Қаххоров Шохрухбек Шавкатжон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи):  
“Қурилиш корхоналари рақобатбардошлигини  оширишнинг ташкилий-иқтисодий механизмини такомиллаштириш”, 08.00.03 – “Саноат иқтисодиёти”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.1.PhD/Iqt3694.
Илмий раҳбар: Умаров Илхомжон Юлдашевич, и.ф.д., профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат техника институти. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Фарғона давлат техника университети, DSc.03/08.05.2025.I.06.05
Расмий оппонентлар: Кадиров Абдумалик Маткаримович, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), доцент
Абдуллаев Мирзохид Гайбуллаевич, иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори, доцент 
Етакчи ташкилот: Наманган давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: қурилиш корхоналари рақобатбардошлигини оширишнинг ташкилий-иқтисодий механизмини такомиллаштиришга қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қурилиш корхоналарининг рақобатбардошлик даражасини аниқ ва тизимли баҳолашни акс эттирувчи етти асосий кўрсаткич- иш ҳажми, сотувдан тушган тушум, айланиш кўрсаткичлари, асбоб-ускуналар янгиланганлик коеффициенти, кадрлар малака даражаси, ўртача иш ҳақи ва рентабеллик асосида баллар тизимига таянган комплекс сегментация усули орқали қурилиш корхоналарини жуда юқори рақобатбардош (31-35 балл), яхши рақобатбардош  (25-30 балл), ўрта рақобатбардош (18-24 балл), паст рақобатбардош (12-17 балл) ва жуда паст рақобатбардош  (7-11 балл) шкалаларга ажратиш илмий асосланган;
қурилиш корхоналарининг ривожланиш салоҳиятидан фойдаланиш самарадорлиги даражасига кўра уларни “А-юқори самарадорликка эга корхоналар” (75-100%), “Б-ўрта самарадорликка эга корхоналар” (50-74%), “C-қониқарли самарадорликка эга корхоналар” (25-49%) ва “Д-қуйи самарадорликка эга корхоналар” (0-24%) гуруҳларга ажратган ҳолда, ҳар бир тоифага субсидия ва солиқ имтиёзларини дифференциал асосда тақдим этувчи табақалаштирилган переференсия механизмини жорий этиш таклифи асосланган;
кичик инновацион қурилиш хизмат кўрсатиш корхоналарида кооперативларни ташкил этиш механизми орқали соҳада хизматлар занжирини тўлиқ ўзлаштириш, инновацион лойиҳалар, қурилиш зоналарида яратилган имтиёзлар ҳамда уларни ривожлантириш салоҳиятидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш таклифи асосланган;
Андижон вилоятидаги қурилиш корхоналарининг рақобатбардошлик даражаси соҳада яратилган қўшилган қиймат ҳажми, фаол корхоналар сони ҳамда вилоятда бажарилган қурилиш ишлари ҳажми ўртасидаги регрессия-корреляция модели асосида баҳоланиб, ушбу моделга таянилган ҳолда 2030-йилгача инерсион, пессимистик ва оптимистик ссенарийлар бўйича прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қурилиш корхоналари рақобатбардошлигини оширишнинг ташкилий-иқтисодий механизмини такомиллаштириш борасида ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
қурилиш корхоналарининг рақобатбардошлик даражасини аниқ ва тизимли баҳолашни акс эттирувчи етти асосий кўрсаткич- иш ҳажми, сотувдан тушган тушум, айланиш кўрсаткичлари, асбоб-ускуналар янгиланганлик коеффициенти, кадрлар малака даражаси, ўртача иш ҳақи ва рентабеллик асосида баллар тизимига таянган комплекс сегментация усули орқали қурилиш корхоналарини жуда юқори рақобатбардош (31-35 балл), яхши рақобатбардош  (25-30 балл), ўрта рақобатбардош (18-24 балл), паст рақобатбардош (12-17 балл) ва жуда паст рақобатбардош  (7-11 балл) шкалаларга ажратиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 2025-йил 9-декабрдаги 34-06/14462 сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида қурилиш фаолиятининг ташкилий-иқтисодий кўрсаткичларини 11,6%га ошириш, ҳаражатлар ва солиқ юкини оптималлаштириш имкони яратилган;
қурилиш корхоналарининг ривожланиш салоҳиятидан фойдаланиш самарадорлиги даражасига кўра уларни “А-юқори самарадорликка эга корхоналар” (75-100%), “Б-ўрта самарадорликка эга корхоналар” (50-74%), “C-қониқарли самарадорликка эга корхоналар” (25-49%) ва “Д-қуйи самарадорликка эга корхоналар” (0-24%) гуруҳларга ажратган ҳолда, ҳар бир тоифага субсидия ва солиқ имтиёзларини дифференциал асосда тақдим этувчи табақалаштирилган переференсия механизмини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 2025-йил 9-декабрдаги 34-06/14462 сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги таркибига кирувчи қурилиш корхоналарини рентабеллик даражасини 4,1% га ошириш имкони яратилган;
кичик инновацион қурилиш хизмат кўрсатиш корхоналарида кооперативларни ташкил этиш механизми орқали соҳада хизматлар занжирини тўлиқ ўзлаштириш, инновацион лойиҳалар, қурилиш зоналарида яратилган имтиёзлар ҳамда уларни ривожлантириш салоҳиятидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалик вазирлиги Андижон вилояти қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармаси томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 2025-йил 9-декабрдаги 34-06/14462 сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни жорий этилиши натижасида Андижон вилояти қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармаси таркибига кирувчи қурилиш корхоналарида хизматлар занжири 1,7 %, қурилиш корхоналарини ривожлантириш салоҳиятидан фойдаланиш самарадорлигини 2,8%га ошириш имкони яратилган;
Андижон вилоятидаги қурилиш корхоналарининг рақобатбардошлик даражаси соҳада яратилган қўшилган қиймат ҳажми, фаол корхоналар сони ҳамда вилоятда бажарилган қурилиш ишлари ҳажми ўртасидаги регрессия-корреляция модели асосида баҳоланиб, ушбу моделга таянилган ҳолда 2030-йилгача инерсион, пессимистик ва оптимистик ссенарийларидан  Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалик вазирлиги, Андижон вилояти қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармаси томонидан фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги 2025-йил 9-декабрдаги 34-06/14462 сонли маълумотномаси,  Андижон вилояти қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармасининг 2025-йил 19 февралдаги 01/01-24 сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида бошқарма таркибига кирувчи қурилиш корхоналарининг 2030-йилга қадар ривожланиш тенденсияси асосида муҳим иқтисодий кўрсаткичларнинг ўзаро мувофиқлигини таъминлаш имкони яратилган.