Кидирбаев Бахрам Юлдашевичнинг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи): “Глобаллашув ва урбанизасия шароитида турар-жой ва жамоат биноларининг миллий архитектурасини шакллантириш (Қорақалпоғистон Республикаси мисолида)”, 18.00.01–Архитектура назарияси ва тарихи. Архитектура ёдгорликларини таъмирлаш ва тиклаш (архитектура).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.DSc/А32. 
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети.
Илмий маслаҳатчи: Уралов Ахтам Синдарович, архитектура фанлари доктори (ДСc), профессор. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети ҳузуридаги ПҳД.03/30.07.2024.А.20.11 рақамли илмий кенгаш асосидаги Бир марталик илмий кенгаш. 
Расмий оппонентлар: Султанова Дилшода Намазовна, архитектура фанлари доктори, профессор; Шоисоев Изатулло Кенжаевич, архитектура фанлари доктори, доцент; Кошанов Бахитбай Абдикеримович, тарих фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Хоразм Ма'мун академияси.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади миллий анъаналар, экологик ва ижтимоий-иқтисодий омилларни, шунингдек, замонавий глобаллашув ва урбанизасия жараёнларининг та'сирини инобатга олган ҳолда турар-жой, аҳоли яшайдиган ҳудудлар ва жамоат биноларини ме'морий лойиҳалашнинг услубий асосларини шакллантиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
Қорақалпоғистон уй-жойларининг такомиллашуви қадимги даврдан сўнгги ўрта асрларгача тўртта асосий ривожланиш босқичида бўлганлиги асосланиб, қадимги давр (синчли уйлар, ярим эртўлали уйлар), антик давр (“далон” (ёʻлак)нинг пайдо бўлиши), ўрта асрлар (марказий ёʻлак, иккинчи қават ва марказлашган режа), сўнгги ўрта асрлар (ярим эртўладан эр усти қурилишига ўтиш жараёни) даврларининг ўзига хос конструктив-режалаштириш хусусиятлари аниқланган;
жамоат бинолари архитектурасининг эволюсияси қадимги ва илк ўрта асрлар (ибодат масканлари, бозор майдонлари, ҳимоя деворларнинг шаклланиши), ўрта асрлар, хонликлар ва Россия империяси даври (мадрасалар, жоме масжидлари, хон саройлари, ма'мурий бинолар қурилиши), совет даврига (маданий саройлар, театрлар, клублар, мактаблар, шифохоналар, ма'мурий бинолар, йирик савдо дўконлари) ажратилиб, ҳар бир давр учун этакчи бўлган бинолар турлари ва уларнинг асосий ме'морий хусусиятлари аниқланган;
Қорақалпоғистон турар-жой бинолари архитектурасида миллий анъаналарни сақлаб қолиш имконини берувчи анъанавий қурилиш материалларидан фойдаланиш, ички ҳовли каби анъанавий режаларни ҳамда конструксияларни қўллаш муҳим ёʻналишлар сифатида асосланган;
қулай ва барқарор шаҳар муҳитини яратишга қаратилган комплекслилик ва кўп функсиялилик (инклюзив дизайн), инфратузилма, маданий ўзига хослик, мослашувчанлик, жамоатчилик иштироки ва шаҳар муҳити сифати каби асосий тамойиллар белгиланган;
Қорақалпоғистоннинг табиий-иқлим шароитлари (маҳаллий тупроқнинг шўрланганлиги) ҳисобга олинган ҳолда, ландшафт дизайнининг  сунъий майсазорлар яратиш, “модулли боғлар”ни шакллантириш, яшил партерларга “топиар санъати” шаклларини бериш, замонавий “фито-пластика” ва “артландшафтлар”нинг бадиий-техник элементларини қўллаш каби замонавий усуллари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Глобаллашув ва урбанизасия шароитида турар-жой ва жамоат биноларининг миллий архитектурасини шакллантириш (Қорақалпоғистон Республикаси мисолида) буйича олиб борилган  натижалар асосида:
Қорақалпоғистонда уй-жой қурилишининг энг қадимги даврлардан то сўнгги ўрта асрларгача ривожланиши тўрт босқичда: қадимги (каркасли уйлар, ярим эртўлалар), антик ("долон"нинг пайдо бўлиши), ўрта асрлар (марказий ёʻлак, иккинчи қават, марказлашган режа) ва сўнгги ўрта асрлар (эр усти қурилишига ўтиш) босқичларида кечганлиги асосланган тадқиқот натижалари, шунингдек қадимги даврдаги ибодатхоналар, бозор майдонлари ва мудофаа деворларидан тортиб, хонликлар давридаги мадрасалар, масжидлар, саройлар ва ма'мурий бинолар, совет давридаги маданий-ма'рифий ва жамоат иншоотлари ме'морчилиги эволюсиясини акс эттирувчи материаллар Маданий мерос агентлиги фаолиятида фойдаланилган (Оʻзбекистон Республикаси Маданий мерос агентлиги Қорақалпоғистон Республика бошқармасининг 2025 йил 4-ноябрдаги 01-03/04-717-сон ма'лумотномаси). Натижада Қорақалпоғистон турар-жой қурилишининг қадимги даврдан сўнгги ўрта асрларгача бўлган ривожланиш босқичларини асослаш ва жамоат бинолари архитектурасининг эволюсиясини аниқлаш имконини берган;
Қорақалпоғистон турар-жой бинолари архитектурасида миллий анъаналарни сақлаб қолишнинг муҳим ёʻналиши сифатида анъанавий қурилиш материаллари, режалаштириш ва конструксиялардан фойдаланишни асослаш бўйича олинган тадқиқот натижалари, шунингдек, замонавий шаҳар муҳитини шакллантириш тамойиллари - комплекслилик, кўп функсиялилик, маданий ўзига хослик, мослашувчанлик, жамоатчилик иштироки ва қулай ва барқарор маконни яратишга қаратилган муҳит сифатини ошириш, шаҳар муҳитининг экологик барқарорлиги ва эстетик ифодасини та'минлайдиган ландшафт дизайнининг замонавий усуллари: сунъий майсазорлар, модулли боғлар, топиар шакллар, фитопластика ва арт-ландшафтлар хусусидаги таклифлар Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш вазирлиги фаолиятига жорий этилган ҳамда ҳудуднинг турар-жой ва жамоат биноларини лойиҳалаш, реконструксия қилиш ва ободонлаштиришда фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 24-октябрдаги 04-07/01-3650-сон ма'лумотномаси). Натижада Қорақалпоғистон архитектурасида миллий анъаналарни сақлашга, анъанавий материаллар ва режалаштириш, шунингдек, ландшафт дизайнининг замонавий усулларидан фойдаланиш, қулай ва барқарор шаҳар муҳитини яратишга қаратилган илмий асосланган ёндашувларни жорий этиш имконини берган;
маҳаллий иқлим ва экологик шароитдан келиб чиқиб, ландшафт дизайнида “модулли боғлар” тизими, фитопластика ва артландшафт элементларидан фойдаланиш каби ишлаб чиқилган инновасион усуллар Нукус шаҳрининг «Боз Ауил» МФЙ ҳудудида қурилиши режалаштирилган “Янги Оʻзбекистон боғи” лойиҳасида миллий нақшлардан фойдаланиш, аҳолининг урбанистик одатларини ҳисобга олиш ва замонавий ме'морий эчимларни уйғунлаштиришда, шунингдек Қорақалпоғистон Республикаси шаҳарсозлигида замонавий ландшафт архитектураси ва миллий анъаналарни уйғунлаштириш учун илмий-амалий асос сифатида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 24-октябрдаги 04-07/01-3650-сон ма'лумотномаси; “Ўзшаҳарсолик ЛИТИ” Давлат муассасаси Қорақалпоғистон филиалининг 2025 йил 16-октябрдаги 01-01/09-сон далолатномаси). Натижада Қорақалпоғистон Республикаси шаҳарсозлиги амалиётида миллий анъаналар ва замонавий ландшафт архитектураси ёндашувларини уйғунлаштиришга қаратилган илмий асосланган ме'морий эчимлар шакллантирилди ҳамда улар илмий асос бўлиб хизмат қилган;
Қорақалпоғистон турар-жой бинолари архитектурасида миллий анъаналарни сақлаб қолиш имконини берувчи анъанавий қурилиш материалларидан фойдаланиш, ички ҳовли каби анъанавий режалар ва конструксия эчимларини жорий этиш, шу билан бирга, қулай ва барқарор шаҳар муҳитини яратишга қаратилган комплекслилик, кўп функсиялилик (инклюзив дизайн), инфратузилма, маданий ўзига хослик, мослашувчанлик ва жамоатчилик иштироки каби тамойиллар асосида шаҳар ва турар-жой муҳитининг замонавий моделлари ишлаб чиқилганлигига оид таклифлар Нукус шаҳри марказий А.Досназаров кўчаларидаги турар-жой биноларини амалий лойиҳалаш жараёнида “Арханглегроуп” МЧЖ фаолиятида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 24-октябрдаги 04-07/01-3650-сон ма'лумотномаси; “Арханглегроуп” МЧЖнинг 2025 йил 20-сентябрдаги 252/1-сон далолатномаси). Натижада, Қорақалпоғистон Республикаси шароитида миллий архитектурани замонавий талаблар билан уйғунлаштириш, шаҳар муҳитининг эстетик, маданий ва функсионал сифатини оширишга хизмат қилувчи илмий-амалий натижаларга эришилган.