Бафоева Нилуфар Салим қизининг педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи): “Талабаларда таржима компетенсиясини ривожлантириш методикаси” (Хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши мисолида) 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз  тили).
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: B2024.2.PhD/Ped 7422
Илмий раҳбар: Тешабоева Зиёдахон Қодировна, филология фанлари доктори (DSc), доцент 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Навоий давлат университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети PhD.03/27.09.2024.Ped.72.09
Расмий оппонентлар: Қурбонова Гулноз Неъматовна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Йўлдошев Улуғбек Равшанбекович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат чет тиллари институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади:  хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларида таржима компетенсиясини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш ҳамда амалиётга тадбиқ этиш юзасидан методик тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
олий таълим муассасалари хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларида таржима компетенсиясини ривожлантириш педагогик муаммо сифатида тавсифланиб,  дидактик имкониятлари лингвистик, маданий, экспертлик (профессионал) ва стратегик компонентларга асосланган интеграл-фаолият турини ташкил этишнинг тизимли босқичлари орқали асосланган;
хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларининг таржима компетенсиясини ривожлантириш жараёнида модуляция, эквивалентлик, транслитерация, доместикация, форинизация стратегияларига асосланган таржима фаолиятини нутқ малакалари интеграцияси жараёнига уйғунлаштиришнинг ташкилий-тузилмавий иерархиясининг дидактик траекториясини қуриш асосида такомиллаштирилган;  
хорижий тил ва адабиёти фанини ўқитишнинг ўзига хос хусусиятларини эътиборга олган ҳолда талабаларнинг таржима компетенсиясини ривожлантиришда учрайдиган фосилизация муаммосини ССПС (сих степс оф проблем солвинг) олти босқичли модели назарий ва амалий машғулотлари натижадорлигини оширишга устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган; 
хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларида таржима компетенсиясини ривожлантириш методикасининг самарадорлиги семантик мослик, грамматик аниқлик, стилистик уйғунлик, контекстуал ва маданий мослик мезонлари асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларининг таржима компетенсиясини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш юзасидан ишлаб чиқилган услубий ва амалий таклифлари асосида:
олий таълим муассасалари хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларида таржима компетенсиясини ривожлантириш педагогик муаммо сифатида тавсифланиб,  дидактик имкониятлари лингвистик, маданий, экспертлик (профессионал) ва стратегик компонентларга асосланган интеграл-фаолият турини ташкил этишнинг тизимли босқичлари асосида бадиий асарларда учрайдиган стилистик, грамматик, синтактик, фразеологик қийинчиликларни бартараф этиш, асарларда учрайдиган маданий ва ижтимоий муаммоларни енгишга қаратилган ва адекват таржимага эришиш мақсадида тавсия этилган усуллар ва таржима стратегиялардан кенг фойдаланилган. (Ўзбекистон ёзувчилар уюшмасининг 2025 йил 6 майдаги 01-03 214-сонли маълумотномаси). Натижада, таржимани ўқитишнинг назарий имкониятлари янада кенгайганини далилланди;
хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларининг таржима компетенсиясини ривожлантириш жараёнида модуляция, эквивалентлик, транслитерация, доместикация, форинизация стратегияларига асосланган таржима фаолиятини нутқ малакалари интеграцияси жараёнига уйғунлаштиришнинг ташкилий-тузилмавий иерархиясининг дидактик траекториясини қуриш асосида “Бадиий таржима” фани дарсларида тадқиқотчининг “Литерарй транслатион” (Бадиий таржима) ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 3-июлдаги 01/02-2923-сон маълумотномаси). Натижада, семинар машғулотларида ўқув қўлланманинг талабаларга таржимани ўқитиш самарадорлигини оширувчи машқлар тизимидан фойдаланилган
хорижий тил ва адабиёти фанини ўқитишнинг ўзига хос хусусиятларини эътиборга олган ҳолда талабаларнинг таржима компетенсиясини ривожлантиришда учрайдиган фосилизация муаммосини ССПС (сих степс оф проблем солвинг) олти босқичли модели назарий ва амалий машғулотлари натижадорлигини оширишга устуворлик бериш асосида Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2021-2023-йилларга мўлжалланган ПФ-201912258 “Ўзбек адабиётининг кўп тилли (ўзбек, рус, инглиз тилларида) электрон платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада фойдаланилган. (Ўзбекистон республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 2025-йил 23-июлдаги № 01/4-3258-сонли маълумотномаси). Натижада, икки тил ўртасидаги бадиий асарларда учрайдиган маданий ва ижтимоий нозик жиҳатларни аниқлаш ва уларга ечим сифатида бадиий матнлар таржимаси учун ўзига хос стратегийларидан фойдаланилди
хорижий тил ва адабиёти таълим йўналиши талабаларида таржима компетенсиясини ривожлантириш методикасининг самарадорлиги семантик мослик, грамматик аниқлик, стилистик уйғунлик, контекстуал ва маданий мослик мезонлари асосида Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида 2020-2023-йилларга мўлжалланган АМ-Ф3-201908172 “Ўзбек тилининг таълимий корпусини яратиш мавзуси” номли амалий лойиҳада фойдаланилган. (Ўзбекистон республикаси олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 2025-йил 23-июл № 01/4-3257-сонли маълумотномаси). Натижада, ўзбек тилининг бой морфологияси билан боғлиқ қийинчиликларни ҳал қилиш учун махсус морфематик таҳлил ва лемматизация, шунингдек, дисамбигуация усулларини таржима жараёнига интеграция қилишда фойдаланилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish