Арипжанова Махфуза Акмаловнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи):
“Касбий таълим ташкилотларида махсус фанларни ўқитишда ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантириш (енгил саноат йўналишлари мисолида), 13.00.05 – Касб – ҳунар таълими назарияси ва методикаси.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.2.PhD/Ped3748
Илмий раҳбар: Тўхтаева Зебо Шарифовна - педагогика фанлари доктори (DSc), профессор     
Диссертация бажарилган муассаса номи: Касбий таълимни ривожлантириш институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Касбий таълимни ривожлантириш институти, DSc.05/29.12.2023.Ped.48.01 рақамли Илмий кенгаш 
Расмий оппонентлар: Химматалиев Дўстназар Омонович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; 
Қўйсинов Одил Алмуротович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; 
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: амалий ва назарий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: касбий таълимда махсус фанларни ўқитишда ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантиришни назарий жиҳатдан асослаш, методикасини ишлаб чиқиш ҳамда тажриба-синов йўли  билан самарадорлигини исботлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
касбий таълим таҳкилотларида ўқув жараёнини инновацион ахборот технологиялари асосида ташкил қилиш жараёнлари компонентлари аниқланган, махсус фанларни ўқитишда ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантириш имкониятлари (касбий, методик ва мотивацион) аниқланган;
ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантиришга йўналтирилган методика ва ташкилий-тузилмавий тизим асосида ўқув-методик таъминотни интенсивлаштиришга хизмат қилувчи мезон ва натижавий блокларнинг узвийлиги назария ва амалиётнинг бирлигини таъминлаш, шунингдек дастурий мақсадларга устуворлик бериш орқали такомиллаштирилган;
касбий таълимда махсус фанларни ўқитишда коммуникатив-тасаввур компетенсияларининг йўналишлари белгиланган ва махсус фанларни ўқитишда  “Флиппед cлассроом”, “3Д методи”, “Ақл чархи”, “Декомпозиция”, “Ассоциация”, “SCAMPER” методларидан фойдаланиш бўйича коллаборатив амалий кўрсатмалар,  мобил илова ишлаб чиқилган ва ўқув жараёни мазмунига сингдирилган;  
махсус фанларни ўқитишда ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантириш методикасини қўллаш автоматлаштирилган висуал лойиҳавий топшириқларни таксономик (фараз, режа, фаолият ва таҳлил) мутаносиблигида ишлаб чиқилган ҳамда ўқувчиларда ахборот технологиялари ва тасаввур компетенсияларининг шаклланганлик даражалари таълимни рақамлаштиришга функсионал имкон берувчи баҳолаш мезонларини киритиш орқали оптималлаштирилган. 
ИВ. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Касбий таълимда махсус фанларни ўқитишда ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантиришни назарий жиҳатдан асослаш,  педагогик шартлари ва методикасини ишлаб чиқиш ҳамда тажриба-синов йўли билан ўтказилган тадқиқот натижалари асосида:
касбий таълимда махсус фанларни ўқитишда коммуникатив-тасаввур компетенсияларининг йўналишлари белгиланган ва махсус фанларни ўқитишда “Эркаклар кийимини тикиш технологияси”, “Болалар кийимини конструксиялаш ва моделлаштириш” ва “Тикув буюмларини тикиш технологияси” номли ўқув қўлланмалари, ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантиришга асосланган машғулотларнинг дарс ишланмалари ишлаб чиқилиб, таълим жараёнида амалда қўлланилган. Махсус фанларда “Флиппед cлассроом”, “3Д методи”, “Ақл чархи”, “Декомпозиция”, “Ассоциация”, “SCAMPER” методларидан   фойдаланиш бўйича коллаборатив амалий кўрсатмалар ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари маркази 2025 йил 14 июлдаги 02/01-01-279-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифлар касбий таълимда махсус фанларни ўқитишда коммуникатив-тасаввур компетенсияларининг йўналишлари белгиланган, касбий таълим ташкилотларида махсус фанларни ўқитиш самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
тадқиқот давомида ўқувчиларнинг тасаввур-коммуникатив компетенсияларини ривожлантиришга йўналтирилган услубий тавсиялар,  такомиллаштирилган интегратив ўқитиш тамойиллари ва методикасига доир услубий кўрсатмалар, мутахассислик  фанларидан услубий кўрсатма ва қўлланмалар, жумладан, енгил саноат йўналиши бўйича мутахассислик фанлардан техник атамалар глоссарийси, мавзулар учун топшириқлар, саволлар мажмуаси ишлаб чиқилган ҳамда амалиётга жорий этилган. Тажриба-синов ишлари параллел гуруҳларда олиб борилган. Шунингдек, “Енгил саноат йўналиши бўйича мутахассислик фанларидан техник атамалар глоссарийси электрон дастури” (№ ДГУ 24575 03.05.2023 й.), “Эркаклар кийимини тикиш технологияси" фанидан электрон дарслик (№ ДГУ 41501 22.07.2024 й.)  (Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари маркази 2025 йил 14 июлдаги 02/01-01-279-сон маълумотномаси) ҳамда  “GLOTHING” номли модил илова (№ ДГУ 55099  09.10.2025 й.) ўқув жараёни мазмунига сингдирилган. Мазкур ўқув-методик таъминот ўқувчиларнинг коммуникатив-тасаввур компетенсияларини ривожлантиришга йўналтирилган топшириқларни мобил технологиялар асосида мустақил таълим олишини фаоллаштириш учун унинг дидактик имкониятларини такомиллаштиришга хизмат қилган.