Бобохўжаев Бахтиёр Назирхўжаевичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Тўқъимачилик корхоналарида маҳсулотлар ассортиментининг маркетинг бошқаруви методологиясини такомиллаштириш”, 08.00.11-“Маркетинг”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:  В2022.1.DSc/Iqt356.
Илмий раҳбари: Болтабаев Махмуд Рустамович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги DSc.03/30.12.2020.I.16.02 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Ахмедов Икром Акрамович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Хакимов Зиёдулла Ахмадович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Мадрахимова Гуласал Рўзимбой қизи иқтисодиёт фанлари доктори (DSc).
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-технология институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: тўқимачилик корхоналарида маҳсулотлар ассортиментининг маркетинг бошқаруви методологиясини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра “ассортимент сиёсати” тушунчасининг иқтисодий мазмуни рақобат муҳити, технологик янгиланишлар, иқтисодий ва экологик чекловлар, шунингдек, рақамли трансформация омилларини ҳисобга олган ҳолда бозор сегментлари ва истеʼмолчи гуруҳларининг эҳтиёжлари ҳамда афзалликларига юқори мослашувчан маҳсулот турлари, моделлари ва уларнинг миқдор-сифат кўламини шакллантириш ва бошқариш жараёни стратегик маркетинг жараёни нуқтайи назаридан такомиллаштирилган;
 тўқимачилик корхоналарига маркетинг фаолиятини инновацион бошқаришнинг рақамли маркетинг, сунʼий интеллектга асосланган стратегик таҳлил, маҳсулот инновациялари, бренд тасдиқлари ҳамда яшил маркетинг дастаклари асосида ассортимент сиёсатини такомиллаштириш орқали барқарор ва рақобатбардош товар портфелини яратиш ҳамда мижозлар билан доимий муносабатлар ўрнатишнинг ташкилий механизми таклиф этилган;
“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасига аъзо корхоналарнинг маркетинг фаолиятида ассортимент сиёсатини самарали ташкил этиш ва бошқариш функсияларини амалга оширувчи бўлимлар фаолиятининг амалий жиҳатларини таққослама баҳолаш орқали аниқланган юқори ижобий натижаларни татбиқ этишдан иборат “талаб↔корхона↔истеʼмол” параллел ассортимент сиёсати асосида такомиллаштириш таклиф этилган;
тўқимачилик корхоналарида “фаолиятни бошқариш”, “функсияларни бошқариш” ҳамда “талабни бошқариш” бўйича индикаторларига кўра ассортимент сиёсатини бошқариш самарадорлигини паст (0≤Э(Ум)≤8), ўрта (8,1≤Э(Ум) ≤16) ҳамда  юқори (16,1≤Э(Ум) ≤24) даражада диапазонларида баҳолаш таклифи асосланган; 
Ўзбекистонда тўқимачилик корхоналарининг товар номенклатурасига кўра хорижий бозорларда  диверсификация стратегияларидан фойдаланишнинг  интенсив ва экстенсив маржа қийматларига кўра 2030-йилга қадар прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тўқимачилик корхоналарида маҳсулотлар ассортиментининг маркетинг бошқаруви методологиясини такомиллаштириш бўйича олиб борилган илмий тадқиқотлар асосида:
услубий ёндашувга кўра “ассортимент сиёсати” тушунчасининг иқтисодий мазмуни рақобат муҳити, технологик янгиланишлар, иқтисодий ва экологик чекловлар, шунингдек, рақамли трансформация омилларини ҳисобга олган ҳолда бозор сегментлари ва истеʼмолчи гуруҳларининг эҳтиёжлари ҳамда афзалликларига юқори мослашувчан маҳсулот турлари, моделлари ва уларнинг миқдор-сифат кўламини шакллантириш ва бошқариш жараёнини стратегик маркетинг жараёни нуқтайи назаридан такомиллашга оид назарий ва услубий ёндашувдан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Маркетинг” дарслигини тайёрлашда фойдаланилган (Тошкент давлат иқтисодиёт университети ректорининг 2023-йил 21- декабрдаги 387-сон буйругʻи билан тасдиқланган № 387-02 – сонли нашр этиш гувохномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида талабаларда рақамли трансформация шароитида корхонанинг ассортимент сиёсатини такомиллаштиришга оид назарий билимларни кенгайтириш имкони яратилган; 
 тўқимачилик корхоналарида маркетинг фаолиятини инновацион бошқаришнинг рақамли маркетинг, сунʼий интеллектга асосланган стратегик таҳлил, маҳсулот инновациялари, бренд тасдиқлари ҳамда яшил маркетинг дастаклари асосида ассортимент сиёсатини такомиллаштириш орқали барқарор ва рақобатбардош товар портфелни яратиш ҳамда мижозлар билан доимий муносабатлар ўрнатишнинг ташкилий механизми бўйича берилган таклиф “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасига аъзо корхоналарнинг маркетинг фаолиятига жорий этилган. (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси томонидан 2025-йил 20-октябрда берилган 02/25-2420-сон маълумотнома). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида “НУР-ТЕХ” МЧЖнинг, “Само техтиле” МЧЖ ҳамда “ДИВА-ТЕКС” МЧЖларнинг маркетинг бўлимида бошқарув самарадорлигини ўртача 12 фоизга оширишга эришилган;
“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасига аъзо корхоналарнинг маркетинг фаолиятида ассортимент сиёсатини самарали ташкил этиш ва бошқариш функсияларини амалга оширувчи бўлимлар фаолиятининг амалий жиҳатларини таққослама баҳолаш орқали аниқланган юқори ижобий натижаларини “талаб↔корхона↔истеʼмол” параллел ассортимент сиёсати асосида такомиллаштириш таклифи “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси тармоқ корхоналарининг маркетинг фаолиятига жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси томонидан 2025-йил 20-октябрда берилган 02/25-2420-сон маълумотнома). Мазкур таклифни амалиётга жорий этиш натижасида уюшма тармоқ корхоналарининг функсионал ташкилий тузилмаларини такомиллаштириш ва маркетинг бўлимлари фаолиятини оптималлаштириш, корхоналарнинг маркетинг харажатларини “НУР-ТЕХ” МЧЖда 1,6 фоиз, “Само техтиле” МЧЖда 5,2 фоиз, “ДИВА-ТЕКС” МЧЖда 6,9 фоизга камайтиришга эришилган;
тўқимачилик корхоналарида “фаолиятни бошқариш”, “функсияларни бошқариш” ҳамда “талабни бошқариш”  ҳолати бўйича индикаторларга кўра ассортимент сиёсатини бошқариш самарадорлигини паст (0≤Э(Ум)≤8), ўрта (8,1≤Э(Ум)≤16) ҳамда  юқори (16,1≤Э(Ум)≤24) даражада диапазонларида баҳолаш таклифи  “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси тармоқ корхоналарининг маркетинг фаолиятига жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси томонидан 2025-йил 20-октябрда берилган 02/25-2420-сон маълумотнома). Мазкур илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида корхоналарнинг маҳсулот портфелида маҳсулот ассортименти “НУР-ТЕХ” МЧЖда 4,8 фоиз, “Само техтиле” МЧЖда 15,2 фоиз, “ДИВА-ТЕКС” МЧЖда 9,8 фоизга оширишга эришилган; 
Ўзбекистонда тўқимачилик саноатининг товар номенклатурасига кўра хорижий бозорларда диверсификация стратегияларидан фойдаланишнинг интенсив ва экстенсив маржа қийматларига кўра 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичлари Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси корхоналарининг маркетинг фаолиятига жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси томонидан 2025-йил 20-октябрда берилган 02/25-2420-сон маълумотнома). Мазкур прогноз кўрсаткичларидан фойдаланиш натижасида тўқимачилик корхоналари экспорт фаолиятини диверсификациялаш учун  2030-йилгача бўлган мақсадли товар номенклатураси аниқланган ва тармоқ корхоналарининг ишлаб чиқариш фаолиятини диверсификациялашнинг истиқболдаги кўрсаткичларини мувофиқлаштириш имкони яратилган.