Niyazmetova Munira Ibragimovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Yoshlarning ota-onalik roliga psixologik tayyorligi dinamikasi” 19.00.05 – Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.3.PhD/P1005.
Ilmiy rahbar: Sattarov Erkin Niyazmetovich, psixologiya fanlari doktori (DSc), dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Rasmiy opponentlar: Umarov Baxriddin Mingbaevich, psixologiya fanlari doktori professor; Sharofutdinova Xadicha Gulyamitdinova, psixologiya fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Buxoro davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi: yoshlarning ota-onalik roliga psixologik tayyorligining dinamik xususiyatlarini o‘rganish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
yoshlarning ota-onalik roliga tayyorlik darajasi salomatlik, yashash sharoiti, tarbiya borasidagi bilimlari, psixologik tayyorgarligi, farzand ko‘rish istagi singari komponentlarning yetakchiligiga ko‘ra oila haqidagi tasavvurlarning xulqiy-qadriyatlar asosida real hayotiy yondashuvlar bilan identivligiga bog‘liq ekanligi aniqlangan;
oilaviy tarbiya uslublari, oilaviy qadriyatlar, ota-onalik mas’uliyati singari komponentlari oilaviy holatga (uylangan-uylanmagan, turmushga chiqqan-chiqmaganligi) bog‘liq ota-onalik rolini anglanganligining transformatsiyalanishi tufayli, yoshlarning ota-onalik rolini anglash jarayonini appersepsiv xususiyatlarga bog‘liq dinamik xarakterga ega ekanligi asoslangan;
yoshlarning ota-onalik roliga tayyorligi turmush qurgan ayollarda onalik rolini anglash jarayonida internallikning pasayishi, oilaviy munosabatlardagi internallikning oshganligi yetakchi determinantligi tufayli, ijtimoiy rollarni anglashga subektiv nazorat lokalizatsiyasining vektorli ta’siri bilan bog‘liq ekanligi dalillangan;
yoshlarning ota-onalik roliga tayyorligida erkaklarda bolaga nisbatan emotsional munosabatlarning oilaviy holatiga ko‘ra farqlanmasligi, ayollarda esa oila qurgandan so‘ng bolaga nisbatan munosabatda yaqinlik, ehtiyotkorlikning yuqori darajada namoyon bo‘lishi sababli, turmush tajribasining dinamikasi shaxs xususiyatlariga bog‘liq transformativ peridiktor ekanligi aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Talabalarda empatik munosabatlar shakllanishining psixologik xususiyatlari bo‘yicha amalga oshirilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
yoshlarning ota-onalik roliga tayyorlik darajasi salomatlik, yashash sharoiti, tarbiya borasidagi bilimlari, psixologik tayyorgarligi, farzand ko‘rish istagi singari komponentlarning yetakchiligiga ko‘ra oila haqidagi tasavvurlarning xulqiy-qadriyatlar asosida real hayotiy yondashuvlar bilan identivligiga bog‘liq ekanligiga oid ilmiy yangilik O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72 son buyrug‘i bilan «Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya» moduliga kiritilgan. (O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72-son ma’lumotnomasi). Natijada, turmush qurish yoshidagi yoshlarning ota-onalik rolini anglash darajasini oshirish, bu boradagi zarur bilimlarni kuchaytirishga erishilgan;
oilaviy tarbiya uslublari, oilaviy qadriyatlar, ota-onalik mas’uliyati singari komponentlari oilaviy holatga (uylangan-uylanmagan, turmushga chiqqan-chiqmaganligi) bog‘liq ota-onalik rolini anglanganligining transformatsiyalanishi tufayli, yoshlarning ota-onalik rolini anglash jarayonini appersepsiv xususiyatlarga bog‘liq dinamik xarakterga ega ekanligiga oid natijalar O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72 son buyrug‘i bilan «Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya» moduliga kiritilgan. (O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72-son ma’lumotnomasi). Natijada, turmush qurish ostonasidagi yoshlarda farzand tarbiyalash borasidagi bilimlarni oshirishga erishilgan;
yoshlarning ota-onalik roliga tayyorligi turmush qurgan ayollarda onalik rolini anglash jarayonida internallikning pasayishi, oilaviy munosabatlardagi internallikning oshganligi yetakchi determinantligi tufayli, ijtimoiy rollarni anglashga subektiv nazorat lokalizatsiyasining vektorli ta’siri bilan bog‘liq ekanligiga oid yangiliklar O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72 son buyrug‘i bilan «Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya» moduliga kiritilgan. (O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72-son ma’lumotnomasi). Natijada, amaliyotchi psixologlarning oilaviy maslahatlarni tashkil etish borasidagi bilimlarini rivojlantirishga erishilgan;
yoshlarning ota-onalik roliga tayyorligida erkaklarda bolaga nisbatan emotsional munosabatlarning oilaviy holatiga ko‘ra farqlanmasligi, ayollarda esa oila qurgandan so‘ng bolaga nisbatan munosabatda yaqinlik, ehtiyotkorlikning yuqori darajada namoyon bo‘lishi sababli, turmush tajribasining dinamikasi shaxs xususiyatlariga bog‘liq transformativ peridiktor ekanligiga oid yangiliklar O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72 son buyrug‘i bilan «Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya» moduliga kiritilgan. (O‘zbekiston milliy pedagogika unversiteti huzuridagi psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yili 21-maydagi PM-72-son ma’lumotnomasi). Natijada, bo‘lg‘usi pedagog-psixolog mutaxassislarni oila psixologiyasi yo‘nalishida tayyorlashning nazariy va amaliy jihatdan uzviyligi kuchaytirilgan;
