Narzulloev Yashin Uchqun o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon.
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga innovatsion tayyorlash texnologiyalari”, 13.00.01 – Pedagogika nazariyasi.Pedagogik ta’limotlar tarixi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.4.PhD/ Fal856
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Navoiy davlat universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Buxoro davlat pedagogika instituti, PhD.03/12.02.2025.Ped.167.01
Ilmiy rahbar: Olimov Shirinboy Sharofovich, pedagogika fanlari doktori, professor
Rasmiy opponentlar: Izbullaeva Gulchehra Valerievna pedagogika fanlari doktori, professor; Xajieva Maqsuda Sultanovna, pedagogika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Qarshi davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlashning innovatsion texnologiyalarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlashning pedagogik imkoniyatlari, o‘z-o‘zini tarbiyalash hamda keng hajmdagi ta’lim resurslardan foydalanish, individual va jamoaviy ishni tashkil etish talabalarda o‘zgarayotgan ta’lim muhitiga tez moslasha olish, mustaqil qaror qabul qilish, hamkorlikda ishlash va o‘zini doimiy rivojlantirishga tayyorlikni ifodalovchi kasbiy kompetensiyalardan iborat “Zamonaviy tyutorlik standarti” ishlab chiqish asosida aniqlangan;
ta’lim-tarbiya rezonansi bosqichlarini (tayyorlov, asosiy, kritik, yakuniy) belgilash asosida bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga innovatsion tayyorlash jarayoni “Future tyutor” o‘quv moduli ishlab chiqilib, amaliyotga tadbiq etish asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlash modeli innovatsion yondashuvga asoslangan kollaboratsiya, keys-stadi (case-study), “Portfolio”, “Blended learning”, “Gamification”, “Breyns storming”, “Deskreb” texnologiyalarini real (Trejaynor, ko'rgazmalar-va-AKTlar) tabiiy (virtual-stendlar, sun'iy-intellect-materiallari) bosma (ko'rgazmali plakatlar, panolar, chizmalar-va-sxemalar) vositasida qo‘llash orqali takomillashtirilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga innovatsion tayyorlash samaradorligi reproduktiv, produktiv, qisman izlanuvchi va kreativ mezonlar asosida qoniqarsiz, qoniqarli, yaxshi hamda a’lo darajalar o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlash, shuningdek, mustaqil topshiriqlarni bajarish ko‘rsatkichlarining dinamik o‘sishini kafolatlash orqali aniqlandi.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlashning innovatsion texnologiyalarini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy-tadqiqot natijalari asosida:
bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlashning pedagogik imkoniyatlari, o‘z-o‘zini tarbiyalash hamda keng hajmdagi ta’lim resurslardan foydalanish, individual va jamoaviy ishni tashkil etish talabalarda o‘zgarayotgan ta’lim muhitiga tez moslasha olish, mustaqil qaror qabul qilish, hamkorlikda ishlash va o‘zini doimiy rivojlantirishga tayyorlikni ifodalovchi kasbiy kompetensiyalardan iborat “Zamonaviy tyutorlik standarti”ga oid taklif va tavsiyalardan Davlat ilmiy-texnika dasturlari doirasida bajarilishi 2020-2022 yillarga mo‘ljallangan P3-202005236 raqamli “Oila psixologiyasi fanidan multimediya mahsulotini yaratish” mavzusidagi fundamental loyihasini bajarishda foydalanilgan (Buxoro davlat universitetining 3 yanvar, 2025 yildagi 01-04/21-son ma’lumotnomasi). Natijada bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlashning mazmun-mohiyati aniqlashtirilgan;
ta’lim-tarbiya rezonansi bosqichlarini (tayyorlov, asosiy, kritik, yakuniy) belgilash asosida bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga innovatsion tayyorlash jarayoni “Future tyutor” o‘quv moduli ishlab chiqilib, amaliyotga tadbiq etish bo‘yicha taklif va tavsiyalar “Tarbiyaviy ishlar texnologiyalari” darsligi mazmuniga singdirilgan va o‘quv jarayoniga tatbiq etilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2024-yil, 4-martdagi 55-son buyrug‘i). Natijada, bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga innovatsion tayyorlashning pedagogik imkoniyatlarini takomillashtirilgan modelini amaliyotga joriy etish aniqlashtirilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlash modeli innovatsion yondashuvga asoslangan kollaboratsiya, keys-stadi (case-study), “Portfolio”, “Blended learning”, “Gamification”, “Breyns storming”, “Deskreb” texnologiyalarini real (Trejaynor, ko'rgazmalar-va-AKTlar) tabiiy (virtual-stendlar, sun'iy-intellect-materiallari) bosma (ko'rgazmali plakatlar, panolar, chizmalar-va-sxemalar) vositasida amaliyotga joriy etilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025-yil, 14-yanvardagi 02/01-01-14-son ma’lumotnomasi). Natijada oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan o‘quv-metodik ta’minot mazmuni samaradorligini ta’minlashga xizmat qilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga innovatsion tayyorlash samaradorligi reproduktiv, produktiv, qisman izlanuvchi va kreativ mezonlar asosida qoniqarsiz, qoniqarli, yaxshi hamda a’lo darajalar o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlash, shuningdek, mustaqil topshiriqlarni ishlab chiqish bo‘yicha taklif va tavsiyalar “Tarbiya fanini o‘qitish metodikasi” o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan va o‘quv jarayoniga tatbiq etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025-yil, 9-iyuldagi 258-son buyrug‘i). Natijada oliy ta’lim muassasalarida bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan o‘quv-metodik ta’minot mazmuni samaradorligini ta’minlashga xizmat qilgan.