Utaeva Naima Normuratovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish”, 13.00.02 – Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (texnologik ta’lim) (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.2.PhD/Ped5208.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Qori Niyoziy nomli Tarbiya pedagogikasi milliy instituti.
Ilmiy rahbar: Abdullaeva Barno Sayfutdinovna pedagogika fanlari doktori, professor.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat pedagogika universiteti, DSc.03/30.01. 2020. Ped.26.01.
Rasmiy opponentlar: Panjiev Qurbonniyoz Berdievich, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent; Qodirov Maxmud Muxammadjonovich, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarini kreativligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari ijodiy faoliyat subekt-subekt munosabatlarida muloqatning ochiligi o‘quv faoliyatining individual-psixologik xususiyatlari komponentlalarini uyg‘unligini ta’minlash hamda shaxs ijodiy potensialini fikrlash va orginal echimlarga qaratilgan kreativ sifatlarni qo‘llashga tayyorgarligi bosqichlarini aniqlash asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarini kreativligini rivojlantirishning pedagogic modeli innovatsion yondashuvlar, muammolilik, kognitiv simulatsiyalar va ko‘rsatmalilik, o‘zini – o‘zi bosqichma bosqich rivojlantirish, ijodiy amaliy faoliyatga jalb qilish tamoyillari, texnik obektlaeni konstruksiyalash, loyihalashtirish va modellashtirish mazmunini fanlaro aloqadorlikda tanqidiy va orginal (dizayn) fikrlash, mantiqiy tafakkur qilish, tashabbuskorlik kabi o‘ziga xos xusussiyatlari, talabalarning kreativ qobiliyatlarini rivojlantirish jarayoni hamda ularni harakatlarini tahlil qilish va baholashni ta’minlash asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligini differensiyallashgan texnologiyalarga moslashtirish orqali talabalarning irodaviy, intellektual, amaliy va ijodiy individual xususiyatlarini yaxlitligini ta’minlash asosida auditoriya mashg‘ulotlari va mustaqil ta’lim jarayonida rivojlantirishning Scamper, Braiwritting, Macer education, Desing thinkn, Flipped classroom, Mindmaping kabi innovatsion metodikalar asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligi algorotmik xarita asosida rivojlanganligini baholashning kognitiv(intellektual), amaliy-operatsion, kreativ mezonlari hamda kreativ(yuqori), produktiv (o‘rta), reproduktiv (past) darajalari talabalarda munozaralar uyushtirish, mehnat tajribasi hamda har xil murakablilik darajasidagi mantiqiy topshiriqlarni bajarish qobiliyatlariga ustuvorlik berish asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligini rivojlantirishga doir tadqiqot natijalari asosida:
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarini kreativligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari ijodiy faoliyat subekt-subekt munosabatlarida muloqatning ochiligi o‘quv faoliyatining individual-psixologik xususiyatlari komponentlalarini uyg‘unligini ta’minlash hamda shaxs ijodiy potensialini fikrlash va orginal echimlarga qaratilgan kreativ sifatlarni qo‘llashga tayyorgarligi bosqichlarini aniqlashtirishga oid tavsiyalar “Texnologik ta’lim meodikasi” nomli o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2024-yil 28- oktyabrdagi 11-05-6154/04 raqamli dalolatnomasi). Natijada bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligi shaxsga yo‘naltirilgam ta’lim texnologiyalari asosida rivojlantirish imkoni kengaytirilgan.
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarini kreativligini rivojlantirishning pedagogic modeli innovatsion yondashuvlar, muammolilik, kognitiv simulatsiyalar va ko‘rsatmalilik, o‘zini – o‘zi bosqichma bosqich rivojlantirish, ijodiy amaliy faoliyatga jalb qilish tamoyillari, texnik obektlaeni konstruksiyalash, loyihalashtirish va modellashtirish mazmunini fanlaro aloqadorlikda tanqidiy va orginal (dizayn) fikrlash, mantiqiy tafakkur qilish, tashabbuskorlik kabi o‘ziga xos xusussiyatlari, talabalarning kreativ qobiliyatlarini rivojlantirish jarayoni hamda ularni harakatlarini tahlil qilish va baholashni ta’minlash asosida takomillashtirilga oid tavsiyalar “Texnologik ta’lim meodikasi” nomli o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2024-yil 28- oktyabrdagi 11-05-6154/04 raqamli dalolatnomasi). Natijada bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligi shaxsga yo‘naltirilgam ta’lim texnologiyalarini takomillashtirishga sharoit yaratilgan.
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligini differensiyallashgan texnologiyalarga moslashtirish orqali talabalarning irodaviy, intellectual, amaliy va ijodiy individual xususiyatlarini yaxlitligini ta’minlash asosida auditoriya mashg‘ulotlari va mustaqil ta’lim jarayonida rivojlantirishning Scamper, Braiwritting, Macer education, Desing thinkn, Flipped classroom, Mindmaping kabi innovatsion metodikalar asosida asosida takomillashtirishga oid tavsiyalar “Texnologik ta’lim meodikasi” nomli o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan materiallarni o‘qitish asosida bo‘lajak texnologiya ta’lim o‘qituvchilarida kreativligini rivojlantirish samaradorligi ortishiga erishilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2024-yil 28-oktyabrdagi 11-05-6154/04 raqamli dalolatnomasi). Natijada bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligini rivojlantirishning metodik ta’minotini takomillashtirish imkoni kengaytirilgan.
bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligi algorotmik xarita asosida rivojlanganligini baholashning kognitiv(intellektual), amaliy-operatsion, kreativ mezonlari hamda kreativ(yuqori), produktiv (o‘rta), reproduktiv (past) darajalari talabalarda munozaralar uyushtirish, mehnat tajribasi hamda har xil murakablilik darajasidagi mantiqiy topshiriqlarni bajarish qobiliyatlariga ustuvorlik berish asosida takomillashtirishga oid tavsiyalar “Texnologik ta’lim metodikasi” nomli o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2024-yil 28- oktyabrdagi 11-05-6154/04 raqamli dalolatnomasi). Natijada bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kreativligi jarayonining tarkibiy qismlarini aniqlashtirishga sharoit yaratilgan.