Haydarov Aziz Ravshan O‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Osenka vliyaniya morfometrii chashi vodoxranilishh na ix gidrobiologicheskiy rejim (na primere Shurtanskogo vodoxranilishha)”, 05.09.07 – “Gidravlika va muhandislik gidrologiyasi” (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.3.PhD/T4979.
Ilmiy rahbarning F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni:
Gapparov Furqat Ahmatovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.03/30.12.2019.T.10.02 raqamli Ilmiy Kengash.
Fayziev Xomitxon Musaxonovich – Toshkent arxitektura qurilish universiteti “Gidrotexnika va geotexnika muhandisligi” kafedrasi, texnika fanlari doktori, professor (05.09.07).
Adenbaev Baxtier Embergenovich– Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy Universiteti “Quruqlik gidrologiyasi va meteorologiya” kafedrasi, geografiya fanlari doktori, dotsent (11.00.03).
Yetakchi tashkilot – Qarshi davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi suv almashinuvi jarayonlarini inobatga olib suv ombori kosasi morfometriyasining gidrobiologik rejimiga ta’sirini baholashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
quyilma suv omborlari morfometrik ko‘rsatkichlari o‘zgarishining gidrologik rejimiga ta’siri baholangan;
suv almashinuvi jarayonlari va morfometrik o‘zgarishlarni inobatga olgan holda quyilma suv ombori kosasining morfometrik ko‘rsatkichlari aniqlash usuli takomillashtirilgan;
quyilma suv omborlarida suv yuza maydonini suv sathiga nisbatan o‘zgarishini inobatga olgan holda suv osti va suv usti o‘simliklar maydonining o‘zgarishini aniqlash usuli takomillashtirilgan;
suv omborining morfometrik va gidrologik xususiyatlarini hamda suv iste’molchilar talablarini inobatga olib ekspluatatsion rejimi ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Suv ombori kosasi morfometriyasining gidrobiologik rejimiga ta’sirini baholash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
Shurtan suv omborining gidrobiologik va gidroximik rejimlariga ta’sir etuvchi morfometrik ko‘rsatkichlar (Fmds, Fsayoz, hnis., Kochiq, Ksol.suv.tash., Kcho‘ziq, Kkir.oqim.) aniqlangan va hisoblashning elektron dastur ishlab chiqilgan (Suv xo‘jaligi vazirligining 2024 yil 27 sentyabrdagi 05/13–3499-son ma’lumotnomasi). Natijada, suv almashinuviga bog‘liq holda suv omborining gidrobiologik rejimini baholashga erishilgan;
suv omborlarida suv yuza maydonining suv sathiga nisbatan o‘zgarishini inobatga olib, suv osti va suv usti o‘simliklari maydonining o‘zgarishini aniqlash usuli Shurtan suv omborida va Janubiy Mirzacho‘l kanalidan foydalanish boshqarmasiga qarashli Arnasoy suv omborlarida joriy qilingan (Suv xo‘jaligi vazirligining 2024 yil 27 sentyabrdagi 05/13–3499-son ma’lumotnomasi). Natijada, suv omborlari havzasidagi suv osti va suv usti o‘tlari maydonini oldindan aniqlash imkoniyati yaratilgan;
suv ombori morfometrik va gidrologik xususiyatlarini hamda suv iste’molchilar talablarini hisobga olgan holda Shurtan suv omborida ekspluatatsion rejimi ishlab chiqilgan va suv ombori boshqarmasida joriy qilingan (Suv xo‘jaligi vazirligining 2024 yil 27 sentyabrdagi 05/13–3499-son ma’lumotnomasi). Natijada, suv omboridan xavfsiz va samarali foydalanish imkoniyati yaratilgan.
