Мардонова Дилрабо Ширинбоевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Меҳмонхона бизнесида хизматлар самарадорлиги ва сифатини ошириш механизмини такомиллаштириш”, 08.00.17 – Туризм ва меҳмонхона фаолияти (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Iqt31632.PhD/Иқт1282
Илмий раҳбар: Эштаев Алишер Абдуғаниевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Ипак ёʻли” туризм ва маданий мерос халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: “Ипак йўли” туризм ва маданий мерос халқаро университети, DSc.33/01.02.2022.I.145.01
Расмий оппонентлар: Мирзаев Абдуллажон Топилович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Астанакулов Олим Тоштемирович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: меҳмонхона бизнесида хизматлар самарадорлиги ва сифатини ошириш механизмини такомиллаштиришга қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
республикада туризм инфратузилмасидаги мавжуд муаммоларни ҳал этиш, соҳада кўрсатилаётган хизматлар сифатини ошириш ва тўсиқсиз туризм йўналишида давлат томонидан ногиронлиги бўлган фуқароларга қўшимча рағбатлантиришлар яратиш мақсадида тадбиркорлик субъектлари томонидан меҳмонхонанинг камида учта хонаси ногиронлиги бўлган шахслар аравачасидан фойдаланиши учун қулай тарзда жиҳозланганда, эшитиш ва кўриш имкониятларини қўллаб-қувватловчи дисплей ҳамда овозли қурилмалар ўрнатилганда, ҳар бир махсус жиҳозланган хона учун юлдуз тоифасини олган меҳмонхоналарга 2 миллион сўм, юлдуз тоифасини олмаган меҳмонхоналарга 1 миллион сўм миқдорида субсидия ажратишнинг “Инcлусиве роом” моделини жорий этиш бўйича таклифлар асосланган;
мамлакатимизда тиббий ва соғломлаштириш туризми имкониятларидан тўлиқ ҳамда самарали фойдаланиш, тиббий туризм кластерлари ва меҳмонхона типидаги замонавий санаторийлар фаолиятини йўлга қўйиш, ушбу фаолият турлари билан шуғулланаётган тадбиркорлик субъектларини қўшимча қўллаб-қувватлаш тизимини яратиш мақсадида “Медиcал Сервиcе Ҳоспиталитй” дастурини амалга ошириш асосида “cонсултинг — диагностиcс — треатмент — тоур оператор — транспорт — медиcал интерпретер” хизматларини биргаликда кўрсатувчи меҳмонхона бизнеси ва тиббий туризм кластерлари фаолиятини йўлга қўйиш бўйича таклифлар далилланган;
Хорижий туристларни кенг жалб қилиш, уларга зарур шарт-шароитлар яратиш, жойлаштириш воситалари фондини кўпайтириш, соҳа йўналишидаги тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш орқали янги иш ўринларини яратиш мақсадида инвесторлар (тадбиркорлик субъектлари) томонидан фойдаланишга топширилган меҳмонхонанинг ҳар бир хонаси учун тоифасиз меҳмонхонада 10 миллион сўм, 1 юлдузли тоифага эга меҳмонхона учун 15 миллион сўм, 2 юлдузли тоифага эга меҳмонхона учун 20 миллион сўм субсидия ажратиш асосида “Грантинг оф а субсидй” усули бўйича таклифлари асосланган;
ҳудудларнинг туристлик салоҳияти ва меҳмонхона бизнеси ресурслардан самарали фойдаланиш кўрсаткичларининг прогноз ҳисоб-китоблари асосида 2030 йилгача бўлган ўрта муддатли прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ҳудудларда носталгик туризмни ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий механизмини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
республикада туризм инфратузилмасидаги мавжуд муаммоларни ҳал этиш, соҳада кўрсатилаётган хизматлар сифатини ошириш ва тўсиқсиз туризм йўналишида давлат томонидан ногиронлиги бўлган фуқароларга қўшимча рағбатлантиришлар яратиш мақсадида тадбиркорлик субъектлари томонидан меҳмонхонанинг камида учта хонаси ногиронлиги бўлган шахслар аравачасидан фойдаланиши учун қулай тарзда жиҳозланганда, эшитиш ва кўриш имкониятларини қўллаб-қувватловчи дисплей ҳамда овозли қурилмалар ўрнатилганда, ҳар бир махсус жиҳозланган хона учун юлдуз тоифасини олган меҳмонхоналарга 2 миллион сўм, юлдуз тоифасини олмаган меҳмонхоналарга 1 миллион сўм миқдорида субсидия ажратишнинг “Инcлусиве роом” моделини жорий этиш бўйича таклифлар 2024-йил 12-августдаги 498-сон “Меҳмонхона хизматларини кўрсатаётган тадбиркорлик субъектларига инфратузилмани ногиронлиги бўлган шахслар учун мослаштириш харажатларининг бир қисмини қоплаб бериш тартиби тўғрисида” вақтинчалик “Низом”га киритилган (Туризм қўмитасининг 2025-йил 28-октябрдаги 03-10-17-11095-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида мамлакатимизга инклюзив хорижий туристлар сонини 10 % ошишига эришилган;
мамлакатимизда тиббий ва соғломлаштириш туризми имкониятларидан тўлиқ ҳамда самарали фойдаланиш, тиббий туризм кластерлари ва меҳмонхона типидаги замонавий санаторийлар фаолиятини йўлга қўйиш, ушбу фаолият турлари билан шуғулланаётган тадбиркорлик субъектларини қўшимча қўллаб-қувватлаш тизимини яратиш мақсадида “Медиcал Сервиcе Ҳоспиталитй” дастурини амалга ошириш асосида “cонсултинг — диагностиcс — треатмент — тоур оператор — транспорт — медиcал интерпретер” хизматларини биргаликда кўрсатувчи меҳмонхона бизнеси ва тиббий туризм кластерлари фаолиятини йўлга қўйиш бўйича асосланган таклифлар 2024-йил 23-сентябрдаги ПҚ-335-сон “Тиббий ва соғломлаштириш туризмини янада ривожлантириш чора-тадбирлари дастури”га киритилган (Туризм қўмитасининг 2025-йил 28-октябрдаги 03-10-17-11095-сон маълумотномаси). Ушбу таклифни амалиётга жорий етиш асосида ҳудудларнинг тиббий туризм кластерлари фаолиятини йўлга қўйиш орқали қушимча ресурслар салоҳиятидан фойдаланиш самарадорлиги 1,2 бараварга ошган;
хорижий туристларни кенг жалб қилиш, уларга зарур шарт-шароитлар яратиш, жойлаштириш воситалари фондини кўпайтириш, соҳа йўналишидаги тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш орқали янги иш ўринларини яратиш мақсадида инвесторлар (тадбиркорлик субъектлари) томонидан фойдаланишга топширилган меҳмонхонанинг ҳар бир хонаси учун тоифасиз меҳмонхонада 10 миллион сўм, 1 юлдузли тоифага эга меҳмонхона учун 15 миллион сўм, 2 юлдузли тоифага эга меҳмонхона учун 20 миллион сўм субсидия ажратиш асосида “Грантинг оф а субсидй” усули бўйича асосланган таклифлар 2024-йил 15-ноябрдаги ПҚ-394-сон “Хоразм вилоятига туристлар оқимини янада ошириш ҳамда зарур шарт-шароитлар яратиш” дастурига киритилган (Туризм қўмитасининг 2025-йил 28-октябрдаги 03-10-17-11095-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида мамлакатимиз меҳмонхоналар сони 8 % ошишига эришилган;
ҳудудларнинг туристлик салоҳияти ва меҳмонхона бизнеси ресурслардан самарали фойдаланиш кўрсаткичларининг прогноз ҳисоб-китоблари асосида 2030 йилгача бўлган ўрта муддатли прогноз параметрларини қўллаш бўйича амалий тавсиялар Туризм қўмитаси томонидан ишлаб чиқилган “2025–2030 йилларда ҳудудларнинг туризм салоҳиятини изчил ўрганиш натижасида амалга оширилиши режалаштирилган чора-тадбирлар” дастури ва “Йўл хариталари”га киритилган (Туризм қўмитасининг 2025-йил 28-октябрдаги 03-10-17-11095-сон маълумотномаси). Натижада тегишли параметрларни қўллаш ҳисобига 2030-йилга қадар меҳмонхона бизнеси ресурслардан самарали фойдаланиш кўрсаткичлари асосида 15 фоизга ошириш имкониниятлари далилланган.