Zakirxodjaev Murod Asralovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I.    Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Bolalarda yassi oyoqlikni klinikasi, tashxislash va kompleks davolash», 14.00.22 – Travmatologiya va ortopediya (tibbiyot fanlari).
Ilmiy rahbar: Djuraev Axrarbek Maxmutovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi.
IK faoliyat ko‘rsatgan muassasa nomi, IK raqami: Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi, DSc.04/30.12.2019.Tib.62.01.
Rasmiy opponentlar: Asilova Saodat Ubayevna, tibbiyot fanlari doktori, professor; Umarov Fayzulla Xabibullaevich, tibbiyot fanlari doktori.
Yetakchi tashkilot: Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II.    Tadqiqotning maqsadi:  bolalarda yassi oyoqlikni erta tashxislash va kompleks davolash natijalarini yaxshilashdan iborat.
III.    Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bolalarda yassi oyoqlikni tashxislashda kompyuter plantografiyasi va podometriyasidan foydalangan xolda takomillashtirilgan diagnostika va bosqichli gips bog‘lamlaridan foydalangan xolda bajariladigan davolash  taktikasi samaradorligi davolash muddati va davomiyligi, bolaning yoshi, biriktiruvchi to‘qima metabolizmi holatiga bog‘liq ekanligi isbotlangan;
yassi oyoqlik bo‘lgan bolalar peshobida bo‘ladigan biokimyoviy o‘zgarishlar kasallik darajalari va turlariga nisbatan bog‘liqligi va o‘zgaruvchanligi aniqlangan, bunda yassi oyoqlikda glyukozaminglikanlar faolligining pasayishi, peshob miqdorida ularning oshishi va natijada natijada qonda glikoproteidlar etishmasligi isbotlangan; 
kollagen tolalarning asosiy komponenti bo‘lib hisoblangan prolin va oksiprolinning peshobdagi miqdorini oshishi uni kollagen tolalardagi prolinni parchalanishi tiklanishidan ko‘ra yuqori ekanligini va uning peshob orqali orqali chiqib ketishi asoslangan;
bolalarda yassi oyoqlikda miografik tekshirishlar natijasida oyoq mushaklari qo‘zg‘aluvchanligining pasayishi va bu xolat yassi oyoqlikni kelib chiqishidagi asosiy omillardan biri ekanligi isbotlangan.
IV.    Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:  
Sog‘likni saqlash vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 2025 yilning 15 fevralidagi 12-son ma’lumotnomasi xulosasiga  asosan (Sog‘likni saqlash vazirligiga Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy amaliy tibbiyot markazi tomonidan 2025 yilning 27 yanvarida 03/76-sonli xati yuborilgan):
birinchi ilmiy yangilik: bolalarda yassi oyoqlikni tashxislashda kompyuter plantografiyasi va podometriyasidan foydalangan xolda takomillashtirilgan diagnostika va bosqichli gips bog‘lamlaridan foydalangan xolda bajariladigan davolash  taktikasi samaradorligi davolash muddati va davomiyligi, bolaning yoshi, biriktiruvchi to‘qima metabolizmi holatiga bog‘liq ekanligi isbotlangan. Natijalar Andijon viloyati  Nogironligi bo‘lgan shaxslarni peabilitatsiya qilish va protezlash markaziga  (20-son buyrug‘i, 24.10.2020 yil), Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy amaliy tibbiyot markazining Samarqand filialiga (57/03-son buyrug‘i, 11.10.2021 yil) amaliyotiga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi olingan natijalar yassi oyoqlik bilan bo‘lgan bolalarni tashxislash va davolash samaradorligi oshirilib,  erta konservativ davolash va reabilitatsiya qilish qoniqarsiz natijalarni kamaytirish imkonini berishi bilan asoslangan. Iqtisodiy samaradorligi  bemorlarning shifo muddatining qisqarishi tufayli 1 bemor uchun 73689 so‘mni iqtisod qilishga imkon berishi bilan asoslanadi. Xulosa: yassi oyoqligi mavjud bo‘lgan bolalarni tashxislash va davolashda taklif qilingan optimallashtirilgan taktika 1 bemor uchun 73689 so‘mga tejash imkonini bergan.
ikkinchi ilmiy yangilik: yassi oyoqlik bo‘lgan bolalar peshobida bo‘ladigan biokimyoviy o‘zgarishlar kasallik darajalari va turlariga nisbatan bog‘liqligi va o‘zgaruvchanligi aniqlangan, bunda yassi oyoqlikda glyukozaminglikanlar faolligining pasayishi, peshob miqdorida ularning oshishi va natijada natijada qonda glikoproteidlar etishmasligi isbotlangan.  Natijalar Andijon viloyati  Nogironligi bo‘lgan shaxslarni peabilitatsiya qilish va protezlash markaziga  (20-son buyrug‘i, 24.10.2020 yil), Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy amaliy tibbiyot markazining Samarqand filialiga (57/03-son buyrug‘i, 11.10.2021 yil) amaliyotiga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi olingan natijalar yassi oyoqlik bilan bo‘lgan bolalarni tashxislash va erta konservativ davolash qoniqarsiz natijalarni kamaytirish imkonini berishi bilan asoslangan. Iqtisodiy samaradorligi  bemorlarning shifo muddatining qisqarishi tufayli 1 bemor uchun 73689 so‘mni iqtisod qilishga imkon berishi bilan asoslanadi. Xulosa:  yassi oyoqligi mavjud bo‘lgan bolalarni tashxislash va davolashda taklif qilingan  optimallashtirilgan taktika 1 bemor uchun 73689 so‘mga tejash imkonini bergan.
uchinchi ilmiy yangilik: kollagen tolalarning asosiy komponenti bo‘lib hisoblangan prolin va oksiprolinning peshobdagi miqdorini oshishi uni kollagen tolalardagi prolinni parchalanishi tiklanishidan ko‘ra yuqori ekanligini va uning peshob orqali orqali chiqib ketishi asoslangan.  Natijalar Andijon viloyati  Nogironligi bo‘lgan shaxslarni peabilitatsiya qilish va protezlash markaziga  (20-son buyrug‘i, 24.10.2020 yil), Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy amaliy tibbiyot markazining Samarqand filialiga (57/03-son buyrug‘i, 11.10.2021 yil) amaliyotiga joriy etilgan.  Ijtimoiy samaradorligi olingan natijalar yassi oyoqlik bilan bo‘lgan bolalarni tashxislash va erta konservativ davolash qoniqarsiz natijalarni kamaytirish imkonini berishi bilan, olingan natijalar yassi oyoqlik bilan bo‘lgan bolalarda kasallikning rivojlanishini oldini olish natijasida davolash samaradorligining oshishi bilan asoslanadi. Iqtisodiy samaradorligi  bemorlarning shifo muddatining qisqarishi tufayli 1 bemor uchun 73689 so‘mni iqtisod qilishga imkon berishi bilan asoslanadi. Xulosa: yassi oyoqligi mavjud bo‘lgan bolalarni tashxislash va davolashda taklif qilingan optimallashtirilgan taktika 1 bemor uchun 73689 so‘mga tejash imkonini bergan.
to‘rtinchi ilmiy yangilik: bolalarda yassi oyoqlikda miografik tekshirishlar natijasida oyoq mushaklari qo‘zg‘aluvchanligining pasayishi va bu xolat yassi oyoqlikni kelib chiqishidagi asosiy omillardan biri ekanligi isbotlangan.  Natijalar Andijon viloyati  Nogironligi bo‘lgan shaxslarni peabilitatsiya qilish va protezlash markaziga  (20-son buyrug‘i, 24.10.2020 yil), Respublika ixtisoslashtirilgan travmatologiya va ortopediya ilmiy amaliy tibbiyot markazining Samarqand filialiga (57/03-son buyrug‘i, 11.10.2021 yil) amaliyotiga joriy etilgan. Ijtimoiy samaradorligi o‘sayotgan organizmda yassioyoqlikning oyoq panjasi anatomik tuzilmalari o‘zgarishlarini korreksiyalashda, ulardagi postnatal o‘sish va shakllanish jarayonlarini boshqarishda, funksional buzilishlarning oldini olishda, shuningdek, vujudga kelishi mumkin bo‘lgan deformatsiyalar prognozi va profilaktikasining samarasi bilan asoslangan. Iqtisodiy samaradorligi  bemorlarning shifo muddatining qisqarishi tufayli 1 bemor uchun 73689 so‘mni iqtisod qilishga imkon berishi bilan asoslanadi. Xulosa:  yassi oyoqligi mavjud bo‘lgan bolalarni tashxislash va davolashda taklif qilingan  optimallashtirilgan taktika 1 bemor uchun 73689 so‘mga tejash imkonini bergan.