Ғаниев Алишер Исломович
Фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон матни

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Талабаларни биоинформацион технологиялар соҳасида аналитик тафаккурини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш” 13.00.06- Рақамли таълим назарияси ва методикаси (Биоинформатика ва биомеханика фани мисолида).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Ped9159
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Қарши давлат университети, PhD.03/04.06.2020.Ped.70.02.
Илмий раҳбар: Давронов Шоҳжаҳон Ризамат ўғли, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Расмий оппонентлар: Орипова Нодима Халиловна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор. Ёзиева Умида Лутфуллаевна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади талабаларнинг биоинформацион технологиялари соҳасида аналитик тафаккурни ривожлантириш методикасини тақдим этиш, уни педагогик механизмларини такомиллаштиришдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
гносеологик назариялар таҳлили ва комплекс ёндашув воситасида биоинформацион технологиялари соҳасида ички ва ташқи алоқадорликни аниқлаш ва тизимлаштириш, муаммога оптимал ечим топиш каби хусусиятларини тизимлаштириш орқали аналитик тафаккурининг мазмун-моҳияти асослаб берилган; 
биоинформацион технологиялар тузилмаси идентификациялаш методологияси ва эволюциясига оид генезис, ривожланиш категориялари, мувофиқлик (адекватлик),  муфассаллик ва тизимлилик, ўз-ўзини ривожлантирувчанлик каби универсал тамойиллари асосида аниқлаштирилган;
классификация, кластерлаш, предиктив моделлаш, структуравий аннотация каби биоинформацион моделлаштириш жараёнига хос когнитив операциялар асосида ўқитишнинг янги технологик модели дескриптив ёндашув асосида такомиллаштирилган; 
биоинформацион таҳлил индикаторлари (дата-мининг тезлиги, биостатистик интерпретация аниқлиги, алгоритмик конструкция) мезон сифатида белгиланиб, аналитик тафаккурни баҳолашнинг компетенсияга йўналтирилган диагностик тизими такомиллаштирилган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Талабаларнинг биоинформацион технологияларга доир аналитик тафаккурни ривожлантиришга доир олиб борилган тадқиқот натижалари асосида: 
гносеологик назариялар таҳлили ва комплекс ёндашув воситасида аналитик тафаккурининг мазмун-моҳияти, биоинформацион технологиялар тузилмасини идентификациялаш методологияси биоинформацион технологиялар эволюциясига доир генезис ва ривожланиш категориялари, танлов имкониятларининг кенглигии, мувофиқлик (адекватлик),  муфассаллик ва тизимлилик, ўз-ўзини ривожлантирувчанлик каби универсал тамойиллари уйғунлиги асосида аниқлаштирилганлигига доир хулосалардан Жиззах политехника институтининг “АИФ 1/4 - Касб-ҳунарга йўналтирилган марказ ва электроника бўйича қўшма ўқув лаборатория яратиш” (2020-2023 йй.) мавзусидаги халқаро амалий тадқиқот лойиҳасини бажаришда фойдаланилган (02-2535-2523-сонли маълумотнома). Натижада, талабаларни касб-ҳунарга йўналтириш жараёни улар аналитик тафаккурни ривожлантиришга доир назарий маълумотлар билан бойитилишига эришилган; 
биоинформацион технологиялар соҳасида талабалар аналитик тафаккурини ривожлантиришнинг функсионал модели методик компонентига назарий ва амалий тайёргарлик билан бир қаторда ўқув материали мазмунига мувофиқ равишда ўқув-ишлаб чиқариш амалиётининг такомиллаштирилган тизимини татбиқ этишга доир маълумотлардан “Биоинформатика” номли ўқув қўлланмаси ишлаб чиқилган ҳамда таълим жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023 йил 25 августдаги 391-сонли буйруғи, №391- 204-сонли гувоҳнома). Натижада, талабаларнинг “Биоинформатика” курсини ўзлаштиришларида ҳамда талабалар аналитик тафаккурини ривожлантириш лойиҳалаш, стимуллаш, мотивациялаш услубларини ва идентификацияланган ўқув вазифаларини киритиш орқали такомиллаштирилган;
классификация, кластерлаш, предиктив моделлаш, структуравий аннотация каби биоинформацион моделлаштириш жараёнига хос когнитив операциялар асосида ўқитишнинг янги технологик модели такомиллаштирилиб, биоинформацион технологиялар соҳасида талабаларда аналитик тафаккурни шакллантириш ва ривожлантиришнинг педагогик шартлари биоинформацион тизимларни ривожлантиришда қўлланиладиган моделлаштиришда меъёрий дескритив ва тажрибавий методларнинг устиворлиги асосида такомиллаштирилганлигига доир хулосалардан “Биоинформатика ва биомеханика” фанидан талабаламинг амалий машғулотларини ташкил этишда фойдаланилган “Биоинформатика ва биомеханика” номли электрон техник ва педагогик дастурий маҳсулот ишлаб чиқилган ҳамда таълим жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги, Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2023 йил 20 октябрдаги 02/01/-01-135 сонли маълумотномаси). Натижада, тадқиқотчи томонидан амалий машғулотларни ташкил этишда берилган таклиф ва тавсиялар талабаларда аналитик тафаккурни шакллантириш компитенсияларини ривожлантиришга хизмат  қилди;
биоинформацион таҳлил индикаторлари биоинформацион таҳлил индикаторлари (дата-мининг тезлиги, биостатистик интерпретация аниқлиги, алгоритмик конструкция) мезон сифатида белгиланиб, талабалар аналитик тафаккурининг мазмун-моҳияти ахборот технологиялари соҳасиги гносеологик назариялар таҳлили асосида муаммога таҳлилига комплекс ёндашув, ички ва ташқи алоқадорликни аниқлаш ва тизимлаштириш, муаммога оптимал ечим топиш каби хусусиятларини тизимлаштириш орқали очиб беришга доир маълумотлардан “Биоинформатика” номли дарслик ишлаб чиқилган ҳамда таълим жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024 йил 6 сентябрдаги 333-сонли буйруғи, № 333-402-сонли гувоҳнома). Натижада, талабаларнинг “Биоинформатика” курсини ўзлаштиришларида ва биоинформацион технологиялар соҳасида талабалар аналитик тафаккурини ривожлантиришга эришилди.