Ўринова Нилуфар Мухаммадовнанинг
педагогика фанлари доктори (DSc) диссертацияси
ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Боълажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига таёрлаш тизимини такомиллаштириш”. 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таʼлимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.1.DSc/Ped836.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
Илмий маслаҳатчи: Ибраимов Холбой Ибрагимович, педагогика фанлари доктори, академик.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/27.09.2024.Ped.05.07.
Расмий оппонентлар: Хаджаев Бекзод Худойбердиевич, педагогика фанлари доктори, профессор; Эркабоева Нигора Шерматовна, педагогика фанлари доктори, профессор; Муҳаммаджон Қуронов, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Жиззах давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш тизимини такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш мазмуни тюторлик компетенсияларини уч асосий компонентининг (мотивасион-аксиологик, когнитив-операсион, шахсий-рефлексив) психологик, илмий-назарий ва амалий тайёргарлик тузилмаси билан горизонтал ва вертикал муносабатга киришиш даражасини ҳисобга олиш асосида аниқлаштирилган;
тюторликнинг анъанавий ва инновацион моделлари конвергенсияси асосида бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг тизимли функсионал моделини ташкилий-технологик компоненти кейс-стади, портфолио, эссе, лойиҳа, модерация технологияларини аудитория ва аудиториядан ташқари машғулотларда интенсив қўллаш самарадорлигини аниқлаш асосида ишлаб чиқилган;
бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг ташкилий-педагогик шарт-шароитлари ички, ташки ва махсус педагогик шарт-шароитларни интеграциялаш, педагогик жараённи моделлаштириш ҳамда “Тюторлик фаолияти асослари” номли электив курсни ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этиш асосида такомиллаштирилган;
трансформацион жараёнлар шароитида бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг 4 босқичли технологияси профессионал йўналтирилган, ахборотли-назарий, амалий-моделлаштирувчи, ўқув-касбий босқичларда тюторлик компетенсиялари компонентларини ривожлантиришга устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак педагогларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш механизми маълумотлар базасини шакллантириш, талабалар билан индивидуал ва жамоавий ишлаш, индивидуал таълим траекториясини яратиш, семинар-тренинг, маърифат соати машғулотлари лойиҳасини яратиш каби вазифаларга устуворлик бериш асосида “ЁУ_ТЮТОР” платформасини яратиш орқали такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш тизимини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш мазмуни тюторлик компетенсияларини уч асосий компонентининг (мотивасион-аксиологик, когнитив-операсион, шахсий-рефлексив) психологик, илмий-назарий ва амалий тайёргарлик тузилмаси билан горизонтал ва вертикал муносабатга киришиш даражасини ҳисобга олиш асосида аниқлаштиришга доир таклиф ва тавсиялардан 60110000 – Педагогика таълим йўналиши учун “Тюторлик фаолияти асослари” дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирининг 2024-йил 25-июндаги 218-сон буйруғи, 218-482-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, боълажак ўқитувчиларнинг тюторлик компетенсийаларини ривожлантириш самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
тюторликнинг анъанавий ва инновацион моделлари конвергенсияси асосида бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг тизимли функсионал моделини ташкилий-технологик компоненти кейс-стади, портфолио, эссе, лойиҳа, модерация технологияларини аудитория ва аудиториядан ташқари машғулотларда интенсив қўллаш самарадорлигини аниқлаш асосида такомиллаштиришга доир амалий таклиф ва тавсиялардан 60110000 – Педагогика таълим йўналиши учун “Креатив педагогика” дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирининг 2025-йил 7-октябрдаги 387-сон буйруғи, 402359-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг амалий-технологик тизимини такомиллаштиришга хизмат қилган;
бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг педагогик шарт-шароитлари ички, ташқи ва махсус педагогик шарт-шароитларни интеграциялаш, педагогик жараённи моделлаштириш ҳамда “Тюторлик фаолияти асослари” номли электив курсни ишлаб чиқиш асосида такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялардан 60110000 – Педагогика таълим йўналиши учун “Тюторлик фаолияти асослари” дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирининг 2024-йил 25 июндаги 218-сон буйруғи, 218-482-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш мазмунини такомиллаштиришга хизмат қилган;
трансформацион жараёнлар шароитида бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг 4 босқичли технологияси профессионал йўналтирилган, ахборотли-назарий, амалий-моделлаштирувчи, ўқув-касбий босқичларда тюторлик компетенсиялари компонентларини ривожлантиришга устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган ҳамда бўлажак педагогларни тюторлик фаолиятига тайёрлаш механизми маълумотлар базасини шакллантириш, талабалар билан индивидуал ва жамоавий ишлаш, индивидуал таълим траекториясини яратиш, семинар-тренинг, маърифат соати машғулотлари лойиҳасини яратиш каби вазифаларга устуворлик бериш асосида “ЁУ_ТЮТОР” платформасини яратиш орқали такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялардан 60110000 – Педагогика таълим йўналиши учун “Креатив педагогика” дарслигини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирининг 2025-йил 7-октябрдаги
387-сон буйруғи, 402359-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак ўқитувчиларни тюторлик фаолиятига тайёрлашнинг дидактик таъминотини такомиллаштиришга хизмат қилган.
