Рустамова Мехригиё Мухтор қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Пахта-тўқимачилик кластерлари иқтисодий фаолиятини эконометрик моделлаштириш”, 08.00.06 – “Эконометрика ва статистика” (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Iqt4039.
Илмий раҳбар: Алимов Раимжон Хакимович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт  университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/30.01.2021.I.16.03.
Расмий оппонентлар: Абдуғаниев Отабек Аллажонович, Термиз давлат университети, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Хомидов Сохибмалик Олимович, Бухоро давлат университети, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади пахта-тўқимачилик кластерлари иқтисодий фаолиятини эконометрик моделлаштириш   ва истиқболларини прогнозлаш бўйича илмий таклиф ва амалий тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
пахта-тўқимачилик кластерларида етиштирилган пахта хомашёси ҳажмига таъсир этувчи асосий омиллар ўртасидаги иқтисодий муносабатларда ресурсларни қайта тақсимлаш орқали ҳосилдорликни оширишга йўналтирилган эконометрик модел асосида пахта хомашёси ҳажмини кўпайтириш таклифи ишлаб чиқилган;
пахта-тўқимачилик кластерлари фаолиятининг молиявий самарадорлигини баҳолаш мақсадида пахта етиштириш харажатлари эластиклигини аниқлаш асосида иқтисодий жиҳатдан самарасиз сарфларни қисқартириш орқали кластерларнинг молиявий барқарорлиги ҳамда мустақиллигини таъминлаш таклиф этилган;
пахта-тўқимачилик кластерларида мавсумий бандликни оптимал даражада сақлаб қолишга имкон берувчи ссенарийли бошқарув механизми кластер фаолиятининг мураккаб ўзаро боғлиқликларини акс эттирувчи учинчи даражали кўп омилли СЕМ модели асосида етиштирилган пахта хомашёси ҳажмининг пахта таннархи ва мавсумий иш ўринлари сонига бевосита ва билвосита таъсири асосланган;
Ўзбекистондаги пахта-тўқимачилик кластерлари сони ва тайёр маҳсулот экспорт ҳажмининг 2025-2027-йилларга мўлжалланган прогнозлари АРИМА  ҳамда ВАР моделлари асосида ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Пахта-тўқимачилик кластерлари иқтисодий фаолиятини эконометрик моделлаштириш   ва истиқболларини прогнозлаш бўйича ишлаб чиқилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар асосида:
пахта-тўқимачилик кластерларида етиштирилган пахта хомашёси ҳажмига таъсир этувчи асосий омиллар ўртасидаги иқтисодий муносабатларда ресурсларни қайта тақсимлаш орқали ҳосилдорликни оширишга йўналтирилган эконометрик модел асосида пахта хомашёси ҳажмини кўпайтириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий маркази ва унинг такибидаги ташкилотлар фаолиятига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигида билим ва инновациялар миллий маркази томонидан 2025-йил 27-августдаги 05/04-04-469-сонли маълумотнома). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида пахта-тўқимачилик кластерларининг пахта етиштириш учун ўз маблағлари ҳисобидан молиялаштирилган харажатлар миқдори пахта хомашёси ҳажмини оширувчи омил сифатида қайд этилган. Бошқа омиллар ўзгармаган ҳолда кластерларнинг ўз маблағи ҳисобидан қилинган 1 миллион сўм қўшимча харажати пахта ҳосили ҳажмини +0,057 тонна  ўсишига олиб келиши аниқланган; 
пахта-тўқимачилик кластерлари фаолиятининг молиявий самарадорлигини баҳолаш мақсадида пахта етиштириш харажатлари эластиклигини аниқлаш асосида иқтисодий жиҳатдан самарасиз сарфларни қисқартириш орқали кластерларнинг молиявий барқарорлиги ҳамда мустақиллигини таъминлаш таклифи Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий маркази ва унинг такибидаги ташкилотлар фаолиятига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигида билим ва инновациялар миллий маркази томонидан 2025-йил 27-августдаги 05/04-04-469-сонли маълумотнома). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида қуёш панеллари қувватининг 1 кВт/соатга ортиши пахта етиштириш харажатларини ўртача 2,139 миллион сўмга камайтириши аниқланган. Бу натижа муқобил энергия манбаларидан фойдаланиш ишлаб чиқариш харажатларини сезиларли даражада қисқартириш имконини беришини кўрсатиб берган. Хусусан, электр энергиясига тўланадиган харажатларнинг камайиши, суғориш тизимларининг барқарор ишлаши ҳамда ишлаб чиқаришда энергия самарадорлигининг ортиши кластерларнинг иқтисодий барқарорлигига ижобий таъсир этиши исботланган; 
пахта-тўқимачилик кластерларида мавсумий бандликни оптимал даражада сақлаб қолишга имкон берувчи сценарийли бошқарув механизми кластер фаолиятининг мураккаб ўзаро боғлиқликларини акс эттирувчи учинчи даражали кўп омилли СЕМ модели асосида етиштирилган пахта хомашёси ҳажмининг пахта таннархи ва мавсумий иш ўринлари сонига бевосита ва билвосита таъсири Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий маркази ва унинг такибидаги ташкилотлар фаолиятига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигида билим ва инновациялар миллий маркази томонидан 2025-йил 27-августдаги 05/04-04-469-сонли маълумотнома). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида етиштирилган пахта хомашёси ҳажмининг 100 тоннага ошиши 1 килограмм пахта таннархини 224,2 сўмга ва мавсумий иш ўринларининг 14 тага ошишига  сабаб бўлиши аниқланган; 
Ўзбекистондаги пахта-тўқимачилик кластерлари сони ва тайёр маҳсулот экспорт ҳажмининг АРИМА  ҳамда ВАР моделлари асосида ишлаб чиқилган 2025-2027-йилларга мўлжалланган прогнозлари Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий маркази ва унинг такибидаги ташкилотлар фаолиятига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигида билим ва инновациялар миллий маркази томонидан 2025-йил 27-августдаги   05/04-04-469-сонли маълумотнома). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида пахта-тўқимачилик кластерлари фаолиятида барқарор ўсиш тенденсияси мавжудлиги кўрсатилиб, 2027-йилга келиб Республика миқёсида уларнинг сони 194 тага ва ушбу кластерлар томонидан қилинадиган экспорт ҳажми 1734 миллион долларга етиши прогноз қилинган.