Ахмедов Муроджон Убайдуллаевич Педагогика фанлари доктори (DSc) бўйича диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Умумий ўрта таълим сифатини бошқариш механизмларини такомиллаштириш” 13.00.07 –  Таълимда менежмент.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.DSc/Ped466
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Ориентал университети. 
Илмий раҳбар: Пахрутдинов Шукритдин Ильясович. Сиёсий фанлар доктори, профессор
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ориентал университети.  PhD.03/27.09.2024 Ped.185.01
Расмий оппонентлар: п.ф.д. (DSc), профессор Рахманкулова Наргиз Ходжиакбаровна, и.ф.д., профессор Омонов Акром Абдиназарович, п.ф.д., профессор Эргашева Малохат Турсуновна
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади умумий ўрта таълим сифатини бошқариш механизмларини такомиллаштиришга қаратилган илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
умумий ўрта таълимнинг давлат таълим стандартлари малака талаблари, мавзу-тақвим режа, ўқув-методик таъминот ва баҳолаш компонентларини ишлаб чиқишнинг прогрессив мониторингини интегратив ёндашув асосида ташкил этиш орқали кафолатланган таълим сифати бошқарув самарадорлигини ошириш имкониятлари илмий асосланган;
умумий ўрта таълим мактаб директорлари малакасини ошириш таълими сифатига қўйилган давлат талаблари стратегик режалаштириш, рефлексив-когнитив тафаккур, жамоавий лидерлик, коммуникатив бошқарув компетенцияларини ифодаловчи функционал вазифалар ва баҳолаш мезонларини уйғунлаштириш асосида такомиллаштирилган;
умумий ўрта таълим муассасалари раҳбарларининг касб стандарти касбий фаолият мазмуни, меҳнат функциялари ва бошқарув компетенцияларининг стратегик, ташкилий, педагогик, коммуникатив ва рефлексив компонентларини тизимли ҳамда узвий интеграция асосида қайта лойиҳалаш орқали такомиллаштирилган;
Умумий ўрта таълим сифатини баҳолаш тизимига таълимнинг манфаатдор субектлари (стакеҳолдерлари – педагоглар, битирувчилар, оила, маҳалла ва ҳамкор ташкилотлар)нинг баҳолаш мезонларини жорий этиш орқали умумий ўрта таълим сифати бошқарувига бўлган жамоатчилик ишончлилик индексини (ЖИИ) аниқлаш механизмини киритиш асосида такомиллаштирилган;
умумий ўрта таълим сифатини бошқариш модели таълим жараёнининг узлюксиз ва интегратив ривожланиш тцикли асосида концептуал, ташкилий-институционал, бошқарув, мониторинг-аналитик, рефлексив-таҳлилий ҳамда инсон ресурсларини ривожлантириш ва жамоатчилик иштирокини таъминловчи форматив ва сумматив баҳолаш мезонларига таянган динамик педагогик менежмент тизими сифатида илмий-педагогик жиҳатдан такомиллаштирилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Умумий ўрта таълим сифатини бошқариш механизмларини такомиллаштириш юзасидан ишлаб чиқилган илмий, услубий ва амалий таклифлар асосида: 
Ўқув-тарбия жараёнига таълим-тарбиянинг самарали усуллари ҳамда умумтаълим фанлари бўйича ўқувчиларнинг ўзлаштиришини доимий назорат қилишга доир таклифлардан умумий ўрта таълим мактабларида таълим сифати мониторинги тизимини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Халқ таълими вазирлигининг 2022-йил 11-октябрдаги “Умумий ўрта таълим муассасаларида таълим сифати мониторинги тизимини янада такомиллаштириш ва ташкил этиш тўғрисида”ги 313-сон буйруғи). Натижада, умумий ўрта таълим мактабларида таълим сифати мониторинги самарали ташкил этилиши таъминланди.
Умумий ўрта таълим Миллий ўқув дастурининг таълим сифатини баҳолаш бўйича таркибий қисми ўқувчиларнинг ўқув фаолияти натижаларини мониторинг қилиш ва баҳолаш параметрлари ишлаб чиқишда қўлланилган (Халқ таълими вазирлиги ҳузуридаги Республика таълим марказининг 2021-йил 15-декабрдаги маълумотномаси). Натижада, Миллий ўқув дастурида мактаб таълим сифати мониторинги ва ўқувчилар фаолиятини баҳолаш параметрлари ишлаб чиқилди.
Ўқувчиларнинг халқаро баҳолаш дастурлари бўйича айрим фанлардан билим ва кўникмаларини ривожлантиришга қаратилган “СТестинг” лойиҳаси доирасида “Стестинг.уз” платформасида (ПИСА ва ТИМСС) топшириқларни текшириш, баҳолаш ва таҳлил қилишда тадқиқот натижаларидан фойдаланилган (А.Авлоний номидаги Миллий-тадқиқот институтининг 2022-йил 27-декабрдаги 01/09-1797/1-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларнинг табиий фанлар саводхонлигини ривожлантириш, билимдаги бўшлиқларни аниқлаш ҳамда ПИСА ва ТИМСС топшириқларида учрайдиган муаммоларни бартараф этиш бўйича илмий асосланган тавсиялар ишлаб чиқилди.
Раҳбарлар касбий фаолиятидаги бошқарув компетенсияларини ривожлантириш компонентлари таълим тизими педагогик кадрларининг бошқарув салоҳиятини баҳолаш мезонлари сифатида қўлланилган (Халқ таълими вазирлигининг 2017-йил 24-июлдаги 01-02/1-3-297-сонли маълумотномаси). Натижада, мазкур компонентлардан раҳбар кадрлар малакасини ошириш самарадорлигини оширишда фойдаланилган.
Халқ таълими тизими бошқарувида сифат ва рақобатбардошликни таъминлаш омилларини аниқлашга доир таклиф ва тавсиялар А.Авлоний номидаги илмий-тадқиқот институтида “Таълимда бошқарув” модули учун ишчи ўқув дастурини ишлаб чиқишда қўлланилган (А.Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқиқот институтининг 2022-йил 27-январдаги Илмий кенгашининг 1-сон баённомаси қарори). Натижада, мактаб таълим сифати мониторинги асосида таълим мазмунини такомиллаштириш орқали рақобатбардошликни ошириш имконияти яратилди.
Халқ таълими тизими раҳбар ва мутахассис ходимларининг билим, кўникма ва компетенсияларига қўйиладиган талаблар ҳамда малака тавсифларини такомиллаштиришга доир таклифлар амалиётга жорий этилган (Халқ таълими вазирлиги ҳузуридаги Касбий билим ва кўникмаларни ривожлантириш бўйича тармоқ кенгашининг 2020-йил 15-декабрдаги 3-сон қарори, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирининг 2020-йил 8-февралдаги 43-ИЧ-сон буйруғи, А.Авлоний номидаги илмий-тадқиқот институтининг 2021-йил 1-апрелдаги 01-26-сон буйруғи). Натижада, ушбу талаблар асосида “Халқ таълими тизими бўйича тармоқ малака рамкаси” ҳамда “Умумий ўрта таълим мактаби директори касб стандарти” ишлаб чиқишга методик асос яратилди.
А.Авлоний номидаги Миллий-тадқиқот институти, Республика таълим маркази ва УНИCЕФ ҳамкорлигида “Умумий ўрта таълим Миллий ўқув дастурини жорий этиш бўйича педагог кадрларнинг малакасини ошириш” лойиҳаси доирасида ўқувчиларнинг табиий фанлар саводхонлигини баҳолаш, форматиф ва сумматив баҳолаш бўйича машғулотлар ўтказилган, видеодарслар тайёрланиб “Узлюксиз касбий таълим платформаси”га жойлаштирилган (А.Авлоний номидаги Миллий-тадқиқот институтининг 2022-йил 27-декабрдаги 01/09-1797-сон маълумотномаси). Натижада, табиий фанлар ўқитувчиларининг малакаси оширилиб, Миллий ўқув дастурини жорий этиш жараёнида ижобий натижаларга эришилган.
Умумий ўрта таълим мактаб ўқитувчиларининг билим ва кўникмаларига қўйиладиган талаблар, малака тавсифи ҳамда таълим-тарбия жараёнини бошқариш, касбий ривожланиш ва ҳамкорлик фаолият йўналишлари такомиллаштирилган (Халқ таълими вазирлиги ҳузуридаги Касбий билим ва кўникмаларни ривожлантириш бўйича тармоқ кенгашининг 2020-йил 15-декабрдаги 3-сон қарори, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирининг 2020-йил 8-февралдаги 43-ИЧ-сон буйруғи, А.Авлоний номидаги илмий-тадқиқот институтининг 2020-йил 11-сентябрдаги 01-сон буйруғи). Натижада, ушбу асосда “Умумий ўрта таълим мактаб ўқитувчиси касб стандарти” ишлаб чиқилди.
Ёш авлоднинг маънавий, ахлоқий ва интеллектуал ривожланишини янги босқичга кўтариш ҳамда таълим жараёнига инновацион шакл ва усулларни жорий этиш зарурати асослаб берилган (А.Авлоний номидаги илмий-тадқиқот институтининг 2021-йил 3-майдаги 01-38-сон буйруғи ва 2021-йил 26-октябрдаги Илмий кенгашнинг 5-сон баённомаси қарори). Натижада, “Умумтаълим мактаб ўқитувчиларининг фаолиятида касб стандартини қўллаш” номли методик қўлланма ишлаб чиқилиб, амалиётга татбиқ этилди.