Аманов Амирбек Мамиржоновичнинг
диссертация ҳимоясисиз селекция ютуғи (ихтиро патенти) асосида фалсафа доктори 
(PhD) илмий даражасини бериш бўйича эълон матни

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Соянинг Глйcине мах Л. янги навини айрим хўжалик белгиларининг барқарорлигини сақлаш ва жорий этиш”, 06.01.05–Селекция ва уруғчилик (қишлоқ хўжалиги фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Qx.1594.
Илмий раҳбар: Нариманов Абдужалил Абдусаматович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор.
Илмий-тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: ЎзР ФА Генетика ва ўсимликлар экспериментал биологияси институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат аграр университети, DSc.05/04.03.2022.Qx.13.01
Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг ихтирога патенти: Соянинг “Эҳтиёж” нави (НАП 00410).
II. Тадқиқотнинг мақсади соянинг серҳосил, уруғи таркибида оқсил ҳамда мой миқдори юқори бўлган янги навини яратиш ва қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришига жорий этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
илк бор соянинг генетик коллекцияси Ген сериясидаги намуналари орасидан морфо-хўжалик белгилари кўрсаткичлари бўйича андоза “Орзу” нави ва бошқа намуналарга нисбатан ижобий фарқланувчи, оқсил ва мой миқдори ҳамда ҳосилдорлиги юқори бўлган Ген-24 намунаси ажратиб олинган;
соянинг Ген-24 намунасига мансуб авлодлар популяциясида ўтказилган мақсадли танловлар натижасида ўсув даври 115-120 кун, ҳосилдорлиги 35,5-40,0 с/га, 1000 дона дон вазни 165-175 г., бир ўсимликдаги дуккаклари сони 80-90 дона, дони таркибида 42 % оқсил ва 25 % мойи мавжуд бўлган “Эҳтиёж” нави яратилган ва унинг янгилиги тасдиқланган ҳолда НАП 00410 рақамли патент олинган;
янги яратилган “Эҳтиёж” навининг муҳим морфо-хўжалик белгилари кўрсаткичларининг барқарорлиги кўп мартали танловлар натижасида бир неча авлод популяцияларида сақланиши аниқланган;
соянинг янги “Эҳтиёж” нави андоза “Орзу” навидан дон ҳосилдорлиги 3-5 с/га, минг дона дон вазни 10-15 г, оқсил миқдори 5-7 %, мой миқдори 1-1,5 %га юқорилиги билан устунлиги тасдиқланган;
мақсадли кўп мартали танловлар ҳамда авлодлар популяциясини таҳлил қилиш натижасида “Эҳтиёж” навининг навдорлик кўрсаткичларини 100% га етказилган ва уруғ кўпайтириш коеффициенти оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Соянинг Глйcине мах Л. янги навини айрим хўжалик белгиларининг барқарорлигини сақлаш ва жорий этиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
соянинг янги “Эҳтиёж” нави Генетика ва ўсимликлар экспериментал биологияси институтининг Пскент туманидаги “Пискент” илмий тажриба базасида 2022-йилда 0,10, 2023-йилда 0,30 ва 2024-йилда 0,70 га майдонга жорий этилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 10-июндаги 01/10-12-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу навдан йиллар кесимида мос равишда 37,6, 38,3 ва 36,9 с/га ҳосил етиштиришга эришилган;
соянинг янги “Эҳтиёж” нави 2023-йилда Тошкент вилоятнинг Янгийўл туманидаги “Шарқиябону нур файз” фермер хўжалигида 1,0 га майдонда жорий этилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг  2025-йил 10-июндаги 01/10-12-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур навдан олинган 32,1 с/га ҳосил октябр ойининг биринчи ўн кунлигида пишиб етилган ва ҳосилни эрта муддатларда йиғиштириб олиш имконини берган;
соянинг янги “Эҳтиёж” нави уруғлигини кўпайтириш учун 2024-йилда Оққўрғон туманидаги “Янги Қўшрабод” фермер хўжалигида 0,5 га, “Озодбек Бобурбек Агро” фермер хўжалигида 0,3 га майдонда жорий этилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 10-июндаги 01/10-12-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу навдан 35,9 ва 36,3 с/га юқори сифатли уруғлик етиштириш ва ҳосилни машинада тўлиқ йиғиштириб олишга эришилган;
соянинг “Эҳтиёж” нави уруғликлари Ўсимликлар генетик ресурслари илмий тадқиқот институтининг “Миллий генбанк” ига тақдим этилиб, К-236 каталог рақами билан рўйхатга олинган ва тадқиқотларда фойдаланилган (Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 10-июндаги 01/10-12-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур нав “Миллий генбанк” соя генофондини янада бойитиш ва электрон маълумотлар базасини шакллантириш имконини берган.