Ўктамов Сардор Махмуджоновичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Мобил микроГЭСлар учун турбина конструксиясини такомиллаштириш ва уларни лойиҳалаш усулларини ишлаб чиқиш”, 05.02.02 – “Механизмлар ва машиналар назарияси. Машинашунослик ва машина деталлари” ихтисослиги.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.3.PhD/Т3113.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети хузуридаги DSc.03/30.12.2019.Т.03.04. рақамли Илмий Кенгаш.
Илмий раҳбар: Умурзақов Акрамжон Хакимович, техника фанлари доктори, доцент.
Расмий оппонентлар: Алимухамедов Шавкат Пирмухамедович, техника фанлари доктори, профессор; Мухамедов Жабирхон, техника фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат техника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади табиий оқаётган сув оқимларига мўлжалланган гидромашина (мобил микроГЭС) лар учун турбина конструксияси ва уни лойиҳалаш усулларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
табиий ҳолда эркин оқаётган сувнинг кинетик энергиясини электр энергияга айлантирувчи, ишчи органлари сувга тўлиқ ботириб қўйиладиган мобил гидродвигателнинг рационал конструксияси ишлаб чиқилган;
ишлаб чиқилган мобил микроГЭСлар учун оқим тезлигига, ишлаш шароитига ва олинадиган қувватга қараб танланадиган ишчи органларини параметрик қийматлари паррак қанотчалари ўрнатилган валга нисбатан 45º-60º бурчак остида ҳамда парраклар орасидаги масофа 45-50 см бўлиши олинадиган қувватнинг (энергиянинг) максимал даражада бўлиш шартидан келиб чиққан ҳолда илмий асосланган;
гидромашина юритмасини ҳаракатлантирувчи валидаги буровчи моментни ҳосил қиладиган кучларнинг ташкил этувчилари кинетостатика тамойиллари асосида аниқланган ҳамда улар билан механизм звеноларининг геометрик, кинематик ва энергетик параметрлари орасидаги боғланишларни аниқлайдиган математик ифодалар ишлаб чиқилган;
юритмасида тасмали ва занжирли узатмаси бўлган гидромашинанинг динамик масаласи икки массали механик тизим сифатида қаралиб, мобил микроГЭС парраклари бурчак тезлигининг ўзгариш қонунияти генератордаги технологик қаршилик кучи моменти ва тасмали узатманинг деформацион ҳамда диссипатив хусусиятларига боғлиқ равишда аниқланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Мобил микроГЭСлар учун турбина конструксиясини такомиллаштириш ва уларни лойиҳалаш усулларини ишлаб чиқиш бўйича олинган натижалар асосида:
Табиий сув оқимларида ишлаш имкониятига эга гидромашинанинг конструксиясини техник ечимига Ўзбекистон Республикасининг фойдали модели учун патент олинган (“Оқувчи муҳит энергиясини узатувчи қурилма”, ФАП 2535. 26.01.2024 йил.). Натижада эркин оқувчи сувларда ишлаш имкониятига эга гидромашинанинг конструксиясини ишлаб чиқиш имкони яратилган;
Тадқиқот натижалари асосида тайёрланган мобил микроГЭС Наманган вилоятининг Чортоқ туманидаги “Чорсу” МФЙда (2024-йил 15-июлдаги далолатномаси) жорий этилган (Ўзбекистон маҳаллалари уюшмасининг 2024-йил 19-августдаги 02-02-01/842 –сонли маълумотномаси). Натижада экологияга зарар келтирилмаган ҳолда, қурилманинг ён атрофлари ободонлаштирилиб, муқобил энергия манбаларидан самарали фойдаланиб келинмоқда. Гидромашина ишлаб чиқараётган электр энергияси маҳалла кўчаларини ёритишда ишлатилмоқда.