Суюнов Бехзод Абдумаджитовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертациясиҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):  “Турар-жой кўчмас мулк обектларини баҳолаш хизматлари самарадорлигини ошириш усулларини такомиллаштириш” 08.00.05 - Хизмат кўрсатиш тармоқлари иқтисодиёти. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:  B2024.2.PhD/Iqt4245  
Илмий раҳбар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Бектемиов Абдумалик
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат архитектура-қурилиш университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти, DSc.03/25.12.2024.I.18.01
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Пардаев Мамаюнус Қаршибоевич; иқтисодиёт фанлари доктори,профессор Давлетов Исломбек Халикович
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти
Диссертация йўналиши: илмий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади 
турар-жой кўчмас мулк обектларини баҳолаш хизматлари самарадорлигини ошириш усулларини такомиллаштириш бўйича илмий-услубий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
кўчмас мулкни бозор баҳосига таъсир қилувчи таянч омилларни танлаб олиш усули унинг ҳаётий даври, эксперт сўровини баҳолаш Лоренс Парето усулидан фойдаланган ҳолда такомиллаштирилган; 
кўчмас мулкнинг бир-бирлик майдони (1 кв.м.) учун нарх кўрсаткичларини аниқлаш усули унинг бирламчи ва иккиламчи бозорга таълуқлилиги, турар-жойларнинг эскириш даражаси, талаб ва таклиф, нарх индексларига асосан такомиллаштирилган;
кўчмас мулкни баҳолаш хизматлари самарадорлигини ошириш усулларини ривожлантириш амалга оширилган ҳамда кўчмас мулк баҳосини аниқлашнинг харажатлар ёндашуви мулкнинг эскириш даражасини баҳолаш модели асосида такомиллаштирилган;
кўчмас мулк бозорида мулкни баҳолашга таъсир этувчи омилларни аниқлаш, уларнинг таъсир даражасини баҳолаш усули такомиллаштирилган ва  келгуси даврлар учун прогноз кўрсатгичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Турар-жой кўчмас мулк обектларини баҳолаш хизматлари самарадорлигини ошириш усулларини такомиллаштиришнинг методологик масалалари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
кўчмас мулкнинг бозор қийматини шакллантирувчи асосий омиллар тизимлаштирилган, шунингдек, баҳолаш самарадорлигини ошириш мақсадида ушбу омилларнинг бинонинг бозор қийматига таъсирини аниқлаш бўйича услубий тавсиялар ишлаб чиқилган. Ушбу тавсиялар Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар ассосиасияси томонидан амалий  фаолиятда қўллаш учун жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар ассосиасиясининг 2023 йил 2 ноябрдаги 39/11-2023-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий тавсиянинг амалиётга жорий этилиши баҳолаш ҳисоб-китобларининг ҳаққонийлиги ва обективлигини 10-12% га оширади;
Самарқанд шаҳрининг бирламчи ва иккиламчи кўчмас мулк бозорларида 1 кв.метр турар жой майдони учун таклиф этилаётган нарх меёрлари Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар уюшмаси томонидан мулкни баҳолашда маълумотлар базасини кенгайтириш мақсадида қабул қилинган. (39/11-2023-сонли маълумотнома. Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар уюшмаси, 2023 йил 2 ноябр);
харажатлар усули ёрдамида кўчмас мулк қийматининг пасайишини тўғри аниқлаш имконини берувчи эскириш даражасини аниқлашнинг такомиллаштирилган модели Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар ассосиасияси томонидан баҳолаш амалиётида қўллаш учун қабул қилинган (39/11-2023-сон маълумотнома). Мазкур тавсиянинг амалиётда қўлланилиши обект ҳаёт циклининг барча босқичларида баҳолашнинг тўғрилигини оширади, баҳоловчи ташкилотлар фаолиятига нисбатан шикоятларнинг камайишига олиб келади;
кўчмас мулк қийматига омилларнинг таъсир даражасини аниқлашнинг такомиллаштирилган усули ва ишлаб чиқилган прогноз кўрсаткичлари Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар ассосиасияси ва "Баҳолаш Эхперт," "Диллер сармоя", "Самхолис баҳо" МЧЖ томонидан баҳолаш амалиётида қўллаш учун қабул қилинган (Ўзбекистон Республикаси Баҳоловчи ташкилотлар ассосиасиясининг 2023 йил 2 ноябрдаги 39/11-2023-сонли маълумотномаси ҳамда Баҳоловчи ташкилотларнинг №12/05.11.2023 ва №7/22.09.2023 далолатномалари).Ушбу тавсиялардан фойдаланиш баҳолаш хизматларини кўрсатувчи ташкилотларга турар-жой кўчмас мулки қийматини аниқлашнинг услубий асосларини кенгайтириш имконини берди ва уй-жойларни холисона баҳолаш имкониятини янада оширди. Натижада мижозлар ва сотувлар сонини  йилига 4-6 фоизга ўсишига эришилади.