Машарипова Хуснибон Фарходовнанинг
фалсафа доктори (PhD) ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак  ўқитувчиларда  эстетик хусусиятларни ривожлантиришда Камолиддин Беҳзоднинг маънавий меросидан фойдаланиш методикаси (фалсафий фанлар мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №B2025.1.PhD/Ped9293.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
Илмий раҳбар: Аннаева Назокат Ражапбоевна педагогика фанлари доктори (DSc),доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Алфраганус Университй, PhD.03/25.08.2025.Ped.193.02
Расмий оппонентлар: Юсупов Косинбай Абилович,   педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Болтаева Моҳичера Жамшид қизи  педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади Камолиддин Беҳзоднинг бадиий ижодидаги фалсафий-педагогик қарашлари асосида талабаларда эстетик хусусиятларни таркиб топтиришнинг методик имкониятларини аниқлаш ҳамда уларни олий таълим муассасаларида амалиётга татбиқ этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Камолиддин Беҳзод бадиий-эстетик ижодининг тарихий-ретроспектив жиҳатлари, символизм ва сюрреалистлик асосларини аниқлаш ҳамда ижодкор эстетик йўналишларига доир педагогик қарашлари қиёсий типологиясининг мазмун-моҳияти асосланган;
Камолиддин Беҳзоднинг миллий педагогик ва маданий қадриятлари, санъат фалсафасидаги композиция ва абстракция (шакл, ранг ва ҳиссиётлар орқали ифода этиш), уларнинг гўзаллик ва эстетик хусусиятларини шакллантиришга оид янги методологик ёндашувлари, шунингдек, шахсга йўналтирилган детерминистлик ва рационалистик билишни шакллантиришнинг инновацион ва интеллектуал компонентлари очиб берилган;
Олий таълим муассасаларида талабалар эстетик хусусиятларини ривожлантиришда Камолиддин Беҳзод эстетик ғоялари асосида ижодий фикрлаш ва абстракция, креативлик ва янги ғоялар излаб топишга ҳамда гуманистик ва ахлоқий қадриятларнинг индивидуал, маданий ва миллий анъаналарга хос ижодий потенсиалини такомиллаштириш механизмлари асосланган; 
Камолиддин Беҳзоднинг эстетик ғояларидаги шарқона тасвирий санъат услуби ва унинг асарларидаги педагогик тарбия мезонлари, реалистик санъати ва унинг тарбиявий хусусиятлари аниқланган ҳамда бўлажак ўқитувчиларнинг санъатга аналитик ёндашувларига оид дидактик таъминот тизими такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Камолиддин Беҳзод бадиий-эстетик ижодининг тарихий-ретроспектив жиҳатлари, символизм ва сюрреалистлик асосларини аниқлаш ҳамда ижодкорнинг эстетик йўналишларига доир педагогик қарашлари қиёсий типологиясининг мазмун-моҳияти асосланган Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2024-йил 4-январда тасдиқланган Маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастурининг ВИИ йўналишида белгиланган “Узлюксиз таълим тизимида маънавий комилликка эришиш ва маърифатли ёшларни тарбиялашга доир чора-тадбирлар” 52- бандидаги “Узлюксиз маънавий тарбия консепсиясида белгиланган мақсад ва вазифалар асосида “Янги куч” маънавий-тарбиявий ҳаракатлар дастурини ишлаб чиқиш” мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда диссертация материалларидан фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институти 10/710-сонли далолатномаси). Натижада, Камолиддин Беҳзоднинг маданий, эстетик ва фалсафий билимлар ривожида тутган ўрни ва аҳамиятини илмий-амалий жиҳатдан ўрганиш орқали ижодкорнинг ҳаёти ҳамда бадиий асарларига оид хорижий ва маҳаллий доирада олиб борилган тадқиқотлар эстетик компаративистика кесимида таҳлил этилиб, унинг педагогик тафаккур ривожидаги ўрни очиб берилган;
Камолиддин Беҳзоднинг миллий педагогик ва маданий қадриятлар, санъат фалсафасининг композиция, абстракция (шакл, ранг ва ҳиссиётлар орқали ифода этиш), уларнинг гўзаллик ва эстетик хусусиятларнинг таркиб топтиришга оид янги методологик ёндашувлари ҳамда шахсга йўналтирилган детерминистлик ва рационалистик билишни таркиб  топтиришнинг инновацион ва интеллектуал компонентлари очиб берилганлиги асосида 60920100 – Ижтимоий ишнинг (Фуқароларнинг ўз-ўзини бошқариш органлари) бакалаврият таълим йўналиши мутахассислиги учун ишлаб чиқилган “Ижтимоий фалсафа” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғи, 805552 рақамли гувоҳномаси). Натижада Камолиддин Беҳзоднинг шарқона тасвирий санъат услуби ва унинг асарларидаги эстетик категориялар, методик ва педагогик тарбия мезонлари, реалистик санъати ва унинг тарбиявий хусусиятларини аниқлашга қаратилган педагогик талаблар такомиллаштирилган;
Олий таълим муассасаларида талабалар эстетик хусусиятларини ривожлантиришда Камолиддин Беҳзод эстетик ғоялари асосида ижодий фикрлаш ва абстракция, креативлик ва янги ғоялар излаб топишга ҳамда гуманистик ва ахлоқий қадриятларнинг индивидуал, маданий ва миллий анъаналарга хос ижодий потенсиалини такомиллаштириш механизмлари асосланган “Ижтимоий фалсафа” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғи, 805552 рақамли гувоҳномаси). Натижада Камолиддин Беҳзод бадиий-эстетик меросининг талабаларнинг маънавий-ахлоқий ва ижтимоий-маданий компетентлигини такомиллаштириш юзасидан олиб борилган тажриба-синов ишларининг натижаси ва унинг самарадорлик даражаси фалсафа ва эстетика фани доирасида ўқув қўлланма, дарслик ҳамда ўқув-методик мажмуалари компетенсия талаблари асосида такомиллаштирилган;
Олий таълим муассасаларида талабалар эстетик хусусиятларини ривожлантиришда Камолиддин Беҳзод эстетик ғоялари асосида ижодий фикрлаш ва абстракция, креативлик ва янги ғоялар излаб топишга ҳамда гуманистик ва ахлоқий қадриятларнинг индивидуал, маданий ва миллий анъаналарга хос ижодий потенсиалини такомиллаштириш механизмлари асосланган “Ўзбекистон” телерадиоканалининг “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари” “Миллат ва маънавият”, “Етти ранг” каби дастурлар ссенарийларини ишлаб чиқишда амалий асос сифатида қўлланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси 2025-йил 19-ноябр, 05-09-1857-сонли маълумотномаси). Натижада Камолиддин Беҳзоднинг эстетик ғояларидаги шарқона тасвирий санъат услуби ва унинг асарларидаги педагогик тарбия мезонлари, реалистик санъати ва унинг тарбиявий хусусиятлари аниқланган ҳамда бўлажак ўқитувчиларнинг санъатга аналитик ёндашувларига оид дидактик таъминот тизими такомиллаштирилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish