Қурбонбоев Азимбек Назирбой ўғлининг
фан доктори (DSc) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар: 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Турли ёш даврларида ўзини-ўзи фаоллаштиришнинг психологик асослари”, 19.00.06 – Ёш ва педагогик психология. Ривожланиш психологияси. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.DSc/P243.
Илмий маслаҳатчи: Абдуллаева Дилбар Убайдуллаевна, психология фанлари доктори (DSc), профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети,  PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Расмий оппонентлар: Бегматов Абдуллажон Сирожиддинович, фалсафа фанлари доктори, профессор; Назаров Акмал Мардонович, психология фанлари доктори, профессор; Қабулов Қосимбой Пиржонович, психология фанлари доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат шарқшунослик университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: турли ёш даврларида ўзини-ўзи фаоллаштиришнинг психологик асосларини тадқиқ этиш асосида уни ривожлантириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
турли ёш даврларидаги шахсларда ўзини ўзи фаоллаштиришнинг онтогенез босқичлари кесимида ифодаланишига мувофиқ, илк ўспирин ва ўспиринларга нисбатан етуклик даврида инсоннинг ҳозирги райтда йашайотган лаҳзаларига асосий эътиборни қаратиши, барқарор асос сифатида талқин қилиниши мумкин бўлган самимий ва ижобий шахслараро муносабатлар, ўз ҳаётининг фаровонлигини таъминлайдиган омилларни билишга ҳаракат қилиш, ички истак ва еҳтийожларига сезгирлик ҳолатлари юқори даражада намоён бўлиши натижасида уларда «вақтни мўлжалга олиш», «инсон табиатига назар», «билиш эҳтиёжлари», «ўзини ўзи англаш» компонентлари кўпроқ ривожланганлиги исботланган;
ўзини ўзи фаоллаштириш феномени эҳтиёжларни қондириш даражаси ва эмоционал соҳага боғлиқ ҳолда намоён бўлишига кўра, яширин қобилиятларни бошқалар олдида намоён эта билиш, белгиланган мақсадларга эришишга ёрдам берадиган куч ва воситалардан фойдаланишни исташ, ҳаётга нисбатан оптимистик кайфият ҳамда ижобий ҳис-туйғуларнинг фаол ифодаланиши сабабли турли ёш даврларидаги шахсларда ички имкониятларни рўёбга чиқаришда «ижтимоий эҳтиёжлар», «ўзини ўзи фаоллаштириш эҳтиёжи», стеник ҳиссиётлар етакчи ўрин тутиши далилланган;
ҳаётдан қониққанлик индекси ва шахс субектив фаровонлигининг ўзини ўзи фаоллаштиришга таъсири натижасида, ўз умрига энтузиазмни ҳис қилиш, мақсадга эришиш йўлидаги барқарорлик, ҳаётнинг воқеавий-мазмунан бойлиги, ички субектив оламдан мамнун бўлиш хусусиятларининг фаол инсонга айланиш сифатларига тўғри пропорсионал боғланиши туфайли турли ёш даврларидаги шахсларда яширин индивидуал хислатларнинг «ҳаётга бўлган қизиқиш», «мақсадларга эришишдаги изчиллик», «экзистенсиал-фаолиятли фаровонлик», «Эго-фаровонлик» компонентлари билан устувор боғлиқлик характерига эга эканлиги асосланилган;
ўзини ўзи фаоллаштиришнинг ҳаётий мазмун йўналганлигига алоқадор равишда ифодаланишига биноан, субектнинг келажагида экзистенсиал қиймати, йўналиши ва вақт истиқболини белгилаб берадиган мақсадларнинг мавжудлиги, ўтган умр лаҳзалари қанчалик самарали ва мазмунли бўлганлигини ҳис қилиш, ўзини турли жараёнларни бошқариш учун етарли танлов эркинлигига эга бўлган кучли шахс сифатида идрок этиш ҳолатларининг устувор юзага келиши сабабли турли ёш даврларидаги инсонларда ички имкониятларни намоён қилиш жиҳатлари «ҳаётий мақсадлар», «ҳаётий самарадорлик», «назорат локуси – Мен» билан ўзаро уйғун ривожланиши исботланган;
турли ёш даврларидаги шахсларда ўзини ўзи фаоллаштириш хусусиятларини конструктив ривожлантириш имкониятларига мувофиқ, позитив фикрлаш, ижобий ҳиссиётлар, эҳтиёж, мотив ва мақсадларнинг англаниши, ички имкониятларнинг амалга оширилишидаги қатъиятлилик, мустақилликка интилиш сингари сифатларнинг устун келишига асосланиб «когнитив», «эмоционал», «мотивацион», «иродавий» соҳалар ва «шахсий сифатлар» каби механизмларга интенсив таъсир ўтказилиши орқали ўзини ўзи фаоллаштиришнинг кучайтирилиши далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Турли ёш даврларида ўзини ўзи фаоллаштиришнинг психологик асослари бўйича олинган илмий тадқиқот ишлари  натижалари асосида:
турли ёш даврларидаги шахсларда ўзини ўзи фаоллаштиришнинг онтогенез босқичлари кесимида ифодаланишига мувофиқ, илк ўспирин ва ўспиринларга нисбатан етуклик даврида инсоннинг ҳозирги райтда йашайотган лаҳзаларига асосий эътиборни қаратиши, барқарор асос сифатида талқин қилиниши мумкин бўлган самимий ва ижобий шахслараро муносабатлар, ўз ҳаётининг фаровонлигини таъминлайдиган омилларни билишга ҳаракат қилиш, ички истак ва еҳтийожларига сезгирлик ҳолатлари юқори даражада намоён бўлиши натижасида уларда «вақтни мўлжалга олиш», «инсон табиатига назар», «билиш эҳтиёжлари», «ўзини ўзи англаш» компонентлари кўпроқ ривожланганлиги исботланган маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-371-сон буйруғи билан «Онтогенез психологияси. Дифференциал психология», «Психокоррексия» модулларига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-371 а-сон маълумотномаси). Натижада илк ўспиринлик, ўспиринлик ва етуклик даврида ўзини ўзи фаоллаштириш хусусияти намоён бўлишининг тафовутли жиҳатларини аниқлаш имкониятлари яратилган.
ўзини ўзи фаоллаштириш феномени эҳтиёжларни қондириш даражаси ва эмоционал соҳага боғлиқ ҳолда намоён бўлишига кўра, яширин қобилиятларни бошқалар олдида намоён эта билиш, белгиланган мақсадларга эришишга ёрдам берадиган куч ва воситалардан фойдаланишни исташ, ҳаётга нисбатан оптимистик кайфият ҳамда ижобий ҳис-туйғуларнинг фаол ифодаланиши орқали турли ёш даврларидаги шахсларда ички имкониятларни рўёбга чиқаришда «ижтимоий эҳтиёжлар», «ўзини ўзи фаоллаштириш эҳтиёжи», стеник ҳиссиётлар етакчи ўрин тутиши далилланган маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-371-сон буйруғи билан «Онтогенез психологияси. Дифференциал психология», «Психокоррексия» модулларига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-371 а-сон маълумотномаси). Натижада турли ёш даврларида эҳтиёжларни қондириш даражаси ва эмоционал соҳанинг шахс ўзини ўзи фаоллаштириши билан боғлиқлиги очиб берилган.
ҳаётдан қониққанлик индекси ва шахс субектив фаровонлигининг ўзини ўзи фаоллаштиришга таъсири натижасида, ўз умрига энтузиазмни ҳис қилиш, мақсадга эришиш йўлидаги барқарорлик, ҳаётнинг воқеавий-мазмунан бойлиги, ички субектив оламдан мамнун бўлиш хусусиятларининг фаол инсонга айланиш сифатларига тўғри пропорсионал боғланиши туфайли турли ёш даврларидаги шахсларда яширин индивидуал хислатларнинг «ҳаётга бўлган қизиқиш», «мақсадларга эришишдаги изчиллик», «экзистенсиал-фаолиятли фаровонлик», «Эго-фаровонлик»  компонентлари билан устувор боғлиқлик характерига эга эканлиги асосланилган маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-371-сон буйруғи билан «Онтогенез психологияси. Дифференциал психология», «Психокоррексия» модулларига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-371 а-сон маълумотномаси). Натижада турли ёш даврларида ўзини ўзи фаоллаштиришнинг ҳаётдан қониққанлик индекси ва шахс субектив фаровонлиги билан алоқадорлик жиҳатлари асосланган.
ўзини ўзи фаоллаштиришнинг ҳаётий мазмун йўналганлигига алоқадор равишда ифодаланишига биноан, субектнинг келажагида экзистенсиал қиймати, йўналиши ва вақт истиқболини белгилаб берадиган мақсадларнинг мавжудлиги, ўтган умр лаҳзалари қанчалик самарали ва мазмунли бўлганлигини ҳис қилиш, ўзини турли жараёнларни бошқариш учун етарли танлов эркинлигига эга бўлган кучли шахс сифатида идрок этиш ҳолатларининг устувор юзага келиши сабабли турли ёш даврларидаги инсонларда ички имкониятларни намоён қилиш жиҳатлари «ҳаётий мақсадлар», «ҳаётий самарадорлик», «назорат локуси – Мен» билан ўзаро уйғун ривожланиши исботланган маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-371-сон буйруғи билан «Онтогенез психологияси. Дифференциал психология», «Психокоррексия» модулларига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-371 а-сон маълумотномаси). Натижада турли ёш даврларида шахс ўзини ўзи фаоллаштиришига ҳаётий мазмун йўналганлигининг таъсири таҳлил қилинган.
турли ёш даврларидаги шахсларда ўзини ўзи фаоллаштириш хусусиятларини ривожлантиришнинг психокоррексион имкониятларига мувофиқ, позитив фикрлаш, ижобий ҳиссиётлар, эҳтиёж, мотив ва мақсадларнинг англаниши, ички имкониятларнинг амалга оширилишидаги қатъиятлилик, мустақилликка интилиш сингари сифатларнинг устун келишига кўра «когнитив», «эмоционал», «мотивацион», «иродавий» соҳалар ва «шахсий сифатлар» каби механизмларга интенсив таъсир ўтказилиши орқали ўзини ўзи фаоллаштиришнинг кучайтирилиши далилланган маълумотлар Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 19-июндаги ПМ-371-сон буйруғи билан «Онтогенез психологияси. Дифференциал психология», «Психокоррексия» модулларига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий Марказининг 2025-йил 16-июндаги ПМ-371 а-сон маълумотномаси). Натижада турли ёш даврларидаги шахсларда ўзини ўзи фаоллаштириш хусусиятини ривожлантириш бўйича психокоррексион дастур ишлаб чиқилиб, самарадорлигини баҳолашнинг амалий имкониятлари кўрсатиб берилган.