Мирзаахмедов Шарафитдин Яшиновичнинг
диссертация ҳимоясисиз чоп этилган мақолалар асосида 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Bufo viridis, Cicer arietinum компонентлари ва айрим қуйимолекуляр бирикмаларнинг саратон ва вирусларга қарши фаолликлари ҳамда таъсир механизмларини тадқиқ қилиш», 02.00.10 - Биоорганик кимё (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.DSc/K241.
Илмий маслаҳатчи: Салихов Шавкат Исмаилович, биология фанлари доктори, профессор, академик.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Биоорганик кимё институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассасалар номи, ИК рақами: Биоорганик кимё институти., DSc.02/30.12.2019.K/B.37.01.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: озуқа донлари ва ҳайвонлардан ажратилган металл хелатловчи пептидлар, қуйимолекуляр моддалар ва синтетик биорегуляторларнинг саратон ва вирусга қарши фаолликларини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Bufo viridis заҳаридан кимёвий структураси фанга номаълум бўлган 2 та янги алкалоидлар буфонин А ва буфонин Б ажратиб олинган; 
биринчи марта аренобуфагин ва телоцинобуфагин мисолида буфадиенолидларда полиморфизм ходисаси мавжудлиги ва эритувчига боғлиқ равишда уларнинг кристалл панжараси турлича бўлиши аниқланган; 
буфадиенолидлар суммаси Акатон хужайраларининг ўсишини 93,4% га ингибирлаши исботланган; 
нўхат оқсилидан ажратилган ванадий-пептид комплекснинг (CPH-V-II) таркибидаги 9 та металл хелатловчи пептиднинг бирламчи тузилишлари аниқланган; 
нўхат оқсилидан 18 та рух боғловчи пептидлар аниқланиб, уларнинг бирламчи тузилишлари исботланган; 
1-нафтоил фториднинг гексаметилдистаннан билан 6 та янги арилстаннанли ҳосилалари синтез қилинган; 
олапариб моддаларнинг алантолактон билан синтезланган 21 та янги гибридлари орасида 20е гибриднинг саратон ҳужайраларни ингибирлаши, олапарибга нисбатан 3 марта юқори (мос равишда IC50 = 0.27 μМ ва 0.66 μМ) эканлиги исботланган;
рутан препаратидаги Р5 ва Р8 полифенолларнинг SARS-CoV-2 нинг 3CLpro ферментини ингибирлаши ва IC50 қийматлари мос равишда 42,52 µМ ва 5,48 µМ га тенг аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ҳайвонлардан ажратилган қуйимолекуляр моддалар ва Rhus coriaria L. ўсимлигидан ажратилган полифенолларнинг вирусларга қарши хусусиятлари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
яшил бақа Bufo viridis заҳаридан “Бакагин” буфадиенолидлар суммасини ажратиш усулига Ўзбекистон Республикаси ихтиро патенти олинган (Патент РУз № 2938). Натижада буфадиенолидлар суммасидан саратонга ва вирусларга қарши моддаларни ажратиб олиш имконини берган;
РНК-вирусларнинг 3СLрrо протеазаси ва RdRp РНК-полимеразасини блокловчи воситага Ўзбекистон Республикаси ихтиро патенти олинган (Патент Nо IAP 06574). Натижада вирусга қарши Рутан препаратини ишлаб-чиқариш ва амилиёт қўллаш имконини берган;
тадқиқот натижалари импакт фактори юқори бўлган 100 дан ортиқ ҳалқаро илмий журналларда иқтибос қилинган: Nano Today (Q1, IF 10.9), International Journal of Molecular Sciences (Q1, IF 4.9), Frontiers in Pharmacology (Q1, IF 4.8), Frontiers in Physiology (Q2, IF 3.4), International Journal of Biological Macromolecules (Q1, IF 8.5), Food Bioscience (Q1, IF 5.9), Natural Product Research (Q2, IF 2.2), Journal of Food Measurement and Characterization (Q2, IF 3.3), Advanced NanoBioMed Research (Q1 IF 4.4). Ушбу натижалар табиий манбалардан пептидлар, қуйимолекуляр моддалар ва синтетик биорегуляторларни ажратиб олиш, тузилишини аниқлаш ва биологик фаолликларини баҳолаш имконини берган;
тадқиқот натижалари 100 ортиқ юқори импакт факторли халқаро илмий журналларда иқтибос қилинган: Journal of nanobiotechnology (IF 12.6), LWT-food science and technology (6.6), Phytotherapy research (IF 6.3), Food bioscience (IF 5.9), Nutrients (IF 5.0), Molecules (IF 4.6), Scientific reports (IF 3.9), Journal of food science (IF 3.4), Journal of food science and technology-mysore (3.3), Journal of food measurement and characterization (IF 3.3), Frontiers in sustainable food systems (IF 3.1), Journal of food quality (IF 2.9), Journal of separation science (IF 2.8), Current microbiology (IF 2.6), International journal of peptide research and therapeutics (IF 2.4), Biotechnology letters (IF 2.1) ва шу кабилар. Ушбу натижалар табиий манбалардан оқсил ва пептид табиатли бирикмаларни ажратиб олиш, тузилишини аниқлаш ва биологиc фаолликларини аниқлаш имконини берган. 

Yangiliklarga obuna bo‘lish