Ураков Джахонгир Ражабовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш борасидаги фаолиятини ташкиллаштириш масалалари”, “12.00.07 – Суд ҳокимияти. Прокурор назорати. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш фаолиятини ташкил этиш. Адвокатура” ихтисослиги (юридик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.2.PhD/Yu1467.
Илмий раҳбар: Джураев Ихтиёр Бахтиёрович, юридик фанлар доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат юридик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат юридик университети, DSc.07/13.05.2020.Yu.22.03.
Расмий оппонентлар: Абзалова Хуршида Мирзиятовна – юридик фанлар доктори, профессор; Довудова Дилзода Сулаймановна – юридик фанлар доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш борасидаги фаолиятини комплекс ўрганиш ва тадқиқ этиш ҳамда такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш бўйича фаолиятни мувофиқлаштириш зарурати сабабли “ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш борасидаги фаолиятни мувофиқлаштириш”ни прокуратура органларининг асосий фаолият йўналишларидан бири сифатида белгилаш лозимлиги асослантирилган;
ёшларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини оширишда прокуратура органларининг иштироки муҳимлиги сабабли уларнинг жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтиришда иштирок этиши “қонун устуворлигини таъминлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактика қилиш, жиноятчиликка қарши курашиш бўйича мунтазам равишда аҳоли билан учрашувлар ташкил этиш” орқали амалга оширилиши лозимлиги асослантирилган;
прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш борасидаги фаолиятида ахборот тизимларини жорий этиш, давлат органлари ва ташкилотлар билан электрон ахборот алмашинув тизимини йўлга қўйиш, бу йўналишдаги фаолият самарадорлигини ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда таҳлил қилиб бориш зарурияти сабабли прокуратура органлари фаолиятига замонавий технологияларни жорий этиш, назорат қилиш объектлари фаолиятини рақамлаштириш орқали прокуратура органларининг назорат функцияларини такомиллаштириш, ахборот тизимлари ва маълумотлар баъзаларини интеграция қилиш орқали давлат органлари ва ташкилотлардан зарур маълумотларни тезкорлик билан олишни йўлга қўйиш лозимлиги асослантирилган;
ёшлар билан манзилли ва тизимли профилактика ишларини олиб бориш зарурияти сабабли алоҳида тоифадаги шахслар, жумладан, ёшлар билан манзилли, таъсирчан ишларни тизимли ташкил қилиш маҳаллаларда жиноятчиликни жиловлаш ва хавфсиз муҳитни яратиш борасидаги фаолиятнинг устувор йўналишларидан бири сифатида белгилаш лозимлиги асослантирилган.
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши.
ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш бўйича фаолиятни мувофиқлаштириш зарурати сабабли “ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш борасидаги фаолиятни мувофиқлаштириш”ни прокуратура органларининг асосий фаолият йўналишларидан бири сифатида белгилаш зарурлиги тўғрисидаги таклифдан Ўзбекистон Республикасининг “Прокуратура тўғрисида”ги Қонуни (янги таҳрир) лойиҳаси 15-моддаси 1-қисмининг олтинчи хатбошисини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг 2025-йил 9-январдаги 27/2-4-25-сон далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий этилиши ҳуқуқбузарликлар профилактикаси ва жиноятчиликка қарши кураш борасидаги фаолиятни мувофиқлаштиришни прокуратура органларининг асосий фаолият йўналишларидан бири сифатида белгиланишига ҳамда прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
ёшларнинг ҳуқуқий онги ва ҳуқуқий маданиятини оширишда прокуратура органларининг иштироки муҳимлиги сабабли уларнинг жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтиришда иштирок этиши “қонун устуворлигини таъминлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва профилактика қилиш, жиноятчиликка қарши курашиш бўйича мунтазам равишда аҳоли билан учрашувлар ташкил этиш” орқали амалга оширилиши лозимлиги ҳақидаги таклифдан Ўзбекистон Республикасининг “Прокуратура тўғрисида”ги Қонуни (янги таҳрир) лойиҳаси 73-моддасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг 2025-йил 9-январдаги 27/2-4-25-сон далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий этилиши прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликнинг барвақт олдини олиш, профилактика қилиш фаолиятини янада такомиллаштиришга хизмат қилган;
прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга ошириш борасидаги фаолиятида ахборот тизимларини жорий этиш, давлат органлари ва ташкилотлар билан электрон ахборот алмашинув тизимини йўлга қўйиш, бу йўналишдаги фаолият самарадорлигини ахборот тизимларидан фойдаланган ҳолда таҳлил қилиб бориш зарурияти сабабли прокуратура органлари фаолиятига замонавий технологияларни жорий этиш, назорат қилиш объектлари фаолиятини рақамлаштириш орқали прокуратура органларининг назорат функцияларини такомиллаштириш, ахборот тизимлари ва маълумотлар баъзаларини интеграция қилиш орқали давлат органлари ва ташкилотлардан зарур маълумотларни тезкорлик билан олишни йўлга қўйиш лозимлиги тўғрисидаги таклифдан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 3 ноябрдаги ПФ–204-сон Фармони билан тасдиқланган “Рақамли прокуратура – 2030” стратегияси лойиҳаси 2-боби учинчи, тўртинчи ва еттинчи хатбошилари лойиҳаларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг 2025-йил 11-ноябрдаги 27/2-308-25-сон далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий этилиши прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолиятида ахборот тизимларидан кенг фойдаланишга ҳамда мазкур йўналишдаги фаолиятнинг тезкорлиги, самарадорлиги ва натижадорлигига хизмат қилган;
ёшлар билан манзилли ва тизимли профилактика ишларини олиб бориш зарурияти сабабли алоҳида тоифадаги шахслар, жумладан, ёшлар билан манзилли, таъсирчан ишларни тизимли ташкил қилиш маҳаллаларда жиноятчиликни жиловлаш ва хавфсиз муҳитни яратиш борасидаги фаолиятнинг устувор йўналишларидан бири сифатида белгилаш лозимлиги ҳақидаги таклифдан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 3-январдаги ПҚ–1-сон қарори билан тасдиқланган Криминоген вазияти мураккаб маҳаллаларда жиноятларнинг олдини олиш бўйича манзилли чоралар концепцияси 7-банди тўртинчи хатбошиси лойиҳасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг 2025-йил 11-ноябрдаги 27/2-308-25-сон далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий этилиши прокуратура органларининг ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти самарадорлигини оширишга ва маҳаллаларда ёшлар билан манзилли ҳамда тизимли ишларни ташкил этишга хизмат қилган.