Камалов Нодир Аловаддиновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Чов чурраларида эндовидеожарроҳлик операциялари натижаларини клиник баҳолаш», 14.00.27 – Хирургия (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/Tib4334.
Илмий раҳбар: Бабажанов Ахмаджон Султанбаевич, тиббиёт фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Самарқанд давлат тиббиёт университети, DSc.04/05.05.2023.Tib.102.03.
Расмий оппонентлар: Саттаров Ойбек Тохирович, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Зайниев Алишер Фаридунович, тиббиёт фанлари доктори (DSc).
Етакчи ташкилот: В.И.Разумовский номидаги Саратов давлат тиббиёт университети (Россия Федерацияси).
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: 
эндовидеожарроҳлик операцияларини танлашда дифференциал ёндашув орқали чов чурраларни хирургик даволаш натижаларини яхшилашдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
илк бор эндовидеожарроҳлик трансабдоминал преперитонеал герниопластика (ТАРР) ва кенгайтирилган экстраперитонеал герниопластика (e-ТЕР) усулларининг афзалликлари ва камчиликлари таҳлил қилинган ва бунда ТАРР усулида 5,2% ҳолларда қорин бўшлиғи аъзолари шикастланиши аниқланган;
қорин бўшлиғида операция ўтказган беморларда бир вақтнинг ўзида операцияларни бажариш керак бўлса ва чурраларни икки томонлама локализация қилиш учун трансабдоминал преперитонеал герниопластика (ТАРР) герниопластикасини амалга оширишнинг устуворлиги исботланган;
илк бор чов герниопластиканинг алгоритми таклиф килинган ва бунда тотал экстраперитонеал герниопластика (e-ТЕР) қорин бўшлиғи ва кичик чаноқ аъзоларида ўтказилган операциялар туфайли ривожланган битишма жараёнида, ТАРР эса бир вақтнинг ўзида симультан амалиётларни бажариш зарурати туғилганда ва икки томонлама чурраларда асосланган;
чов чуралари учун эндовидеожарроҳлик операцияларини танлашда дифферинциал ёндашувнинг клиник самарадорлиги операция вақтида ва операциядан кейинги ўртача 17,2±3,8 ойлик кузатув билан ТАРР ва е-ТЕР гуруҳларида чурранинг такрорланиш частотаси  2,1 % га камайтириш орқали исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Чов чурраларида эндовидеожарроҳлик операциялари натижаларини клиник баҳолаш бўйича олиб борилган илмий-тадқиқот натижалари асосида (Ўзбекистон Республикаси ССВ ҳузуридаги Илмий техник кенгашининг 15.01.2025 й. 11/30-сон хулосаси):
биринчи илмий янгилик: илк бор эндовидеожарроҳлик трансабдоминал преперитонеал герниопластика (ТАРР) ва кенгайтирилган экстраперитонеал герниопластика (e-ТЕР) усулларининг афзалликлари ва камчиликлари таҳлил қилинган ва бунда ТАРР усулида 5,2% ҳолларда қорин бўшлиғи аъзолари шикастланиши аниқланган. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши: Самарқанд шахар тиббиёт бирлашмаси (29.11.2024 й. 4467-7-107-TB/2024-сон буйруғи) ва Самақанд вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази (20.11.2024 й. 423-U-сон буйруқ) билан амалий фаолиятига жорий қилинган. Ижтимоий самарадорлиги: чов чурраси учун эндовидеожарроҳлик аралашув усулини танлаш учун ишлаб чиқилган алгоритм даволашнинг юқори сифатига эришиш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: чов чурраси учун эндовидеожарроҳлик аралашув усулини танлаш учун ишлаб чиқилган алгоритми билан беморларда бир вақтдаги жарроҳлик аралашуви доирасида беморларнинг стационар шароитда даволаш одатда умумий ўртача 8-10 кун учун 3241320 сўм. Беморларнинг барча лаборатор-инструментал текширишларига жами 855200 сўм сарфланади. миниинвазив ёндошувлар ёрдамида операция килинганда стационар даволаниш 2 кунга қискариб, иқтисодий кўрсаткич 1123700 сўмни ташкил етади (бир нафар бемор учун). Хулоса: эндовидеожарроҳлик трансабдоминал преперитонеал (ТАРР) чов герниопластикасида 5,2 % да қорин бўшлиғи аъзолари шикастланиши билан бирга ўтказилган, бу тотал экстраперитонеал е-ТЕР пластик жарроҳлик билан чиқариб ташланган. Бироқ жой чекланганлиги ва техник қийинчиликлар туфайли ТЕРнинг 3,8 %и ТАРРга айлантирилди.
иккинчи илмий янгилик: қорин бўшлиғида операция ўтказган беморларда бир вақтнинг ўзида операцияларни бажариш керак бўлса ва чурраларни икки томонлама локализация қилиш учун трансабдоминал преперитонеал герниопластика (ТАРР) герниопластикасини амалга оширишнинг устуворлиги исботланган. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши: Самарқанд шахар тиббиёт бирлашмаси (29.11.2024 й. 4467-7-107-TB/2024-сон буйруғи) ва Самақанд вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази (20.11.2024 й. 423-U-сон буйруқ) билан амалий фаолиятига жорий қилинган. Ижтимоий самарадорлиги: ТЕР герниопластикаси қорин бўшлиғи аъзоларида илгари жарроҳлик амалиётини ўтказган беморларда чов чурраси учун танланган операция ҳисобланади. Иқтисодий самарадорлиги: ТЕР герниопластикаси қорин бўшлиғи аъзоларида илгари жарроҳлик амалиётини ўтказган беморларда чов чурраси учун танланган операция ёрдамида ижобий натижалар 2 баробар кўп ҳолатда кузатилганлигини ҳисобга олсак, йиллик иқтисодий кўрсаткич 5445400 сўмни ташкил етади. Хулоса: қорин бўшлиғи ва чаноқ бўшлиғи аъзоларида битишма касаллиги туфайли операйия қилинган беморларда тотал экстраперитонеал герниопластика афзалдир. Агар бир вақтнинг ўзида операцияларни бажариш керак бўлса ва чурраларни икки томонлама локализация қилиш учун ТАРР тавсия этилади. 
учинчи илмий янгилик: илк бор чов герниопластиканинг алгоритми таклиф килинган ва бунда тотал экстраперитонеал герниопластика (e-ТЕР) қорин бўшлиғи ва кичик чаноқ аъзоларида ўтказилган операциялар туфайли ривожланган битишма жараёнида, ТАРР эса бир вақтнинг ўзида симультан амалиётларни бажариш зарурати туғилганда ва икки томонлама чурраларда асосланган. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши: Самарқанд шахар тиббиёт бирлашмаси (29.11.2024 й. 4467-7-107-TB/2024-сон буйруғи) ва Самақанд вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази (20.11.2024 й. 423-U-сон буйруқ) билан амалий фаолиятига жорий қилинган. Ижтимоий самарадорлиги: агар эндовидеожарроҳлик операцияларига зарурият туғилса икки томонлама чов чурраси учун ТАРР устувор ҳисобланади. Иқтисодий самарадорлиги: трансабдоминал преперитонеал герниопластика усулини қўлланган операциясидан кейинги даврда асоратлар тубдан қисқаришини инобатга олсак, асосий гурухдаги беморларда бюджет ва бюджетдан ташқари маблағлар 35% қисқартиришликка эришилди. Хулоса: ТАРР ва ТЕРнинг афзалликлар ва камчиликларини ҳисобга олган ҳолда чов чурралари учун эндивидеожарроҳлик операциялари усулини танлаш алгоритми даволаш сифатининг юқори даражасига ва гематомалар сонини камайтиришга имкон берди. ТАРР гуруҳлари 8,6 % дан 3,7% гача, ТЕР гуруҳларида- е-ТЕР 7,6%дан 5,7% гача ва преперитонеал бўшлиқ диссекцияси билан (ТАРР гуруҳларида 8,6 %дан 7,4 гача, ТЕР- е-ТЕР гуруҳларида 13,5 % дан 5,7 % гача).
тўртинчи илмий янгилик: чов чуралари учун эндовидеожарроҳлик операцияларини танлашда дифферинциал ёндашувнинг клиник самарадорлиги операция вақтида ва операциядан кейинги ўртача 17,2±3,8 ойлик кузатув билан ТАРР ва е-ТЕР гуруҳларида чурранинг такрорланиш частотаси  2,1 % га камайтириш орқали исботланган. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши: Самарқанд шахар тиббиёт бирлашмаси (29.11.2024 й. 4467-7-107-TB/2024-сон буйруғи) ва Самақанд вилоят кўп тармоқли тиббиёт маркази (20.11.2024 й. 423-U-сон буйруқ) билан амалий фаолиятига жорий қилинган. Ижтимоий самарадорлиги: чов чурраси учун эндовидеожарроҳлик операцияларини танлашга дифференциал ёндашув орқали операция вақтидаги, операциядан кейинги ва рецидивни камайтириш  клиник натижаларни яхшилаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: реабилитация муддатларининг қисқариши туфайли беморларни стационар шароитда даволаш одатда умумий ўртача 4568400 сўм  сарфланади. Йиллик иқтисодий кўрсаткич эса ўз навбатида 20% гача бюджет маблағларини тежашга олиб келади. Хулоса: ТАР билан операциядан кейинги ўртача 17,2±3,8 ойлик кузатув билан ТАРР ва е-ТЕР гуруҳларида чурранинг такрорланиш частотаси  2,1 %ни ташкил этади. ТАРР ва ТЕР ретроспектив гуруҳларида чурранинг такрорланиш частотаси сезиларили фарқларга эга эмас (мос равишда 2,3% ва 2,4 %) аммо чов чурраларининг эндовидеожарроҳлик герниопластика операция усулини танлашга дифференциал ёндашувнинг клиник самарадорлигини исботловчи тадқиқотга қараганда юқори.

Yangiliklarga obuna bo‘lish