Нуруллаев Бобиршох Гайбуллаевичнинг
педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон.
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлашнинг педагогик асослари”, 13.00.01 – Педагогика назарияси.Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Ped4837
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат педагогика институти, PhD.03/12.02.2025.Ped.167.01
Илмий раҳбар: Олимов Ширинбой Шаропович, педагогика фанлари доктори, профессор
Расмий оппонентлар: Гулчеҳра Валиреевна Избуллаева педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Нишон Содиқович Қиёмов Самарқанд давлат университети педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлашнинг педагогик асосларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ижодий фаолиятга тайёрлаш тузилмаси мотивацион, когнитив, рефлексив, аксиологик, фаолиятли, коммуникатив, инновацион компонентлари педагогик-психологик тадқиқотларни ўрганиш ва баҳолаш ҳамда индивидуал ёндашувнинг прагматик жиҳати эмпирик барқарорлигига устуворлик бериш асосида бўлажак мусиқа ўқитувчиларининг компетенсиясини ривожлантириш усуллари аниқланган;
шахсга йўналтирилган таълим муҳитида ижодий фаолиятга тайёрлашнинг обектив (узлюксизлик, ҳамкорлик, инновацион бошқарув) ва субектив (профессионаллик, ўз-ўзини ривожлантириш, когнитив педагогик эҳтиёж) омиллари бўлажак мусиқа ўқитувчиларининг компетенсиясини ривожлантириш жараён мантиғини ташкил этувчи педагогик-психологик шарт-шароитларнинг продуктивлик даражасини идентификациясини таъминлаш орқали аниқлаштирилган;
ижодий фаолиятга тайёрлаш моделининг ташкилий-фаолиятли блоки кейс стади, муаммоли таълим, лойиҳа, креатив ва интерактив ўйинларни акмеологик жараённи интенсив лойиҳалашда қайта алоқага киришув даражаси тасдиғини бевосита ҳисобга олиш асосида ҳамда шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларининг креатив фаолияти механизмлари такомиллаштирилган;
лойиҳавий таълим технологияси муаммога (Проблем-Басед Леарнинг), тадқиқотчиликка (Ресеарч-Басед Леарнинг), гуруҳ бўлиб ишлашга (Теам-Басед Леарнинг), амалиётга (Wорк-Басед Леарнинг) асосланган ёндашувларнинг комплекс таъсири валидлигини қатъий белгилаш асосида шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлашнинг методик таъминоти такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлаш технологиясига доир тадқиқот натижалари асосида:
ижодий фаолиятга тайёрлаш тузилмаси мотивацион, когнитив, рефлексив, аксиологик, фаолиятли, коммуникатив, инновацион компонентлари педагогик-психологик тадқиқотларни ўрганиш ва баҳолаш ҳамда индивидуал ёндашувнинг прагматик жиҳати эмпирик барқарорлигига устуворлик бериш асосида бўлажак мусиқа ўқитувчиларининг компетенсиясини ривожлантириш усулларидан Бухоро давлат университетида бажарилган ПЗ-20170930223 “Демократик ва ҳуқуқий жамиятни ривожлантиришда ёшлар ижтимоий фаоллигини ошириш механизмини такомиллаштириш” амалий лойиҳасининг ёшларда креатив фаолликни ошириш қисмини бажаришда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университетининг 2025-йил, 15-майдаги 13/00.184-231-сон маълумотномаси). Натижада, шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлаш мазмунини такомиллаштиришга хизмат қилган;
шахсга йўналтирилган таълим муҳитида ижодий фаолиятга тайёрлашнинг обектив (узлюксизлик, ҳамкорлик, инновацион бошқарув) ва субектив (профессионаллик, ўз-ўзини ривожлантириш, когнитив педагогик эҳтиёж) омиллари бўлажак мусиқа ўқитувчиларининг компетенсиясини ривожлантириш жараён мантиғини ташкил этувчи педагогик-психологик шарт-шароитларнинг продуктивлик даражасини идентификациясини таъминлашга доир таклиф ва тавсиялардан 60110600 – мусиқа таълими йўналиши учун “Мусиқий педагогикаси” ўқув қўлланмасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сон буйруғи, 777242- рақамли гувоҳномаси). Натижада шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятининг ривожланганлик даражасини белгиловчи мезон, даража ва кўрсаткичларини аниқлаштиришга эришилган.
ижодий фаолиятга тайёрлаш моделининг ташкилий-фаолиятли блоки кейс стади, муаммоли таълим, лойиҳа, креатив ва интерактив ўйинларни акмеологик жараённи интенсив лойиҳалашда қайта алоқага киришув даражаси тасдиғини бевосита ҳисобга олиш асосида ҳамда шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларининг креатив фаолияти механизмлари такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялардан 60110600 – мусиқа таълими йўналиши учун “Мусиқий педагогикаси” ўқув қўлланмани ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сон буйруғи, 777242- рақамли гувоҳномаси). Натижада, шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлашнинг амалий-методик жиҳатини такомиллаштиришга хизмат қилган;
лойиҳавий таълим технологияси муаммога (Проблем-Басед Леарнинг), тадқиқотчиликка (Ресеарч-Басед Леарнинг), гуруҳ бўлиб ишлашга (Теам-Басед Леарнинг), амалиётга (Wорк-Басед Леарнинг) асосланган ёндашувларнинг комплекс таъсири валидлигини қатъий белгилаш асосида шахсга йўналтирилган таълим муҳитида бўлажак мусиқа ўқитувчиларини ижодий фаолиятга тайёрлашнинг методик таъминотини такомиллаштиришга доир амалий таклиф ва тавсиялардан Бухоро давлат университетида бажарилган ПЗ-20170930223 “Демократик ва ҳуқуқий жамиятни ривожлантиришда ёшлар ижтимоий фаоллигини ошириш механизмини такомиллаштириш” амалий лойиҳасининг ёшларда креатив таффакурни ривожлантиришнинг дидактик таъминотини ишлаб с-ҳиқиш қисмини бажаришда фойдаланилган (Бухоро давлат университетининг 2024-йил 21-майдаги 11-05-2323/04-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларнинг ижодий фаолиятга тайёргарлигининг амалий-технологик тизимини такомиллаштиришга хизмат қилган.
