Ёо Инёунгнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Антик ва ўрта асрларда Ўзбекистон ва Корея тарихидаги иқтисодий, дипломатик ва маданий алоқалар (ёзма ва археологик маʼлумотлар асосида)” 07.00.01– Ўзбекистон тарихи (тарих фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Tar1893.
Илмий раҳбар: Джуракулова Дилфуза Мавлоновна, тарих фанлари номзоди, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Шароф Рашидов номидаги Самарқанд давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат университети, DSc.03/06.04.2024.Tar.20.05.
Расмий оппонентлар: Ғойибов Бобир Собирович, тарих фанлари доктори, профессор; Атаходжаев Азимхужа Музафарович, тарих фанлари доктори, профессор
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Антик ва ўрта асрларда Ўзбекистон ҳудудидаги давлатларнинг Корея ҳудудидаги давлатлар билан маданий, иқтисодий ва дипломатик муносабатларини тадқиқ этиш ва илмий асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Ўзбекистон ҳудудидаги қадимги давлат уюшмалари (Қанғ, Кушон, Сўғд ва бошқалар) билан Когурё ва Силла давлатлари ўртасидаги иқтисодий алоқалар Ипак ёʻлидаги савдо-маршрутларида иқтисодий интеграциянинг мавжудлиги ипак, металл буюмлар, ҳунармандчилик маҳсулотлари ва диний ғоялар (масалан, буддизм) орқали амалга ошганлиги исботланган;
Силлалик роҳиб Ҳечъонинг Марказий Осиёга сафари кундаликларида Ши-го (Тошкент), Кан-го (Самарқанд) Бахен-го (Фарғона) халқларининг дини ва урф-одатлари ҳақидаги маълумотларда ўлкадаги диний бағрикенглик ғояларининг тарихий илдизлари асосланган;
Ўзбекистоннинг Бухоро, Самарқанд ҳудудларидан Корея ҳудудига каягим (рубоб), чангу (ноғора), чок (най) каби мусиқа асбобларининг кириб борганлиги, Кореяда театрлашган томошаларнинг ривожланиши Буюк ипак йўлидаги маданий алмашинувнинг натижаси эканлиги асосланган;
Ўрта аср илмлар таснифида етакча фан соҳалари ҳисобланган тиббиёт, астрономиянинг Корея ҳудудида ривожланиши қирол Сежонг расадхонасининг қурилишида Мирзо Улуғбек астрономия мактабининг тарихий илмий пойдевор бўлганлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Антик ва ўрта асрларда Ўзбекистон ва Корея тарихидаги иқтисодий, дипломатик ва маданий алоқалар. (ёзма ва археологик маʼлумотлар асосида)” мавзусидаги тарих фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси натижаларининг жорий қилиниши:
Буюк ипак йўлидаги маданий алмашинув натижасида антик ва илк ўрта асрларда Ўзбекистон ҳудудидан Корея ярим оролига каягим (рубоб), чангу (ноғора), чотте (най) каби мусиқа асбобларининг кириб борганлиги, Хитой ва Кореяда театрлашган томошаларнинг ривожланишига Бухоро, Самарқанд, Тошкентдан борган актёр ва мусиқачиларнинг ҳисса қўшганлиги, илк ўрта асрлар деворий суръатларида Марказий Осиё маданияти таъсирининг акс этиши, ўрта асрлар Корея илм-фаннинг ривожланишида Марказий Осиё халқлари вакилларининг қўшган ҳиссасига оид илмий-назарий хулосаларлардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг “Афросиёб” ҳужжатли филми ссенарийсини яратишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканали давлат унитар корхонасининг 2024 йил 15 июлда берилган 08-28-847-сонли маълумотномаси). Натижада келтириб ўтилган маълумотлар томошабинларда Корея илм-фанининг ривожланишида Марказий Осиё халқлари таъсири ҳақидаги маълумотларининг янада бойиши учун хизмат қилган.
Ўзбекистон ҳудудидаги қадимги давлат уюшмалари (Қанғ, Кушон, Сўғд ва бошқалар) билан Когурё ва Силла давлатлари ўртасидаги иқтисодий алоқалар Ипак ёʻлидаги савдо-маршрутларида иқтисодий интеграциянинг мавжудлиги ипак, металл буюмлар, ҳунармандчилик маҳсулотлари ва диний ғоялар (масалан, буддизм) орқали амалга ошганлигига доир илмий хулоса ва янгиликлардан “Замонавий жаҳон музейшунослиги” (Самарқанд: СамДУ, 2023, 186 б.) номли ўқув қўлланмани шакллантиришда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018-йил 24-июлдаги 571-сонли Қарори асосидаги 2024-йил 18-майда берилган 10-2301 сонли маълумотнома). Келтириб ўтилган мулоҳаза ва илмий янгиликлар ўқувчиларга ўрта асрлар ҳақидаги билим ва кўникмаларининг мустаҳкамланиши учун ёрдам берган.
Силлалик роҳиб Ҳечъонинг Марказий Осиёга сафари кундаликларида Ши-го (Тошкент), Кан-го (Самарқанд) Бахен-го (Фарғона) халқларининг дини ва урф-одатлари ҳақидаги маълумотларда ўлкадаги диний бағрикенглик ғояларининг тарихий илдизлари ҳақидаги илмий мулоҳазалардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг “Афросиёб” ҳужжатли филми ссенарийсини яратишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканали давлат унитар корхонасининг 2024 йил 15 июлда берилган 08-28-847-сонли маълумотномаси). Натижада Афросиёб ҳақидаги маълумотларнинг илмий жиҳатдан асосланиши ва ёдгорликнинг ўрта асрлар даври ҳақидаги тасаввурларнинг янда кенгайиши учун хизмат қилган.
Ўрта аср илмлар таснифида етакча фан соҳалари ҳисобланган тиббиёт, астрономиянинг Корея ҳудудида ривожланиши қирол Сежонг расадхонасининг қурилишида Мирзо Улуғбек астрономия мактабининг тарихий илмий пойдевор бўлганлигига доир маълумотлардан “Замонавий жаҳон музейшунослиги” (Самарқанд: СамДУ, 2023, 186 б.) номли ўқув қўлланмани шакллантиришда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018-йил 24-июлдаги 571-сонли Қарори асосидаги 2024-йил 18-майда берилган 10-2301 сонли маълумотнома). Натижада маълумотлар ўқув қўлланманинг тарихий илмий асослари мустаҳкамланиши учун хизмат қилган.
