Абдувоҳидов Беҳзоднинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Ишбилармонлик муҳитини такомиллаштириш орқали кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш”, 08.00.15  “Тадбиркорлик ва кичик бизнес иқтисодиёти”
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Iqt4818.
Илмий раҳбари: Насирходжаева Дилафруз Сабитхановна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Денов тадбиркорлик ва педагагика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/30.12.2020.I.16.02.
Расмий оппонентлар: Қориева Ёқутхон Каримовна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Юсупов Равшан Аминбаевич, иқтисод фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Термиз давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ишбилармонлик муҳитини такомиллаштириш орқали кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш бўйича илмий-амалий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра “ишбилармон тадбиркорлик” тушунчасининг иқтисодий мазмуни тадбиркорлик фаолиятини ҳуқуқий, тизимли ва инновацион тарзда бошқариш, янги имкониятлар яратиш, рискларни баҳолаш, ташкилий, иқтисодий ва тарихий ихтисослашув доирасидаги иқтисодий фаолиятни йўлга қўйиш асосида аҳоли бандлиги ва даромадини оширишга йўналтирилган, ўз ичига ижтимоий муносабатларни қамраб олган механизм ҳамда ижтимоий-иқтисодий ҳодиса сифатида такомиллаштирилган;       
мазмуни жиҳатдан самарали фаолият кўрсатаётган ишбилармон тадбиркорларнинг иқтисодий фаолиятини баҳолаш услуби ижтимоий-иқтисодий шарт-шароитларини акс эттирувчи фаолияти самарадорлигини “хатарли” (0 < ФСХ ≤ 59), “мақбул” (60 ≤ ФСМ ≤ 69), “ўрта” (70 ≤ ФСЎ ≤ 89), “юқори” (90 ≤ ФСМ ≤ 100) чегараларида баҳолаш шкаласини киритиш орқали такомиллаштирилган; 
услубий ёндашувга кўра “ишбилармон тадбиркорлик муҳитини муҳофазалаш функсияси” тушунчасининг иқтисодий мазмуни муҳит майдонида бўлган обектни ташқи ва ички функсиясини салбий таъсирлардан ҳимоялаш жиҳатидан, турли ҳуқуқий кафолатларнинг ўрнатилиши, корхоналарнинг молиявий ночор ҳолатга тушиб қолишининг олдини олиш, сиёсий жараёнларнинг турли эҳтимолий таъсирларига йўл қўймаслик, уни турли иқтисодий ресурслардан фойдаланиш имкониятларини таъминлашга йўналтирилган махсус комиссия фаолиятини йўлга қўйиш орқали такомиллаштирилган;
Ўзбекистонда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг иқтисодиёт ва тармоқлардаги улушини аниқлашда АРИМА моделидан фойдаланиш асосида кичик тадбиркорлик субектларининг жами бандликдаги улуши динамикасининг 2030 йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш ва ишбилармонлик муҳит шакллари услубларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
услубий ёндашувга кўра “ишбилармон тадбиркорлик” тушунчасининг иқтисодий мазмунини тадбиркорлик фаолиятини ҳуқуқий, тизимли ва инновацион тарзда бошқариш, янги имкониятлар яратиш, рискларни баҳолаш, ташкилий, иқтисодий ва тарихий ихтисослашув доирасидаги иқтисодий фаолиятни йўлга қўйиш асосида аҳоли бандлиги ва даромадини оширишга йўналтирилган, ўз ичига ижтимоий муносабатларни қамраб олган механизм ҳамда ижтимоий-иқтисодий ҳодиса сифатида такомиллаштириш бўйича назарий-услубий материаллардан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Экономическая теория” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2021-йил 20-октябрдаги 441-сон буйруғи). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда аҳоли бандлиги ва даромадини оширишга йўналтирилган, ўз ичига ижтимоий муносабатларни қамраб олган механизм ҳамда ижтимоий-иқтисодий ҳодиса сифатида такомиллаштирилган “ишбилармон тадбиркорлик” тушунчаси бўйича назарий билимларни кенгайтириш имкони яратилган;       
мазмуни жиҳатдан самарали фаолият кўрсатаётган ишбилармон тадбиркорларнинг иқтисодий фаолиятини баҳолаш услуби ижтимоий-иқтисодий шарт-шароитларини акс эттирувчи фаолияти самарадорлигини “хатарли” (0 < ФСХ ≤ 59), “мақбул” (60 ≤ ФСМ ≤ 69), “ўрта” (70 ≤ ФСЎ ≤ 89), “юқори” (90 ≤ ФСМ ≤ 100) чегараларида баҳолаш шкаласини киритиш орқали такомиллаштириш таклифидан “Шўрчи дон маҳсулотлари” АЖда корхона самарадорлик кўрсаткичлари такомиллаштиришда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг 2025 йил 30 апрелдаги 06/02/03-216-сонли ҳамда Ўзбекистон савдо-саноат палатасининг 2025-йил 2-майдаги 04-07-27-4806-сонли маълумотномалари). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида ишбилармон тадбиркорларнинг иқтисодий фаолиятини баҳолаш услубининг баҳолаш шкаласининг аниқлигини ошириш имкони яратилган; 
услубий ёндашувга кўра “ишбилармон тадбиркорлик муҳитини муҳофазалаш функсияси” тушунчасининг иқтисодий мазмуни муҳит майдонида бўлган обектни ташқи ва ички функсиясини салбий таъсирлардан ҳимоялаш жиҳатидан, турли ҳуқуқий кафолатларнинг ўрнатилиши, корхоналарнинг молиявий ночор ҳолатга тушиб қолишининг олдини олиш, сиёсий жараёнларнинг турли эҳтимолий таъсирларига йўл қўймаслик, уни турли иқтисодий ресурслардан фойдаланиш имкониятларини таъминлашга йўналтирилган махсус комиссия фаолиятини йўлга қўйиш орқали такомиллаштириш бўйича назарий-услубий материаллардан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Экономическая теория” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2021-йил 20-октябрдаги 441-сон буйруғи). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда турли иқтисодий ресурслардан фойдаланиш имкониятларини таъминлашга йўналтирилган махсус комиссия фаолиятини йўлга қўйиш орқали такомиллаштирилган “ишбилармон тадбиркорлик муҳитини муҳофазалаш функсияси” тушунчаси бўйича назарий билимларни кенгайтириш имкони яратилган;
Ўзбекистонда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг иқтисодиёт ва тармоқлардаги улушини аниқлашда АРИМА моделидан фойдаланиш асосида кичик тадбиркорлик субектларининг жами бандликдаги улуши динамикасининг 2030 йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз кўрсаткичлари Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг 2025 йил 30 апрелдаги 06/02/03-216-сонли ҳамда Ўзбекистон савдо-саноат палатасининг 2025-йил 2-майдаги 04-07-27-4806-сонли маълумотномалари). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида Ўзбекистонда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг иқтисодиёт ва тармоқлардаги ҳамда кичик тадбиркорлик субектларининг жами бандликдаги улуши бўйича истиқбол кўрсаткичлари ўртасидаги мувофиқликни таъминлаш имкони яратилган.