Атаджанов Ғуломжон Тўхтабоевичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): Истиқлол даври тарихий драмаларида сюжет ва образ яратиш маҳорати, 10.00.02 – Ўзбек адабиёти (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: Б2023.2.PhD/Fil3326.
Илмий раҳбарнинг фамилияси, исми, шарифи, илмий даражаси ва унвони: Кучкарова Марҳабо Худайбергановна, филология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўзбек тили, адабиёти ва фолклори институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Ўзбек тили, адабиёти ва фолклори институти, DSc.02/30.12.2019.Fil.46.01. 
Расмий оппонентлар: Рустамова Ибодатхон Икрамовна, филология фанлари доктори, профессор; Амонова Зилола Қодировна, филология фанлари доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Жиззах давлат педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Истиқлол даври ўзбек адабиётида яратилган тарихий драмаларда қўлланилган сюжет турлари ва образлар тизимини ёритишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
 Ўзбек адабиётида  тарихий драманинг шаклланиши ва унинг шўро давридаги намуналари, уларнинг мавзу доираси ва тарихий шахслар образининг бадиий гавдалантирилишидаги ижтимоий мафкуравий таъсири ҳамда тарихий драманинг ўрганилиш тарихи исботланган;
истиқлол даври адабиётида яратилган “Имом Бухорий” (У.Қўчқор), “Жалолиддин Мангуберди” (Н.Эшонқул, Т.Мирзо),  “Шайх Нажмиддин Кубро” (О.Матжон), “Соҳибқирон” (А.Орипов),“Авлодларга васият” (О.Ёқубов), “Адолат фасли” (У.Азим) каби  тарихий драмаларда сюжет ва образнинг намоён бўлиш турлари ва усуллари бадиий-эстетик таҳлиллар орқали аниқлаб далилланган;
истиқлол даври тарихий-биографик драмаларида қўлланилган сюжетнинг ретроспектив, хронологик, консентрик, ҳалқали, тескари, цикл турлари Абдулла Орипов, Одил Ёқубов, Усмон Азим, Иқбол Мирзо,  Усмон Қўчқор, Тўра Мирзо, Фармон Тошев, Олимжон Холдор ва бошқаларнинг тарихий драмалари асосида асосланган;
истиқлол даври драматургиясида яратилган Имом Бухорий, Шайх Нажмиддин Кубро, Жалолиддин Мангуберди, Темур Малик, Амир Темур, Беҳбудий, Чўлпон, Усмон Носир каби шайхлар, саркардалар, диний уламолар, жадидлар ва қатағонга учраган адиблар сиймосининг бадиий талқинлари ҳамда мистик образ яратишдаги драматург бадиий маҳорати очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Истиқлол даври тарихий драмаларида сюжет ва образ яратиш маҳорати” мавзуси бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Истиқлол даври ўзбек адабиётида яратилган тарихий драмаларда драматурглар қўллаган сюжетнинг ретроспектив, ҳалқали, консентрик, цикл турлари ҳақидаги илмий-назарий хулосаларидан (“Уч тарихий драма таҳлили” (Шарқ юлдузи, 2024, 8-сон); “Усмон Носир образининг бадиий талқинлари” (Ўзбек тили ва адабиёти, 2024, 4-сон); 
А.Орипов (“Соҳибқирон”), О.Ёқубов (“Авлодларга васият”),  У.Азим (“Адолат фасли”),  О.Матжон (“Шайх Нажмиддин Кубро”), У.Қўчқор (“Имом Бухорий”), И.Мирзо (“Самарқанд сайқали”, “Алишербек ва Ҳусайн”)ларнинг тарихий драмаларида саркардалар, авлиё шахслар, муҳаддислар, буюк мумтоз мутафаккир шоирлар образини яратишдаги драматургларнинг бадиий маҳорати ҳақидаги илмий-назарий фикр-қарашлари, умумий хулосаларидан ҳамда бадиий-эстетик таҳлилларидан ЎзР  Фанлар Академияси Ўзбек тили, адабиёти ва фолклори институтида 2023-2025-йилларда бажарилган ИЛ-5221091448 рақамли “Жаҳон навоийшунослиги электрон платформасини яратиш” мавзусидаги инновацион лойиҳада фойдаланилган. ( 2025-йил 5-сентябрдаги  54- сон маълумотномаси). Натижада лойиҳа истиқлол даври тарихий драмаларида яратилган тарихий шахслар образининг бадиий талқини ва драматургнинг сюжет яратиш маҳорати ҳақидаги назарий тушунчаларни тўлдиришида тадқиқот иши зарурий манба вазифасини ўтаган.
Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида давлат илмий-техник дастури доирасидаги 2021-2023-йилларга мўлжалланган ПФ-201912258 “Ўзбек адабиётининг кўп тилли (ўзбек, рус, инглиз тилларида) электрон платформасини яратиш”  номли амалий  лойиҳасидан фойдаланилган (2025-йил 20-майдаги 01/4-2048-сон маълумотномаси). Натижада Имом Бухорий, Жалолиддин Мангуберди, Нажмиддин Кубро, Амир Темур, Алишер Навоий каби образлар, содда ва мураккаб сюжет, тескари, хроникали, ретроспектив, ҳалқали сюжет турлари ҳақидаги назарий қарашлар янада бойитилган;
Жалолиддин Мангуберди, Темур Малик, Амир Темур, Мирзо Улуғбек, Алишер Навоий, Машраб, Муқимий, Беҳбудий, Чўлпон, Ойбек, Усмон Носир образларининг истиқлол даври тарихий драмаларидаги бадиий талқини, миллий ўзлик ва тарихий қадриятларни ёритиш тамойиллари, шунингдек, истиқлол даври тарихий драмасидаги янги услубий ёндашувлар бўйича олиб борилган таҳлиллардан “Бедорлик” ва “Адабий жараён” каби эшиттиришларда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 4-февралдаги 05-09-99-сон маълумотномаси). Натижада эшиттиришларнинг илмий-маърифий жиҳатдан салоҳияти ортишига, бадиий адабиётнинг тарбия воситаси сифатидаги аҳамиятини очиб беришга эришилган.