Шарипова Гулой Олимбоевнанинг
фалсафа доктори (PhD) ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Саъдий Шерозийнинг таълимий-ахлоқий қарашлари”, 13.00.01–Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Ped6247.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети
Илмий раҳбар: Хажиева Максуда Султановна педагогика фанлари доктори, профессор
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Алфраганус Университй, PhD.03/25.08.2025.Ped.193.02.
Расмий оппонентлар: педагогика фанлари доктори, профессор Олимов Ширинбой Шарофович, филология фанлари доктори, доцент Эшонқулова Сурайё Исомиддиновна.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат педагогика институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.    Тадқиқотнинг мақсади Саъдий Шерозийнинг асарларидаги педагогик ғоялар асосида ёшлар маънавий-ахлоқий тарбиясини юксалтиришнинг назарий асослаб бериш, уни олий таълим муассасаларига жорий этиш механизмларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Саъдий Шерозийнинг педагогик қарашлари тарбиявий ёʻналишлар доирасида имитацион ва педагогик хусусиятларининг маънавий-ахлоқий анъаналар асосида қиёсий типологияси илмий асосда аниқлаштирилди ҳамда мазкур  ёндашув орқали Саъдий таълимоти асосидаги тарбиявий методлар ва ахлоқий қадриятларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда уларнинг ёшлар маънавий камолотидаги аҳамияти асослаб берилган.
Саъдий Шерозийнинг панд-насиҳатлари орқали талабаларда маънавий-ахлоқий фазилатларни шакллантириш жараёнининг деструктив ва конструктив томонлари, шунингдек эвристик, психологик-педагогик, ва методологик хусусиятлари ҳамда уларнинг амалий имкониятлари таҳлил қилинди ҳамда мазкур жараён миллий таълим идентификасиясини ривожлантириш билан чамбарчас боғлиқ маънавий-ахлоқий мезонлар доирасида олиб борилиб, таълим ва тарбиянинг сифатини квантитатив ва сифат жиҳатдан баҳолашга имкон берувчи квалиметрик усуллар ёрдамида аниқлаштирилган.
Ёшларнинг “ҳалоллик”, “шараф”, “адолат” ва “виждон” тушунчалари билан боғлиқ педагогик ҳамда психологик кўрсаткичлари Саъдий Шерозийнинг маънавий-ахлоқий  қарашлари асосида аниқлаб олиниб, уларни миллий анъаналарга мос равишда тарбиявий самарадорликни оширишга қаратилган механизмлари такомиллаштирилган.
Мутафаккирларнинг қарашларида комил инсон фазилатларига эга бўлган шахсни тарбиялашнинг услубий ва креативлик мезонлари социометрик кўрсаткичлар ёрдамида аниқланиб, бу асосида талабаларда фикрлаш, дунёқараш ва ижодий жараёнларни ривожлантиришга ёʻналтирилган импровизацион фаолиятни ошириш мақсадида маънавий-тарбиявий технологияларни қўллашга оид дидактик таъминот тизимини такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Саъдий Шерозийнинг маънавий-ахлоқий тарбияга оид педагогик қарашлари ривожи мавзусидаги тадқиқот натижалари асосида:
Саъдий Шерозийнинг педагогик қарашлари тарбиявий ёʻналишлар доирасида имитацион ва педагогик хусусиятларининг маънавий-ахлоқий анъаналар асосида қиёсий типологияси илмий асосда аниқлаштирилди ҳамда мазкур ёндашув орқали Саъдий таълимоти асосидаги тарбиявий методлар ва ахлоқий қадриятларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда уларнинг ёшлар маънавий камолотидаги аҳамияти асослаб берилган. “Ижтимоий иш” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 1-августдаги 277-сонли буйруғи, 277-396-рақамли нашр гувоҳномаси). Натижада, талаба-ёшларнинг таълим-тарбиясидаги ахлоқий маънавиятини юксалтиришнинг услубий ва дидактик таъминоти такомиллаштирилган;
Саъдий Шерозийнинг панд-насиҳатлари орқали талабаларда маънавий-ахлоқий фазилатларни шакллантириш жараёнининг конструктив ва деструктив томонлари, шунингдек, психологик-педагогик, эвристик ва методологик хусусиятлари ҳамда уларнинг амалий имкониятлари таҳлил қилинди ҳамда мазкур жараён миллий таълим идентификациясини ривожлантириш билан чамбарчас боғлиқ маънавий-ахлоқий мезонлар доирасида олиб борилиб, таълим ва тарбиянинг сифатини квантитатив ва сифат жиҳатдан баҳолашга имкон берувчи квалиметрик усуллар ёрдамида аниқлаштирилган Ўзбекистон миллий университетида бажарилган “А-ОТ-2021-11- рақамли “Ўзбекистон халқи диний ва миллий қадриятлари комплексининг электрон- трансдисиплинар платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳасида фойдаланилган (Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетининг 2025-йил 22-октябрдаги 04/11-23788 маълумотномаси). Натижада, Саъдий таълимоти асосида тарбиявий методлар ва ахлоқий қадриятларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда уларнинг маънавий камолотидаги аҳамиятини асослашга доир методик тавсиялар ишлаб чиқишга хизмат қилган. 
Ёшларнинг “ҳалоллик”, “шараф”, “виждон” ва “адолат” тушунчалари билан боғлиқ педагогик ҳамда психологик кўрсаткичлари Саъдий Шерозийнинг маънавий-ахлоқий қарашлари асосида аниқлаб олиниб, уларнинг миллий анъаналарга мос равишда тарбиявий самарадорликни оширишга қаратилган механизмлари такомиллаштирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 1-августдаги 277-сонли буйруғи, 277-396-рақамли нашр гувоҳномаси).). Натижада, Саъдий таълимоти асосида тарбиявий методлар ва ахлоқий қадриятларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда уларнинг маънавий камолотидаги аҳамиятини асослашга доир методик тавсиялар ишлаб чиқишга хизмат қилган.
Мутафаккирларнинг қарашларида комил инсон фазилатларига эга бўлган шахсни тарбиялашнинг услубий ва креативлик мезонлари социометрик кўрсаткичлар ёрдамида аниқланиб, бу асосида талабаларда фикрлаш, дунёқараш ва ижодий жараёнларни ривожлантиришга ёʻналтирилган импровизацион фаолиятни ошириш мақсадида маънавий-тарбиявий технологияларни қўллашга оид дидактик таъминот тизими такомиллаштирилган. Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон телерадиоканали”, “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари”, “Болалар ва биз”, “Миллат ва маънавият” каби дастурларнинг ссенарийларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 7-ноябрдаги 05-09-1753-сонли маълумотномаси). Натижада таълим ва шахсий тарбия соҳасидаги кейинги назарий, илмий ва услубий ишланмалар учун асос боълиб хизмат қилади.