Абдуллаев Жавохир Жахонгировичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): «Олий таълим хизматлари экспорти соҳасида рақобат стратегиясининг минтақавий хусусиятлари», 08.00.12 – Минтақавий иқтисодиёт 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Iqt4204.  
Илмий раҳбар: Азимов Бобир Фаттоҳевич, иқтисодиёт фанлари номзоди, доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат техника университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро давлат техника университети, PhD.30/30.09.2022.I.101.04
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Арабов Нурали Уралович,  иқтисод фанлари доктори, доценти, Рашидов Мелс Каримович иқтисодиёт фанлари номзоди, доцент (08.00.12 – Минтақавий иқтисодиёт).
Етакчи ташкилот номи: Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади:  олий таълим хизматлари экспорти соҳасида рақобат стратегиясининг минтақавий хусусиятларини инобатга олган ҳолда такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
хорижий талабаларнинг олий таълимдан қониқиш даражасини баҳолаш услуби таъсирчанлик даражасига кўра ўқиш тажрибасини оширишда қўшимча ёрдам хизматларини таклиф қилиш (x_1=0.115), ётоқхона шароитлари аҳамияти 
(x_2=0.302), амалиёт ўташ ва амалий машғулотларда қатнашиш имконияти (x_3=0.176) каби кўрсаткичларнинг оптимал меъёрларини асосланишига кўра такомиллаштирилган; 
хорижий талабалар сонига таъсир тувчи "бир ўқитувчига тўғри келувчи талабалар сони", "илмий салоҳият" кўрсаткичи ҳамда "хорижий талабанинг тўлов шартнома қиймати" омилларига кўра 2029 йилгача бўлган даврда қадар Зарафшон иқтисодий минтақасида хорижий талабалар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган;
минтақадаги олий таълим муассасаси миссияси ва қадриятларига кўра таълим хизматлари бозорларидаги ўрнининг муҳим элементи сифатида “бренд” асосида халқаро стратегиясини шакллантириш ҳамда “Демографик салоҳият индекси”га кўра салоҳиятли бозорларни таълим дастурлари бўйича хорижий талабалар томонидан талаб юқори бўлган йўналишлар биргаликда қўлланилиши асосида такомиллаштирилган;
олий таълим хизматлари экспортига таъсир қилувчи омилларни тизимли ёндашуви омилларнинг жараёнга таъсир коʼрсатишига кўра глобал, мамлакат, минтақа ва олий таълим муассасаси даражаларига мураккаб кўп қатламли модел асосида тавсифланиб, уларнинг ўзаро боғлиқлиги ва таъсир кучини аниқлашга кўра такомиллаштирилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Минтақавий хусусиятларга кўра олий таълим хизматлари экспорти соҳасида рақобат стратегиясини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқиш бўйича олинган натижалар асосида: хорижий талабаларнинг олий таълимдан қониқиш даражасини баҳолаш услуби таъсирчанлик даражасига кўра ўқиш тажрибасини оширишда қўшимча ёрдам хизматларини таклиф қилиш (x_1=0.115), ётоқхона шароитлари аҳамияти (x_2=0.302), амалиёт ўташ ва амалий машғулотларда қатнашиш имконияти (x_3=0.176) каби кўрсаткичларнинг оптимал меъёрларини асосланишига кўра такомиллаштириш таклиф Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019-йил 8-октябрдаги ПФ-5847-сон “Ўзбекистон Республикаси олий таълим тизимини 2030-йилгача ривожлантириш консепсиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги фармони 6-бандининг “Олий таълим тизимининг жорий ҳолати ва мавжуд муаммолар”, “Юқори малакали кадрлар тайёрлаш борасида олий таълим тизими олдида бугунги кунда ўз ечимини кутаётган бир қатор долзарб муаммо ва камчиликлар” номли бандларини асослашда фойдаланилган (Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025-йил 19-сентябрдаги 
03-77-1-00978-сонли маълумотномаси). Таклиф минтақалардаги олий таълим муассасаларининг жозибадорлигини ошириш, халқаро миқёсда рақобатбардошликни таъминлаш соҳасида хорижий фуқароларни мамлакатимизда таълим олишга кенг жалб қилиш, хусусан таълим дастурлари, талабалар турар жойлари ва ижтимоий инфратузилма обектларини хорижий талабалар эҳтиёжларига мослаштиришга муайян даражада хизмат қилган;
хорижий талабалар сонига таъсир этувчи "бир ўқитувчига тўғри келувчи талабалар сони", "илмий салоҳият" кўрсаткичи ҳамда "хорижий талабанинг тўлов шартнома қиймати" омилларига кўра 2029 йилгача бўлган даврда қадар Зарафшон иқтисодий минтақасида хорижий талабалар прогноз кўрсаткичлари бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги томонидан инвестицияларни жалб қилиш юзасидан 2022-йил 11-сентябрдаги ПФ-158-сон “Ўзбекистон - 2030” стратегияси тўғрисидаги фармонда тасдиқланган ИИ-Барқарор иқтисодий ўсиш орқали аҳоли фаровонлигини таъминлаш бўлими, “Ўзбекистонда ташқи ва ички туризмни ривожлантириш учун кенг шароитлар яратиш орқали сайёҳлар сонини ошириш, тиббиёт ва таълим туризми экспортини йилига 1,5 миллиард долларга етказиш” 11-бандини ижро этиш мақсадида “Зарафшон минтақасида хорижий талабалар таҳсил олаётган олий таълим муассасаларида 2029-йилга қадар амалга ошириш дастури”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025-йил 19-сентябрдаги 03-77-1-00978-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга қўлланилиши натижасида жорий ўқув йилида Бухоро давлат тиббиёт институтида хорижий талабалар сони 880 нафардан 1211 нафарга, Самарқанд давлат тиббиёт университетида хорижий талабалар сони 3281 нафардан 3819 нафарга ошган ҳамда минтақани ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш стратегиялари ва дастурларни ишлаб чиқишда услубий асослардан бири сифатида муайян даражада хизмат қилган;
минтақадаги олий таълим муассасаси миссияси ва қадриятларига кўра таълим хизматлари бозорларидаги ўрнининг муҳим элементи сифатида “бренд” асосида халқаро стратегиясини шакллантириш ҳамда “Демографик салоҳият индекси”га кўра салоҳиятли бозорларни таълим дастурлари бўйича хорижий талабалар томонидан талаб юқори бўлган йўналишлар биргаликда қўлланилиши асосида такомиллаштириш таклифи Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги томонидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022-йил 28-январдаги ПФ-60-сон “2022-2026-йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги фармоннинг 95-мақсади “Анʼанавий ҳамкорларимиз билан муносабатларни янада ривожлантириш, ташқи алоқалар географиясини кенгайтиришга устувор аҳамият қаратиб, иқтисодий дипломатияни кучайтириш”ни асослашда фойлаланилган (Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025 йил 19 сентябрдаги 03-77-1-00978-сонли маълумотномаси). Таклиф дунё мамлакатларининг истиқболли бозорларига экспорт ҳажми ва номенклатурасини оширишга, стратегик ва ҳар томонлама алоқаларни кенгайтириш, таълим хизматлари экспортини ошириш, салоҳиятли бозорларни танлашда ортиқча сарф харажатларни камайтириш кабиларга муайян даражада хизмат қилган;
олий таълим хизматлари экспортига таъсир қилувчи омилларни тизимли ёндашуви омилларнинг жараёнга таъсир кўрсатишига кўра глобал, мамлакат, минтақа ва олий таълим муассасаси даражаларига мураккаб кўп қатламли модел асосида тавсифланиб, уларнинг ўзаро боғлиқлиги ва таъсир кучини аниқлашга кўра такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги томонидан таълим тизимининг инвестициявий жозибадорлигини ошириш, халқаро миқёсда танилиши ва рақобатбардошлигини таъминлашда фойдаланилган ва ҳттпс://студйин-узбекистан.уз/ веб саҳифасининг жорий этилишида фойдаланилган (Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигининг 2025-йил 19-сентябрдаги 03-77-1-00978-сонли маълумотномаси).
Таклиф олий таълим хизматлари экспортига таъсир қилувчи омилларнинг таъсир даражасини баҳолаш аниқлигини оширишга кўра чора-тадбирлар самарадорлигини оширишга муайян даражада хизмат қилган.