Eduard Klimentievich Kanning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Eksperimental`no-teoreticheskie obosnovaniya vibora ekspluatatsionnix rejimov raboti agregatov meliorativnix nasosnix stansiy”, 05.09.06 – “Gidrotexnika va melioratsiya qurilishi” (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.2. DSc /T731
Ilmiy rahbarning F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni:
Muxammadiev Muradulla Muxammadievich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti huzuridagi DSc.03/30.12.2019.T.10.02 raqamli Ilmiy Kengash.
Yangiev Asror Abduxamidovich – “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti, “Gidrotexnika inshootlar va muxandislik konstruksiyalar” kafedrasi professori, texnika fanlari doktori (05.09.06).
Jonkobilov Ulugmurad Umbarovich – Qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti, “Gidravlika va gidroinshootlar” kafedrasi professori, texnika fanlari doktori, professor (05.09.06, 05.09.07).
Shakirov Baxtiyar Maxmudovich – Andijon qishloq xo‘jaligini va agrotexnologiyalar instituti, “Elektr energiyasi va nasos stansiyalaridan foydalanish” kafedra mudiri, texnika fanlari doktori, professor (05.09.06).
Yetakchi tashkilot – Toshkent arxitektura-kurilish universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi zamonaviy axborot texnologiyalari va ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish usullaridan foydalangan holda eksperimental va nazariy tadqiqotlar asosida meliorativ nasos stansiyalarining nasos agregatlarining ish rejimlarini tanlashning ilmiy asoslarini ishlab chiqishdan iborat..
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
Nisbiy bazaviy ko‘rsatkichlar asosida markazdan qochma nasos valini aylanish chastotasi o‘zgarishiga ulardagi naporni yo‘qolishi balansining xarakteriga ta’sirini baholash uslubiyoti takomillashtirildi. Chastotani o‘zgartirgichdan foydalanganda elektr yurutmaning foydali ish koeffisienti o‘zgarishining grafik va analitik bog‘liqliklari olingan;
Nasos qurilmasining ruxsat etilgan kavitatsiya zaxirasini aniqlash uslubiyoti uzatilayotgan suvidagi mexanik aralashmalar tarkibining markazdan qochma nasosda kavitatsiya paydo bo‘lish intensivligiga ta’sirining eksperimental asoslangan xususiyatini hisobga olgan holda takomillashtirildi.
Oqiziqlarning konsentratsiyasi hisobiga ikki fazali suyuqlikni ko‘tarishda markazdan qochma nasosning foydali quvvati miqdorining oshirishni hisoblash uslubiyoti ishlab chiqildi;
Markazdan qochma nasoslarning bosimi, quvvat xarakteristikalari va foydali ish koeffisienti ko‘rsatkichlari bo‘yicha analitik bog‘lanishning tuzulmaviy shakli tanlab olindi va asoslab berildi hamda ulardagi koeffisientlar aniqlandi ("Suvmash" AJ tomonidan ishlab chiqarilgan D tipidagi nasoslar assortimenti misolida);
Melioratsiya nasos stansiyalarining nasos agregatlari tarkibini optimallashtirish algoritmi va blok sxemasi yo‘naltirilgan qidiruv usuli bo‘yicha ishlab chiqilgan va parallel ish paytida nasos parametrlarini hisoblash uchun "Turbo Paskal 7.0" muhitida kompyuter dasturi ishlab chiqilgan.
Meliorativ nasos stansiyalarining o‘ziga xos xususiyatlarini va muallif tomonidan chastota o‘zgartirgichidan foydalanganda elektr uzatmasi foydali ish koeffisientining o‘zgarishiga bog‘liqligini hisobga olgan holda nasoslarni tartibga solish usullarining samaradorligini tanlash va baholash uslubiyoti takomillashtirildi.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Nasos stansiyalarining samaradorligini oshirish texnologiyalarini ishlab chiqish va tadqiq qilish jarayonida olingan ilmiy natijalar asosida:
• dissertatsiya ishi doirasida ilmiy tadqiqotlar davomida ishlab chiqilgan, “UZGIP” MChJ va “Invest Proekt Universal” MChJ tomonidan parallel ravishda ishlaydigan markazdan qochma nasoslarning parametrlarini hisoblash uchun kompyuter dasturi yangi sug‘orish nasos stansiyalarini loyihalash va rekonstruksiya qilish (modernizatsiya qilish) uchun foydalanish uchun qabul qilingan (O‘zbekiston Respublikasi Suv hujaligi vazirligining 2024-yil 4-apreldagi 03/17-1200-son ma’lumotnomasi). Ushbu loyiha mahsulotidan foydalanish nasos uskunasini tanlashni osonlashtiradi va tezlashtiradi;
• Norin-Qoradaryo va Amu-Surxon havzasi irrigatsiya tizimlari (BUIS) nasos stansiyalari va energetika bo‘limlari tomonidan nasos agregatlarining ishlashini tartibga solish usulining iqtisodiy samaradorligini tanlash va baholash bo‘yicha tavsiyalar qabul qilindi (O‘zbekiston Respublikasi Suv hujaligi vazirligining 2024-yil 4-apreldagi 03/17-1200-son ma’lumotnomasi). Dissertatsiya mavzusi bo‘yicha tadqiqotlar davomida ishlab chiqilgan amaliy tavsiyalarni qo‘llash nasos stansiyalarining ishlashi paytida suvni tejashga va energiyani tejashga olib kelishi mumkin.
