Акполатов Бахытбай Даулетбаевичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар.  
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Аграр тармоқ барқарорлигини таъминлашда кичик бизнеснинг истиқболли йўналишлари (Қорақалпоғистон Республикаси мисолида)”, 08.00.04 – “Қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти” ва 08.00.15 – “Тадбиркорлик ва кичик бизнес иқтисодиёти” (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.2.PhD/Iqt4014.
Илмий раҳбар: Сауханов Жанибек Казиевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/30.01.2020.I.20.06.
Расмий оппонентлар: Аскаров Назимжон Ниёзович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Атаев Жасур Эркинович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент. 
Етакчи ташкилот: Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: Қорақалпоғистон Республикасида аграр тармоғи барқарорлигини таъминлашда ҳудуддаги кичик бизнес фаолиятининг истиқболли йўналишлари бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
аграр соҳада кичик бизнес субъектлари фаолиятини ташкил этишда асосий  қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг мавсумийлик даражасига кўра “мавсумийлик тебранишлари жуда юқори” (≥75%), “юқори даражадаги мавсумийлик (50%–75%), “ўртача мавсумийлик” (25%–50%), “паст даражадаги мавсумийлик” (<25%) гуруҳларига кўра ёндашиш орқали барқарорлигини таъминлаш асосланган; 
аграр тармоқдаги кичик бизнес субъектлари фаолиятига рақамли агротехнологияларни жорий этиш орқали технологик афзалликлар билан бир қаторда ҳосилдорликни ўртача 15–20% га ошириш ҳамда сув сарфини 25–40% га камайтириш имконини берувчи иқтисодий, экологик ва ижтимоий жиҳатлар асосланган;
кичик бизнес ёрдамида аграр тармоқдаги қисқа қиймат занжирлари орқали бевосита истеъмолчига етказиш тизимини ривожлантириш асосида нархлар барқарорлигини таъминлаш, оралиқ воситачилар сонини камайтириш ва кичик бизнес фойдасини ошириш, кичик фермерлар даромадини 25–30 фоизгача кўпайтириш таклифи асосланган; 
Қорақалпоғистон Республикасида қишлоқ хўжалиги тармоғида фаолият юритаётган кичик бизнес субъектлари миқдор ва сифат кўрсаткичларининг кўп вариантли эконометрик моделлари асосида 2030 йилга қадар прогноз қийматлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Қорақалпоғистон Республикасида аграр тармоғи барқарорлигини таъминлашда ҳудуддаги кичик бизнес фаолиятининг истиқболли йўналишлари бўйича ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялар асосида: 
аграр соҳада кичик бизнес субъектлари фаолиятини ташкил этишда асосий қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг мавсумийлик даражасига кўра “мавсумийлик тебранишлари жуда юқори” (≥75%), “юқори даражадаги мавсумийлик (50%–75%), “ўртача мавсумийлик” (25%–50%), “паст даражадаги мавсумийлик” (<25%) гуруҳларига кўра ёндашиш орқали барқарорлигини таъминлаш таклифи Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги амалиётида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 15 сентябрдаги 02/013-3439-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида аграр тармоқда кичик бизнесни ривожлантириш орқали қишлоқ жойларда иш ўринларини кўпайтириш, аҳолининг даромад манбалари диверсификациялаш, қишлоқ инфратузилмасини ривожлантириш, бу орқали стратегик ижтимоий-иқтисодий мақсадларга эришиш орқали тармоқда тадбиркорликни ривожланишининг ташкилий-ҳуқуқий асосларини шакллантириш бўйича босқичлари асослаб берилган;
аграр тармоқдаги кичик бизнес субъектлари фаолиятига рақамли агротехнологияларни жорий этиш орқали технологик афзалликлар билан бир қаторда ҳосилдорликни ўртача 15–20% га ошириш ҳамда сув сарфини 25–40% га камайтириш имконини берувчи иқтисодий, экологик ва ижтимоий жиҳатлар бўйича таклифи Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги амалиётида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 15 сентябрдаги 02/013-3439-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари бозорида иштирок этувчи асосий субъектлар ва улар ўртасидаги иқтисодий муносабатларнинг тавсифи, ҳаракат траекторияси ва қарор қабул қилиш механизмлари бозордаги ҳолатни шакллантирувчи ва ривожланишига таъсир этувчи омилларнинг иқтисодий, ташкилий-бошқарув, ижтимоий-демографик, технологик ва экологик, институционал ва ҳуқуқий кўринишларини аниқлаб бериш орқали кичик бизнесни янада ривожланиш имкониятларидан фойдаланиш имкониятлари қабул қилинган;
кичик бизнес ёрдамида аграр тармоқдаги қисқа қиймат занжирлари орқали бевосита истеъмолчига етказиш тизимини ривожлантириш асосида нархлар барқарорлигини таъминлаш, оралиқ воситачилар сонини камайтириш ва кичик бизнес фойдасини ошириш, кичик фермерлар даромадини 25–30 фоизгача кўпайтириш таклифи Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги амалиётида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 15 сентябрдаги 02/013-3439-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида республикада яшовчанлик коэффициенти 68,1% га етиши ва сўнгги 15 йилда 45,3 пунктга ошгани, фаоллик коэффициенти эса 95,2% га етиши орқали 6,3 пунктга ошгани, бу икки кўрсаткич ўртасида жуфт корреляция коэффициентлари 0,68 га тенглиги тадқиқот натижаси сифатида қабул қилинган;
Қорақалпоғистон Республикасида қишлоқ хўжалиги тармоғида фаолият юритаётган кичик бизнес субъектлари миқдор ва сифат кўрсаткичларининг кўп вариантли эконометрик моделлари асосида 2030 йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз қийматлари бўйича таклиф Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги амалиётида фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 15 сентябрдаги 02/013-3439-сон маълумотномаси). Прогноз натижаларига кўра кейинги олти йилда қишлоқ хўжалигида яратилган маҳсулот ҳажми 1,17 баробарга, бандлар сони 1,05 баробарга ошиши таъминланади. Шунингдек, соҳада асосий капиталга киритилган инвестициялар ҳажми эса 1,60 баробарга ошиши кузатилади. Қишлоқ хўжалигида етиштирилган маҳсулотни кейинги беш йилда 17 фоизга ошиши учун унинг ўртача ўсиш даражаси 3,2 фоизни ташкил қилиши талаб қилинади. Бу қийматлар асосида ушбу кўрсаткичларнинг истиқболдаги прогноз қийматларини шакллантиришга муайян даражада хизмат қилган.