Иногамов Донат Джураевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): «Мустақиллик йилларида Ўзбекистон симфоник оркестр маданияти», 17.00.02–Мусиқа санъати (санъатшунослик фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2019.1.PhD/San66.
Илмий раҳбар: Галушенко Ирина Георгиевна, санъатшунослик фанлари номзоди, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон давлат консерваторияси.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон давлат консерваторияси, PhD.27.09.2024.San.54.01
Расмий оппонентлар: Ташматова Азатгул Рахимовна, санъатшунослик фанлари доктори, профессор; Ганиева Лола Мухсинджановна, санъатшунослик фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Юнус Ражабий номидаги Ўзбек миллий мусиқа санъати институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади мустақиллик йилларида миллий симфоник оркестри, Ўзбекистон Давлат симфоник оркестри, Ёшлар симфоник оркестри, Алишер Навоий номидаги Давлат академик Катта театри, Ўзбекистон Давлат Консерваториясининг Мусиқий театр-студиясининг симфоник оркестри каби етакчи ансамбллар фаолияти асосида симфоник оркестр маданиятини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мусиқий тембр, динамика ва суръатлар орқали ифодаланувчи увертуралар ҳамда сюиталар симфоник оркестр ижрочилиги жараёнида инсонпарварлик ғоялари, ватанпарварлик, она юртга муҳаббат, дўстлик ва ҳамжиҳатлик туйғуларини юксак бадиий даражада тараннум этиши, ушбу жараёнда ижрочи ва дирижёр ўртасидаги ижодий алоқадорлик мусиқанинг мазмуний бойлигини очиб берувчи, эмоционал ифоданинг чуқурлигини таъминловчи психологик асослар билан чамбарчас боғлиқ эканлиги далилланган;
симфоник оркестрлар таркибий қисмларнинг турли хил репертуар яратиш техникаси ижро жараёнининг кўп қатламли тузилишига асосланган оркестр ижрочилик тизимининг синтезли табиатидан келиб чиққан ҳолда концерт-ижро, ижтимоий-коммуникатив, интеграциявий-машқ ва интерпретатив-ижодий функсиялар билан мазмун жиҳатдан ўзаро боғлиқ эканлиги далилланган;
филармоник ва театр симфоник оркестрларининг ривожланиши маданий тараққиёт жараёнининг бадиий эҳтиёж ва эстетик талабига кўра профессионал ижрочилик амалиётининг репертуар асосида шаклланиш жараёнига бевосита таъсир кўрсатганлиги аниқланган;
Ўзбекистон симфоник оркестр маданиятининг шаклланиш ва тараққий этиш босқичлари замонавий мусиқа маданияти ривожланишида симфоник оркестрларнинг интенсив концерт фаолиятини баҳолаш натижаларига кўра оркестр гуруҳларининг миллий ва жаҳон мусиқий анъаналарини уйғунлаштиришдаги ўзига хослиги сабабли амалий ижро тажрибаси илмий аҳамиятга эга эканлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Мустақиллик йилларида Ўзбекистон симфоник оркестр маданиятини” тадқиқоти бўйича олинган илмий натижалар асосида:
мусиқий тембр, динамика ва суръатлар орқали ифодаланувчи увертуралар ҳамда сюиталар симфоник оркестр ижрочилиги жараёнида инсонпарварлик ғоялари, ватанпарварлик, она юртга муҳаббат, дўстлик ва ҳамжиҳатлик туйғуларини юксак бадиий даражада тараннум этиши, ушбу жараёнда ижрочи ва дирижёр ўртасидаги ижодий алоқадорлик мусиқанинг мазмуний бойлигини очиб берувчи, эмоционал ифоданинг чуқурлигини таъминловчи психологик асослар билан чамбарчас боғлиқ эканлиги Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмасида фаолият юритаётган композиторлар ва мусиқашунослар шўба мажлисларида фойдаланилган (Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмасининг 2021-йил 19-октябрдаги 01-04/118-201-сон маълумотномаси). Натижада ёш композиторлар, мусиқашунослар, ўқувчилар, лицей ва коллежлар, мусиқа ва санъат мактаблари ўқувчилари Ўзбекистон Миллий симфоник оркестри фаолиятига бағишланган диссертация материаллари асосида тадқиқотнинг илмий консепсиясига мос келадиган маълумотларга эга бўлган;
симфоник оркестрлар таркибий қисмларнинг турли хил репертуар яратиш техникаси ижро жараёнининг кўп қатламли тузилишига асосланган оркестр ижрочилик тизимининг синтезли табиатидан келиб чиққан ҳолда концерт-ижро, ижтимоий-коммуникатив, интеграциявий-машқ ва интерпретатив-ижодий функсиялар билан мазмун жиҳатдан ўзаро боғлиқ эканлиги Ўзбекистон миллий телерадиокомпзнияси “Ўзбекистон 24” телеканалининг 2022-йил 27-апрелдаги “Ўзбекистон ёшлари” дастури ссенарийсида фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпзнияси “Ўзбекистон 24” телерадиоканали давлат муассасасининг 2022-йил 5-майдаги №03-09-251-сон маълумотномаси). Натижада кўрсатув иштирокчилари ва телетомошабинларида мусиқий тарбиялашга қаратилган Опен Аир концертлари аҳамияти мусиқий қадриятлар ва дунё маданиятлари билан боғлиқ анги илмий маʼлумотларга эга бўлишларига эришган;
филармоник ва театр симфоник оркестрларининг ривожланиши маданий тараққиёт жараёнининг бадиий эҳтиёж ва эстетик талабига кўра профессионал ижрочилик амалиётининг репертуар асосида шаклланиш жараёнига бевосита таъсир кўрсатганлиги Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмасида фаолият юритаётган композиторлар ва мусиқашунослар шўба мажлисларида фойдаланилган (Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмасининг 2021-йил 19-октябрдаги 01-04/118-201-сон маълумотномаси). Натижада телетомошабинларда замонавий Ўзбекистон композиторларининг симфоник оркестрлар томонидан мусиқий ижрочилиги хусусида қизиқарли маълумотлар ва муайян таассуротлар шаклланган;
Ўзбекистон симфоник оркестр маданиятининг шаклланиш ва тараққий этиш босқичлари замонавий мусиқа маданияти ривожланишида симфоник оркестрларнинг интенсив концерт фаолиятини баҳолаш натижаларига кўра оркестр гуруҳларининг миллий ва жаҳон мусиқий анъаналарини уйғунлаштиришдаги ўзига хослиги сабабли амалий ижро тажрибаси илмий аҳамиятга эга эканлиги Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театри оркестрида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигининг 2022-йил 10 февралдаги 01-11-05-264-сон маълумотномаси). Натижада телетомо-шабинларда замонавий Ўзбекистон композиторларининг симфоник оркестрлар томонидан маданияти сифатини оширишга симфоник оркестрларнинг қизғин концерт фаолияти юксак самаралар берисини ҳақида қизиқарли маълумотлар ва муайян таассуротларга эга бўлган.