Мирзатиллаев Умид Иззатиллаевичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): “Вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологларнинг профилактик фаолиятини такомиллаштириш”, 12.00.14 – “Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси. Жамоат хавфсизлигини таъминлаш. Пробация фаолияти” ихтисослиги (юридик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/Yu1388 
Илмий маслаҳатчи: Исмаилов Исамиддин, юридик фанлар дοктοри, прοфессοр 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи DSc.32/30.07.2024.Yu.74.03 рақамли илмий кенгаш
Расмий оппонентлар: Хўжақулов Сиёвуш Бахтиёрович, юридик фанлар доктори, профессор; Сайитқулов Қодирали  Абдисалимович, юридик фанлар бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Малака ошириш институти. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологларнинг профилактик фаолиятидаги мавжуд муаммоларни аниқлаш, таҳлил этиш, соҳага оид назария ва амалиётни такомиллаштиришга қаратилган таклиф ҳамда тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
ички ишлар органларида инспектор-психологларнинг жиноят содир этиш хавфи юқори бўлган вояга етмаганлар билан индивидуал профилактик чора-тадбирларни амалга оширишга оид ваколатини белгиланиши профилактика тадбирларининг мақсадлилиги ва идоралараро ҳамкорликнинг натижадорлигини оширишга ҳамда такрорий ҳуқуқбузарликни қисқартиришга имкон бериши асослантирилган;
инспектор-психологларнинг “алоҳида ишланиши лозим бўлган оилалар”да тарбияланаётган вояга етмаганлар билан индивидуал профилактик чора-тадбирларни амалга оширишга оид вазифасини белгиланиши такрорий ҳуқуқбузарликни камайтириш орқали профилактика тизимининг институционал сифати ошишига хизмат қилиши асослантирилган;
инспектор-психологларнинг таълим муассасаларида, хизмат ҳудуди ва оилаларда маҳалла еттилиги билан ҳамкорликда ўрганиш ва профилактика тадбирларини амалга ошириш тартибини белгиланиши қаровсиз болаларни эрта аниқлаш, уларни психологик, тиббий ва ижтимоий-ҳуқуқий хизматларга тезкор йўналтириш, мактабга давомат ва ижтимоий реинтеграцияни яхшилаш, куч ва воситаларни юқори хавф гуруҳларига манзилли йўналтиришга хизмат қилиши асослаб берилган;
тарбияси оғир вояга етмаган болалар билан “Фуқаробай”, “Оилабай”, “Маҳаллабай” ишлаш методикасини маҳаллалардаги “еттилик” тизимининг фаолиятига татбиқ этилиши амалиётда маҳалла–таълим–ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ўртасида устувор ҳамкорлик механизмларини жорий этишга хизмат қилиши асослантирилган. 
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тадқиқот асосида олинган натижалар қуйидагиларда оъз ифодасини топган:
вояга етмаганлар орасида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва жиноятчиликка қарши курашиш ишларини ягона ёндашув асосида ташкил этиш юзасидан инспектор-психологлар жиноят содир этиш эҳтимоли юқори бўлган ички ишлар органлари профилактика ёки пробация ҳисобида турувчи, ихтисослаштирилган махсус муассасаларидан қайтган, қимор ва таваккалчиликка асосланган ҳамда ижтимоий тармоқ билан боғлиқ турли хилдаги ўйинларга ружу қўйган, ёт ғоялар таъсирига тушиб қолган, агрессив хулқ-атворли, ота-она таъсири остидан чиқиб кетган (бўйсунмай қўйган), умумтаълим мактабига мунтазам бормаётган ёки жалб этилмаган, вояга етмаганларга ижтимоий-ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш марказларидан ота-онасига топширилган вояга етмаганлар билан профилактик чора-тадбирларни амалга ошириши лозимлигига доир таклифидан Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирининг 2025-йил 27-июндаги “Ички ишлар органларининг вояга етмаганлар масалалари бўйича бўлинмалари фаолиятини ташкил этиш бўйича низомни тасдиқлаш тўғрисида”ги 350-сон буйруғи билан тасдиқланган Низомнинг 9-банди иккинчи хатбошини ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг 2025-йил 13-августдаги 40/1544-сон далолатномаси). Ушбу таклифларнинг жорий этилиши вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологларнинг профилактик фаолиятини такомиллаштиришга ҳамда жойларда вояга етмаганлар жиноятчилигини олдини олишга хизмат қилган;
вояга етмаганлар орасида ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва жиноятчиликка қарши курашиш ишларини ягона ёндашув асосида ташкил этиш юзасидан инспектор-психологлар алоҳида ишланишини лозим бўлган оилаларда тарбияланаётган оғир ижтимоий аҳволда бўлган, ота-онаси узоқ муддатга кетган, ота-онаси бўлмаган ёки ажрашган, низоли ёки ажрим ёқасига келиб қолган оила фарзандлари, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳисобида турувчиларнинг (спиртли ичимликка ружу қўйган, гиёҳванд, руҳий касал) фарзандлари билан профилактик чора-тадбирларни амалга ошириши лозимлигига доир таклифидан Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирининг 2025-йил 27-июндаги “Ички ишлар органларининг вояга етмаганлар масалалари бўйича бўлинмалари фаолиятини ташкил этиш бўйича низомни тасдиқлаш тўғрисида”ги 350-сон буйруғи билан тасдиқланган Низомнинг 9-банди учинчи хатбошини ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлигининг 2025-йил 13-августдаги 40/1544-сон далолатномаси). Ушбу таклифларнинг жорий этилиши вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологларнинг профилактик фаолиятини такомиллаштиришга ҳамда жойларда вояга етмаганлар жиноятчилигини олдини олишга хизмат қилган;
вояга етмаганлар масалалари бўйича инспектор-психологларнинг  томонидан – таълим муассасаларида, профилактика инспекторлари томонидан – хизмат ҳудудида, маҳалла фуқаролар йиғинлари раислари ва маҳаллалардаги хотин-қизлар фаоллари томонидан – оилаларда ўрганиш (кузатиш) ва профилактика тадбирларини амалга ошириш жараёнида қаровсиз болалар аниқлашга доир таклифидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021-йил 3-августдаги “Вояга етмаганларга ижтимоий-ҳуқуқий ёрдам кўрсатишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 490-сон қарорининг 3-банд “а” кичик бандининг иккинчи хатбошини ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024-йил 18-апрелдаги 12-15-27-сон маълумотномаси). Ушбу таклифларнинг жорий этилиши жойларда ёшлар ва вояга етмаганлар жиноятчилигининг олдини олишга хизмат қилган;
маҳаллаларда жиноят содир этишга мойил бўлган «тарбияси оғир» тоифадаги вояга етмаганлар билан индивидуал ишларни ташкил этиш бўйича “Маҳаллаларда тарбияси оғир вояга етмаган болалар билан ишлаш механизмлари (“Фуқаробай”, “Оилабай”, “Маҳаллабай” ишлаш методикаси) номли услубий қўлланма ишлаб чиқиш ҳамда уни маҳаллалардаги «еттилик» тизими (маҳалла раиси, профилактика инспектори, инспектор-психологлар, ҳоким ёрдамчиси, ёшлар етакчиси, хотин-қизлар фаоли)нинг фаолиятига тадбиқ этишга оид таклифи амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Оила ва хотин-қизлар қўмитаси “Оила ва Гендер” илмий-тадқиқот институтининг 2025-йил 10-июндаги 01-09/2727-сон далолатномаси). Ушбу таклифларнинг жорий этилиши вояга етмаганларнинг назорацизлиги, қаровсизлиги ва ҳуқуқбузарликларининг олдини олишга хизмат қилган.