартирилган, молиявий шаффофлик ортиши 350 миллиард сўмлик қўшимча ресурсларни жалб қилишга имкон берган, ҳамда йўлларнинг эксплуатацияси учун хусусий сектор томонидан 420 миллиард сўмлик инвестициялар киритилган.