Бурханова Мавжуда Бекбутаевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Оилада ота-она ва фарзандлар муносабатининг ижтимоий-психологик хусусиятлари” мавзусидаги 19.00.05 – “Ижтимоий психология. Этнопсихология” (психология фанлари).  
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/1255.
Илмий раҳбар: Саламова Гули Шодимурадовна, психология фанлари доктори (DSc), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий  университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети, PhD.03/30.12.2021.P.01.07.
Расмий оппонентлар: У.Д.Қодиров психология фанлари доктори, (DSc) профессор; Н.Х.Лутфуллаева, психология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд  давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади оилада ота-она ва фарзандлар муносабатининг ижтимоий-психологик хусусиятларини таснифлаш асносида зарур амалий тавсиялар ишлаб чиқиш ҳисобланади.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
вербализасия, ғамхўрлик, ҳиссий англаш, боланинг фаоллигини ривожлантиришга интилиш билан боғлиқ қадриятли муносабатларнинг доминатлигига кўра оилаларда фарзандларни ёрдам сўраши, қайғу ва хурсандчиликни бўлишиши, сирини айтиши, маслаҳат олиши сингари мураккаб вазиятларда адекват ва тенг тақсимланган функсионал ролларни идрок қилиши асосида ота-она, дўстлар, ўқитувчи, сиблингларга муносабатларнинг ижтимоий фаоллик билан уйғун намоён бўлиши аниқланган;
ўсмирда инфантилизмнинг намоён бўлиши ота-она тарбиясининг ишончсизлиги, эр-хотин низоларининг бола тарбиясига таъсир этиши, болани йўқотиш фобияси, оилада талабнинг, таъқиқнинг, жазонинг кўплиги туфайли онанинг мустақиллигини йўқлиги билан алоқадор эканлиги исботланган;
эркак ва аёлнинг фарзандга муносабатидаги дифференциал фарқларга кўра оила типи ва тарбияга нисбатан қадриятли муносабатнинг таъсирига асосланиб оталарда оғзаки кўринишдаги рағбатлантириш, суҳбат, боланинг фаоллигини ривожлантиришга, оналарда эса ҳамкорликка ўзаро тенг муносабатларга интилишнинг юқорилиги аниқланган; 
оиланинг психологик фаровонлигини таъминловчи модел ота-она ва фарзандлар ўртасидаги бола эркинлигига йўналтирилган муносабатларни ифодаловчи қадриятларга мувофиқ “мулоқотга очиқ бўлиш”, “биргаликда вақт ўтказиш”, “муомала жараёнидаги эмосионал барқарорлик”, “ота-оналар ва фарзандлар ўртасидаги ўзаро ишонч” каби жиҳатларни ота-она бола диадасидаги интеграсиясини фаоллаштирувчи комплекс компонентларни киритиш асосида такомиллаштирилган
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Ўзбекистон Миллий  университети тадқиқотчиси Бурханова Мавжуда Бекбутаевна “Оилада ота-она ва фарзандлар муносабатининг ижтимоий-психологик хусусиятлари” мавзусида 19.00.05 Ижтимоий психология. Этнопсихология ихтисослигидан Психология фанлари бўйича фалсафа доктори PhD илмий даражасини олиш учун тайёрлаган диссертация иши натижаларини жорий этилиши; 
 оилада ота-она ва фарзандлар муносабатининг ижтимоий-психологик хусусиятларига таъсир этувчи, ижтимоий, маданий  омиллар ўрганилганлигига оид натижалар Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг (РБИММ) 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномасига асосан “Марказга мурожаат қилган
ижтимоий мослашувда қийинчиликга учраётган алоҳида таълим эҳтиёжи бор ўқувчиларга ижтимоий, психологик хизмат кўрсатиш” иш режасига киритилди (Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномаси). Натижада оилада ота-она ва фарзандлар муносабатининг ижтимоий-психологик хусусиятларига таъсир этувчи   омиллар ота-оналар турли ёшдаги фарзандларига, жумладан 3-10 ёшгача бўлган болалар ва 11-15 ёшдаги ўсмир болаларига эмоционал муносабатларни таъминлаш орқали ижтимоий кўникмаларни шакллантириш имконияти кенгаяди;
оилада қадриятларга қаратилган, замонавий ва бола эркинлигига йўналтирилган муносабарлар оила аъзоларининг ижобий хусусиятларига таъсир этувчи омил сифатида аниқлашга оид таклифлар Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг (РБИММ) 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномасига асосан Марказ ва унинг филиаллари фаолиятига татбиқ этилиши ижтимоий ҳимояга муҳтож болалар ижтимоий мослашувига кўмаклашиши келтирилган (Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномаси). Натижада қадриятли муносабатлар: вербализация, ғамхўрлик, ҳиссий англаш, боланинг фаоллигини ривожлантириш каби сифатлар доминатлик қилган оилаларда фарзандлар ёрдам сўраш, қайғу ва хурсандчиликни бўлишиш, сирини айтиш, маслаҳат олиш сингари мураккаб вазиятларда адекват ва тенг тақсимланган функционал ролларни идрок қилиш асосида ота-онасига, дўстларига, ўқитувчисига, ака-опалари билан муносабат қуриши уларнинг оилавий қадриятларга йўналтирилибгина қолмасдан, ижтимоий фаол, ўз дўстларга эга бўлган, ўқитувчиси билан ижобий муносабатга эришишда муҳим хислатларни очиб беришга хизмат қилган;
оилада муомала жараёнида ота-оналарнинг эмоционал барқарорлиги боланинг психологик ривожланишига ва фарзандлар тарбиясига таъсири далилланганлигига оид таклифлар Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг (РБИММ)  2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномасига асосан Марказ ва унинг филиаллари фаолиятига татбиқ этилиши ижтимоий ҳимояга муҳтож болалар ижтимоий мослашувига кўмаклашиши келтирилган (Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномаси). Натижада оъсмирда гўдаклик фазилатлари устунлиги-инфантилизм, ота-она тарбиясининг ишончсизлиги, эр-хотин низоларининг бола тарбиясига таъсир этиши, болани ёқотиш фобияси, оилада талабнинг, таъқиқнинг, жазонинг кўплиги каби ҳолатлар онанинг мустақиллиги йўқлиги, низолар, асабийлашиш билан алоқадорликни кўрсатган ва марказ психолог мутахассисларининг психодиагностик текширувлар асосида шакллантирилган сифатли психологик тавсифномаларни тузишга хизмат қилган; 
оилада ота-она ва фарзандлар ўртасида соғлом ва самарали муносабатларни шакллантиришга ёрдам берадиган, ота-она ва фарзандлар муносабатларини такомиллаштиришга ундайдиган, келгусидаги фарзандларни фаолиятида ўз ҳаётий стратегияларини танлашда қўллашига кўмаклашувчи “Оилада ота-она ва фарзандларнинг муносабатини ривожлантиришни таъминлаш” моделини ишлаб чиқиқилган Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг (РБИММ) 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномасига асосан Республика болалар ижтимоий мослашуви маркази ва филиаллари фаолиятига татбиқ этиш ижтимоий ҳимояга муҳтож болаларни жамиятга уйг'унлаштириши ва самарали ижтимоий-психологик реабилитациясини таъминлаши кўрсатилган (Республика болалар ижтимоий мослашуви марказининг 2025-йил 7-июндаги 04/108-сонли маълумотномаси). Натижада оилада ота-она ва фарзандлар ўртасидаги қадриятга асосланган, замонавий, бола эркинлигига йўналтирилган муносабатлар асосида, ота-она ва фарзандлар хусусиятларини такомиллаштиришга ундайдиган, келгусидаги фарзандларни фаолиятида ўз ҳаётий стратегияларини танлашда қўллашига кўмаклашувчи, “Мулоқотга очиқ бўлиш”, “Биргаликда вақт ўтказиш”, “Муомала жараёнидаги эмоционал барқарорлик”, “Ота-оналар ва фарзандлар ўртасидаги ўзаро ишонч” каби оиланинг психологик фаровонлигини таъминлашга хизмат қилади ва методик таъминланганлик даражасини яхшилаш имконини берди.