Исмоилов Арслонбек Исамиддин ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“Автомобил газ тўлдириш компрессор станцияларида табиий газни тежаш усулларини ишлаб чиқиш”, 05.09.03–Иссиқлик таъминоти. Вентиляция, кондиционерлаш. Газ таъминоти ва ёритиш ихтисослиги бўйича, (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.2.PhD/Т4758.
Илмий раҳбар: Бобоев Собиржон Муродуллаевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат архитектура-қурилиш университетида.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК номи: Самарқанд давлат архитектура-қурилиш университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.26.02.2020.Т.109.01.
Расмий оппонентлар: Жабриев Акбарали Нормуродович, иқтисод фанлари доктори, профессор. Олимова Наргиз Гуломовна, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Наманган муҳандислик қурилиш институти.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади автомобилларга газ тўлдириш станцияларига табиий газ билан таъминлаш тизимидаги компрессордан сиқилган ташланма газни атмосферага ташламасдан (чиқармасдан) қайта фойдаланиш режимларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
автомобилларга сиқилган табиий газ тўлдириш компрессор станциялари тармоқлари қувурларининг кескин кенгайишида сиқиш ва махаллий қаршилик коеффисиентлари ҳамда табиий газ босимининг ошиши ва камайишини ўзаро таъсир кучлари термодинамиканинг биринчи қонуни тенгламалари орқали аниқланган;
атроф муҳитни муҳофаза қилишда автомобилларга табиий газ тўлдириш станцияларида ортиқча босим ҳисобига атмосферага чиқариб юборилаётган ташланма газларни ушлаб қолиш усули ва ташланма газлардан қайта фойдаланишнинг такомиллаштирилган қурилмаси ишлаб чиқилган;
автомобилларга сиқилган табиий газ қуйиш станцияларининг компрессор агрегати ишлаш режими ва юқори босимли қувурларда газ ҳаракатининг гидравлик ҳисоби учун физик-математик модели А.А.Эвстифеев томонидан ишлаб чиқилган формула асосида такомиллаштирилган;
биринчи марта автомобилларга табиий газ тўлдириш станцияларида ташланма газлардан қайта фойдаланишда босим сўндириш технологик схема газнинг кириш ва чиқишдаги зичлиги, ҳарорати, тезлиги, босими ўзгаришини ҳисобга олган ҳолда ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Автомобилларга табиий газ тўлдириш станцияларида ташланма газларни ушлаб қолиш ва улардан самарали қайта фойдаланиш қурилмаси бўйича ўтказилган тадқиқотлар натижасида:
энергия тежамкор сиқилган табиий газ қуйиш станциясида ташланма газларни ушлаб қолиш ва улардан қайта фойдаланиш қурилмаси Ғаллаорол туманида Маданият МФЙ да жойлашган “Граин Исланд» МЧЖ ҳамда Самарқанд вилояти Паяриқ тумани Бахрин МФЙ да жойлашган «БАХРИН ГАЗ ОИЛ» МЧЖга қарашли автомобилларга табиий газ тўлдириш станцияларига тадбиқ этилган (Экология, атроф муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2024 йил 24 июндаги 03-03/3-6167-сон маълумотномаси). Натижада компрессор агрегати ишлаш жараёнида ташланма газ миқдори 0,43 г/с, шу қаторда газ тўлдириш колонка шами (свеч)да -0,24 г/с, сепараторда -0,00062 г/с, аккумулятор блогида -0,0154 г/с, абсорберда-0,0075 г/с, АТГТКСИларда авария ҳолатида -0,0062 г/с, хавфсизлик клапанларининг ишлашини текширишда -0,001г/с ни ташкил қилган.