Qurbonova Feruzaxon Maxamatjon qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Talabalarda kasbiy identifikatsiya namoyon bo‘lishining psixologik xususiyatlari», 19.00.06 – Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi (psixologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro’yxatga olingan raqam: B2025.1.PhD/P1207.
Ilmiy rahbar: Turg‘unov Abdurashid Abdumannopovich, psixologiya fanlar doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Andijon davlat pedagogika instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Rasmiy opponentlar: Abdullaeva Barno Sayfiddinovna, psixologiya fanlari doktori, professor; To‘raxonov Abdukarim Eshqo‘zievich, psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Talabalarda kasbiy identifikatsiya nomoyon bo‘lishining psixologik xususiyatlarini tadqiq qilish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Oliy ta’lim dasturlari talabaning “Kasbiy ijtimoiylashuvi” hisobidan shakllantirilganligi, kasbiy motivatisya va kasbiy rivojlanishning integrativ namoyon bo‘lishi kasbiy moyillikka bog‘liq ekanligi dalillangan;
Talabalarning kasbiy identlifikatsiyasiga shaxsiy psixologik omillar ta’siriga ko‘ra “Pedagoglarni kasbiy identifikatsiyaga ijobiy tasiri”, “Amalyot jarayonidagi kasbiy qaror”, “O‘qish davomida kasbiy yo‘nalishini o‘zagarishi”, “Emotsional munosabat” lar bilan bog‘liqligi jihatidan, barqaror shakllangan “Kasbiy identifikatsiya” talabalik davrida kasbiy tayyorgarlik darajasini kuchaytirilganligiga bog‘liqligi dalillangan;
Talabalarning kasbiy identifikatsiyasi rivojlanishida shakllangan stereotiplarga moyillik, professional ta’lim jarayonidagi identifikatsiyani “moratoriy” (tanlov inqirozi) vujudga keltirishi dalillangan;
Talabalik davrida kasbiy identifikatsiyani rivojlantirishda kasbiy me’yorlar va qiymatlarni o‘rgatish bilan bog‘liq kognitiv, refleksiv ko‘nikmalar xulq-atvor komponentlarning ustuvor shakllanishiga erishish tufayli kasbiy-motivasion sohaga adaptiv ta’sir etish zarurati isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Talabalarda kasbiy identifikatsiyani rivojlantirishning psixologik asoslariga oid muammoni tadqiq etish natijasida:
oliy ta’lim dasturlari talabaning “Kasbiy ijtimoiylashuvi” hisobidan shakllantirilganligi, kasbga bo‘lgan qiziqish va kasbiy rivojlanishning integrativ namoyon bo‘lishi kasbiy moyillikka bog‘liq ekanligi dalillanganligiga doir xulosalar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-367 sonli buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 11-apreldagi 12-sonli ma’lumotnomasi Natijada talabaning “kasbiy ijtimoiylashuvi” hisobidan shakllantirilganligi, kasbga bo‘lgan qiziqish va kasbiy rivojlanishning integrativ namoyon bo‘lishi kasbiy moyillikka bog‘liq ekanligi o‘rganilib hamda bu bog‘liqlikning nazariy asoslari ishlab chiqilishi bu sohadagi ishlarni nazariy va emperik o‘rganish imkonini kengaytirgan
shaxsda kasbiy ustanovkalari indikatori “avtonomlik”, “qarorlar qabul qilish”, “rejalashtirish”, “emotsional munosabat”lar bilan bog‘liqligi jihatidan, barqaror shakllangan “kasbiy identifikatsiya” talabalik davrida kasbiy tayyorgarlik darajasini kuchaytirilganligiga bog‘liqligini dalillanganliga oid xulosalar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-367 sonli buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 11-apreldagi 12-sonli ma’lumotnomasi). Natijada shaxsda kasbiy ustanovkalari indikatori “avtonomlik”, “qarorlar qabul qilish”, “rejalashtirish”, “emotsional munosabat”lar bilan bog‘liqligi jihatidan, barqaror shakllangan “kasbiy identifikatsiya” talabalik davrida kasbiy tayyorgarlik darajasini kuchaytirilganligiga bog‘liqligi differensial diagnostika va individual rivojlanish dasturlarini ishlab chiqishda muhim metodologik jihati aniqlangan.
talabalarning kasbiy identifikatsiyasi rivojlanishida shakllangan stereotiplarga moyillik, professional ta’lim jarayonidagi identifikatsiyani “moratoriy” (tanlov inqirozi) vujudga keltirishi asoslanilgan ma’lumotlar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-367 sonli buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 11-apreldagi 12-sonli ma’lumotnomasi). Natijada ekasbiy identifikatsiyasi rivojlanishida shakllangan stereotiplarga moyillik, professional ta’lim jarayonidagi identifikatsiyani “moratoriy” (tanlov inqirozi) vujudga keltirishi asoslanilgan yetakchi psixologik mexanizmlar sifatida identifikatsiyasilashi kengaytirilgan.
talabalik davrida kasbiy identifikatsiyani rivojlantirishda kasbiy me’yorlar va qiymatlarni o‘rgatish bilan bog‘liq kognitiv, refleksiv ko‘nikmalar xulq-atvor komponentlarning ustuvor shakllanishiga erishish tufayli kasbiy-motivasion sohaga adaptiv ta’sir etish zarurati isbotlangan ma’lumotlar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-367 sonli buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 11-apreldagi 12-sonli ma’lumotnomasi). Natijada kasbiy identifikatsiyani rivojlantirishda kasbiy me’yorlar va qiymatlarni o‘rgatish bilan bog‘liq kognitiv, refleksiv ko‘nikmalar xulq-atvor komponentlarning ustuvor shakllanishiga erishish tufayli kasbiy-motivasion sohaga adaptiv ta’sir etish zarurati sezilarli darajada mustahkamlashi samaradorligi oshgan.
