Сиддиқов Зайниддин Холдоровичнинг
педагогика фанлари доктори (DSc) диссертацияси
ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларда компетенсияларни моно ва полипарадигмал ёндашув асосида моделлаштириш технологиясини такомиллаштириш”. 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.3.DSc.Ped600.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
Илмий маслаҳатчи: Махмудов Юсуп Ғаниевич, педагогика фанлари доктори, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/27.09.2024.Ped.05.07.
Расмий оппонентлар: Расулов Акбарали Махамматович, физика-математика фанлари доктори, профессор; Химматалиев Дўстназар, педагогика фанлари доктори, профессор; Жалолова Покиза Музаффаровна, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ОТМ талабаларида компетенсияларни моно ва полипарадигмал ёндашув асосида моделлаштириш технологиясини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
моно ва полипарадигмал ёндашув асосида инновацион таълим шароитида таълим-тарбиявий жараён обекти ва субектларининг ўзаро ҳамкорлиги, талабаларда компетенсияларни шакллантиришга хизмат қилувчи ички ва ташқи омиллар аниқланган, ўқув-тарбиявий жараёндаги кузатиш, тушуниш, тушунтириш амалий фаолият билан интеграциялашган, уларнинг самарадорлиги назарий асосланган, амалий қўлланган;
моно ва полипарадигмал ёндашув асосида талабаларда таълим-тарбиявий жараёнга оид таянч компетенсиялар моделлаштирилган, уларнинг мотивацион, когнитив, фаолиятли ва натижавий босқичлари узвийлигида дидактик таъминоти яратилган;
талабаларда моно ва полипарадигмал ёндашув асосида компетентлик даражалари психологик, педагогик ташхислаштирилган, таълимий-тарбиявий жараён ташкилланган ва коррексияланган;
талабалар компетентлигини баҳолаш мезонлари ва ташхис қилиш методикаси ишлаб чиқилган, зарурий ҳолларда коррексиялаш имконини берувчи тизимли диагностик модел яратилган;
моно ва полипарадигмал ёндашув асосида талабалар компетентлигини ривожлантиришга оид таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилиб, жараёнли, фаол ва интерфаол дарс шакллари ўзаро уйғунлаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. ОТМ талабаларида компетенсияларни моно ва полипарадигмал ёндашув асосида моделлаштириш технологиясини такомиллаштириш натижалари асосида:
моно ва полипарадигмал ёндашув асосида инновацион таълим шароитида таълим-тарбиявий жараён обекти ва субектларининг ўзаро ҳамкорлиги, талабаларда компетенсияларни шакллантиришга хизмат қилувчи ички ва ташқи омиллар аниқланган, ўқув-тарбиявий жараёндаги кузатиш, тушуниш, тушунтириш амалий фаолият билан интеграциялашган, уларнинг самарадорлигини назарий асослашга доир амалий таклиф ва тавсиялари “Математика ўқитиш методикаси (умумий методика)” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2020-йил 6-октябрдаги 522-сон буйруғи, 522-033 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларнинг компетентликка оид назарий билим, амалий кўникма ва малакаларини ривожлантириш имкониятлари кенгайтирилган;
моно ва полипарадигмал ёндашув асосида талабаларда таълим-тарбиявий жараёнга оид таянч компетенсиялар моделлаштирилган, уларнинг мотивацион, когнитив, фаолиятли ва натижавий босқичлари узвийлигида дидактик таъминотини яратишга доир амалий таклиф
ва тавсияларидан “Математика ўқитиш методикаси (хусусий методика)” номли ўқув қўлланма яратишда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2022-йил 17-мартдаги
106-сон буйруғи, 106-105 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларда компетенсияларни моно ва полипарадигмал ёндашув асосида моделлаштириш самарадорлиги ортган;
талабаларда моно ва полипарадигмал ёндашув асосида компетентлик даражалари психологик, педагогик ташхислаштирилган, таълимий-тарбиявий жараённи ташкиллаш ва коррексиялашга доир таклиф ва тавсияларидан математика ва информатика йўналиши талабалари учун яратилган “Математика ўқитиш методикаси” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2022-йил 9-сентябрдаги 302-сон буйруғи, 302-1024 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларда компетенсияларни моно ва полипарадигмал ёндашув асосида моделлаштириш жараёнинг дидактик таъминоти такомиллаштирилган.
талабалар компетентлигини баҳолаш мезонлари ва ташхис қилиш методикаси ишлаб чиқилган, зарурий ҳолларда коррексиялаш имконини берувчи тизимли диагностик моделни яратишга оид таклиф ва тавсиялари “Дифференциальные уравнения” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2023-йил 22-декабрдаги
537-сон буйруғи, 537-457 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларда компетенсияларни моно ва полипарадигмал ёндашув асосида моделлаштиришнинг амалий-технологик тизимини такомиллаштиришга хизмат қилган;
моно ва полипарадигмал ёндашув асосида талабалар компетентлигини ривожлантиришга оид таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилиб, жараёнли, фаол ва интерфаол дарс шаклларини ўзаро уйғунлаштиришга доир таклиф ва тавсиялари “Олий математика” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2023-йил 22-декабрдаги
537-сон буйруғи, 442-974 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, талабаларнинг мантиқий, танқидий ва ижодий фикрлаш қобилиятларини ривожлантириш, мотивациясини ошириш ва ўқув-тарбиявий фаолиятни жадаллаштиришга хизмат қилган.
