Nuralieva Navbahor Shaymardon qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Butun va kasr tartibli differensial tenglamalar uchun ko‘pnuqtali va chiziqsiz nolokal masalalar”, 01.01.02 – Differensial tenglamalar va matematik fizika (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.2.PhD/FM1288
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: V.I.Romanovskiy nomidagi Matematika instituti huzuridagi DSc.02/30.12.2019.FM.86.01 raqamli Ilmiy kengash.
Ilmiy rahbar: Ashurov Ravshan Radjabovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Rasmiy opponentlar: Durdiev Durdimurod Qalandarovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Yaxshiboev Maxmadiyor Umirovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Milliy universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi subdiffuziya, diffuziya, kasr tartibli to‘lqin tenglamalari va ikkinchi tartibli xususiy hosilali tenglamalarda uchraydigan parametrli chiziqli va nochiziqli nolokal masalalarning turli ko‘rinishlari uchun klassik echimlarning mavjud va yagonaligini isbotlashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
uchta parametrli chiziqli nolokal masalalar va subdiffuziya tenglamasi uchun chiziqsiz nolokal masalalarning klassik ma’noda yagona echimliligi isbotlangan;
kasr tartibli to‘lqin tarqalishi tenglamalari uchun ikki va to‘rt parametrli nolokal masalalarning klassik ma’noda yagona echimga ega ekanligi isbotlangan;
xususiy hosilali differensial tenglamalar uchun ko‘pnuqtali nolokal masalalarning klassik ma’noda yagona echimliligi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Butun va kasr tartibli differensial tenglamalar uchun ko‘pnuqtali va chiziqsiz nolokal masalalar bo‘yicha olingan natijalar asosida:
subdiffuziya, diffuziya tenglamalarning echimlarini turli xil parametrlarga bog‘liq chiziqli va nochiziqli nolokal shartlar ostida topilgan echimlaridan 22-11-00064 raqamli “Geosferadagi dinamik jarayonlarni irsiyatni hisobga olgan holda modellashtirish” mavzusidagi xorijiy loyihada subdiffuziya tenglamalari uchun nolokal masalalarni tasniflashda foydalanilgan (Kosmofizika tadqiqotlari va radioto‘lqinlar tarqalish institutining 2025-yil 8-sentyabrdagi № 346-sonli ma’lumotnoma, Rossiya Federatsiyasi). Ilmiy natijani qo‘llanilishi hujayra ichida dori moddalarining sekin diffuziyalanishini modellashtirib, optimal dozalash rejimini aniqlash imkonini bergan;
kasr tartibli to‘lqin tarqalishi tenglamalari hamda xususiy hosilali differensial tenglamalarning turli parametrga bog‘liq chiziqli va nochiziqli nolokal shartlar ostida echimlaridan 122041800013-4 raqamli “Umumlashgan kasr tartibli differensial operatorli tenglamalar uchun chegaraviy masalalarni o‘rganish, ularni fizik va ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishda qo‘llash” mavzusidagi xorijiy loyihada turli fizik va biologik jarayonlarni matematik modellashtirishda qo‘llanilgan (Kabardin-Balkar ilmiy markazi Amaliy matematika va avtomatlashtirish institutining 2025-yil 16-apreldagi №01-13/48-sonli ma’lumotnoma, Rossiya Federatsiyasi). Ilmiy natijalarning qo’llanilishi turli fizikaviy va biologik jarayonlarni matematik modellashtirishda samarali qo’llanilayotgan kasr va butun tartibli hosila qatnashgan evolyusion tenglamalar uchun lokal va nolokal chegaraviy masalalarni echish imkonini bergan.